Frank Barat, Ilan Pappé en Noam Chomsky (foto Florent Barat)
Boekrecensie, Wereld, Samenleving, Politiek -

Chomsky en Pappé over de strijd voor Palestina

Frank Barat van het Russell Tribunal on Palestine bundelde gesprekken met Ilan Pappé en Noam Chomsky in "On Palestine". Zij bespreken waarom de internationale gemeenschap de VS en Israël moet en kan dwingen hun wreedheden tegen het Palestijnse volk te stoppen.

maandag 23 maart 2015 15:37

Frank Barat, redacteur van het boek On Palestine, werd zelf activist door boeken.
“Lezen en inzicht krijgen door boeken speelde een zeer belangrijke
rol in de verandering van mijn visie op het leven en op wat dat leven
verondersteld wordt te betekenen… Boeken hebben mij veranderd en ik
denk dat ze – meer dan eender welke andere dingen – de beste
gereedschappen zijn om te leren, om na te denken en om echt de wereld
te begrijpen… Het geschreven woord is meer effectief en duurzaam
dan het gesproken woord als instrument van verandering.”

Barat is inmiddels coördinator van het Russell Tribunal On Palestine en voorzitter van het Palestina Legal Action Network. Door dit werk leerde hij twee van de auteurs die
hij regelmatig las persoonlijk kennen. Talloze gesprekken met Ilan Pappé en Noam Chomsky
leidden in 2010 tot Gaza in Crisis: Reflections on Israel’s
War Against The Palestinians
. Het succes van dat boek leidde tot
verdere gedachtewisselingen. Die heeft Frank Barat nu gebundeld onder de zakelijke titel On Palestine. Wat nu met Palestina,
na de recentste gebeurtenissen? Dat is in een notendop de vraag die
dit boek stelt.

Inhoudelijke geloofwaardigheid

“Dit boek zal helpen het verhaal uit
te dagen van de machtigen der aarde, van de pr van de regeringen, dat
in een permanente ‘loop’ door de media wordt gerecycleerd. Dit
verhaal helpt hen deze misdaden te rechtvaardigen… De Palestijnse
kwestie is emblematisch voor wat er mis gaat in deze wereld…” Die
verwachting maakt dit boek volledig waar.

In een eerste hoofdstuk legt Ilan Pappé
vier paradoxen uit waarmee elke pro-Palestijnse activist wordt
geconfronteerd en hoe daar best mee wordt omgegaan:

  • een gapende kloof tussen de
    publieke opinie over de hele wereld over Palestina en de aanhoudende
    steun van de politieke en economische elites in de EU en de VS voor
    de Joodse staat;
  • een gapende kloof tussen het
    wereldwijde negatieve imago van Israël en het zeer positieve
    zelfbeeld dat de Joodse gemeenschap in Israël over zijn eigen staat
    heeft;
  • harde kritiek op en veroordeling
    van het Israëlische beleid door de internationale
    solidariteitsbeweging maar weinig aandacht voor de aard van het
    regime en de ideologie die achter dat beleid schuilgaat;
  • de wereldleiders blijven dit conflict als
    een veelzijdig, complex verhaal behandelen, terwijl dit een gewoon
    verhaal is van kolonialisme en onteigening. De Zionisten hebben
    nochtans niets nieuws uitgevonden, maar passen slechts een traditioneel
    Europees systeem van settler-kolonialisme toe, het aloude Zuid-Afrikaanse,
    Amerikaanse, Canadese, Australische en Nieuw-Zeelandse concept.

Woorden hebben in dit conflict al lang
een andere betekenis dan hun letterlijke definitie in het
woordenboek. ‘Vredesproces’, ‘het conflict’, ‘het geweld aan beide
zijden’, ‘onderhandelingen’, ‘de tweestatenoplossing’: ze hebben elke
inhoudelijke geloofwaardigheid verloren, maar blijven gebruikt worden
door activisten, die ondertussen beter zouden moeten weten.

Apartheid in Zuid-Afrika en in Israël

Chomsky en Pappé bespreken met elkaar
de voor- en nadelen van de vergelijking met de strijd tegen apartheid
in Zuid-Afrika. Onmiskenbaar zijn er analogieën: een racistische
ideologie als basis voor de organisatie van de staat, etnische
zuivering van de interessante delen van het land. De BDS-boycot moet
echter ook rekening houden met een aantal niet te verwaarlozen
verschillen.




De Zuid-Afrikaanse blanken waren
slechts 15 procent van de bevolking en hadden de zwarten nodig voor
het zware werk in hun grondstoffeneconomie. Israël is de voorbije
jaren omgevormd van een sociaaldemocratische welvaartstaat
(weliswaar exclusief voor zijn Joodse burgers) tot een neoliberale
tweeklassenmaatschappij, waarin Joden met niet-Europese roots de
nieuwe onderklasse zijn geworden. Israël heeft met andere woorden de
Palestijnse bevolking niet meer nodig om zijn economie draaiende te
houden.

De economische elite in Israël zal ook
nooit genoegen nemen met de afschaffing van de politieke apartheid en
behoud van de economische apartheid zoals in Zuid-Afrika is gebeurd.
Daarvoor is hun ideologisch streven naar een zuiver Joodse staat te
groot. Etnische zuiverheid zit met andere woorden veel dieper in het
DNA van de Israëlitische staat dan in Zuid-Afrika ten tijde van de
apartheid. De bezetting gaat niet over controle maar over langzame
zuivering. Om dat snel te kunnen komt Israël een à twee eeuwen te
laat. Nu kan snelle etnische zuivering niet meer, dus werd voor de
langzame wurging gekozen, met goedkeuring van de VS en meeloper EU.

Opportunistische Europeanen

Chomsky en Pappé hebben geen
goed woord over voor de lakse, opportunistische houding van de EU. De
maskerade van Israël als democratie wordt er nog steeds onbeschaamd
gepropageerd. Het nooit eindigende ‘vredesproces’ is wat Israël
nodig heeft om niet openlijk als pariastaat te worden gebrandmerkt.

In een reeks dialogen gaan beide
auteurs dieper in op heel wat aspecten van de Palestijnse bezetting
en de apartheid in Israël zelf. Wat is zionisme vandaag? Hoe is het
zover kunnen komen? Waarom waren rabiate antisemieten in
Groot-Brittannië de grootste bondgenoten van de zionisten? Waarom is
dat vandaag in de VS het geval? Welke rol kan activisme voor
Palestina vandaag spelen?

De VS houdt de sleutel

Uiteindelijk zal verandering afhangen
van één cruciale factor: alleen de steun van de VS houdt het
huidige regime in Israël in stand. De EU is slechts een volger in dat scenario. Reeds in de jaren 1950 waren
de leiders van Israël zich daarvan bewust. Tegelijk is het hun
grootste zwakte. Volgens zowel Chomsky als Pappé is de Amerikaanse
steun echter niet “in de rotsen gekerfd”.

“De VS (en Groot-Brittannië) waren
de laatsten om Zuid-Afrika te steunen, tegen de rest van de wereld
in. Uiteindelijk zijn ook zij gezwicht voor de druk van de publieke
opinie. Er is niets dat uitsluit dat dit ook nu niet zou kunnen.”
De verandering zal echter niet van binnenuit Israël zelf komen. “Er
komt geen ‘Israëlische lente’”, stelt Chomsky.

Pappé en Chomsky praten met elkaar
over nog veel meer, zoals over zin en onzin van academische boycot
van universiteiten, over de mogelijkheid van één staat voor alle
bewoners van het historische Palestina, over de reële betekenis van
een tweestatenoplossing.

De huidige Palestijnse leiders ontsnappen
niet aan hun kritiek. De corrupte Palestijnse Autoriteit is
niet meer of niet minder dan een klassieke koloniale collaboratie van
een kleine elite, naar Brits-Indiaas model. Dat Hamas zich niet in
dat model inschakelt, is hun grootste zonde (naast hun overtreding
van de ongeschreven koloniale regels door de verkiezingen van 2006 te winnen en
de poging tot staatsgreep van 2007 te verijdelen).

Pappé en Chomsky bekijken de cruciale rol van de
media, die het ‘conflict’ blijven voorstellen als een strijd tussen ‘min of meer gelijkwaardige opponenten’, waarbij elke nieuwe aanval op
Gaza systematisch wordt voorgesteld als een uit de hand gelopen,
overdreven ‘reactie van Israël op Palestijns geweld’. Dat wordt
steeds weer verkocht als ‘kritische, neutrale’ berichtgeving.
(Chomsky en Pappé hebben het hoofdzakelijk over de
Angelsaksische media, maar hun analyse klopt met enige nuancering ook
grotendeels voor media in de EU)

Een zionist wordt historicus van Palestina

Boeiend om lezen is hoe Ilan Pappé –
opgegroeid in de zionistische evidenties van het grote gelijk –
langzaam tot inzicht is gekomen over de ware aard van de maatschappij
waarin hij leefde en werkte en over de evolutie die hem tot het
schrijven van zijn boeken heeft gebracht (en hem uiteindelijk zijn
baan in Israël heeft gekost: hij is tegenwoordig professor aan
een Britse universiteit). Dit jaar zal Mega Prison of Palestine verschijnen, over de bezetting van de Westelijke Jordaanoever.

Er staat nog veel meer in de vlot
leesbare gespreksbundel On Palestine. Voor wie nog niet helemaal vertrouwd is met de visie
van Chomsky en Pappé, voor wie nog enig geloof hecht aan het verhaal
van de grote media over Palestina, zal een en ander soms vreemd
overkomen.

Wat Chomsky en Pappé vertellen, is immers fundamenteel
verschillend van het verhaal van de politieke en economische elites
in de VS en in de EU. Chomsky en Pappé kennen de kracht van de overtuiging op basis van argumenten en historisch en
politiek inzicht, dat ze als geen ander weten te verwoorden. Geen wazige verhalen over grootse idealen, maar een
confrontatie van de feiten met elementaire principes van menselijke
waardigheid.

Wie Chomsky en Pappé leest over Palestina, wordt een
geïnformeerd activist voor de Palestijnse strijd voor
rechtvaardigheid, waardigheid en zelfbeschikking.

Noam Chomsky, Ilan Pappé en Frank Barat (red.): On Palestine. Haymarket Books, 220 pag., ISBN 8-1608464708.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!