Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

De Stemtest op maat gesneden van de Wetstraat. Wie heeft er schrik van de PVDA+?

De linkse PVDA+ zit niet in De Stemtest van De Standaard. Dat heb ik tot mijn verbazing gisteren zelf vastgesteld. Verbazing, inderdaad, omdat ik vorige week een telefoon en een mail kreeg van De Standaard Online om me te vragen deel te nemen. Het criterium was dat alle acht partijen die overal opkomen aan bod zouden komen in De Stemtest.
woensdag 26 mei 2010

We hebben efficiënt en snel de 38 voorbereidende stellingen beantwoord en beargumenteerd, ruim binnen de vastgelegde deadline. Ik kreeg daarvoor nog een lief extra dank-je-mailtje toegezonden. Maar gisteren bleek het dan toch anders te zijn gegaan.

Zonder me opnieuw te contacteren, werden we geruisloos verwijderd uit De Stemtest. Bleek dat De Standaard in laatste instantie toch voor een andere 'parameter' heeft gekozen. Alleen partijen die al in het parlement zetelen, kunnen deelnemen aan De Stemtest. Nou moe, De Stemtest op maat gesneden van de Wetstraat.

Bij VTM hanteren ze hetzelfde criterium. Wie zetelt in het halfrond krijgt exposure, wie nog niet zetelt, krijgt niets. Bij de openbare omroep VRT is de nieuwsredactie gelukkig meer breeddenkend en zal ook de linkse oppositiestem van de PVDA+ in enkele debatten aan bod komen.

Niet dat iedereen daarmee tevreden is. De belangrijkste ‘aandeelhouder’ van de VRT is immers … de politiek. De gepolitiseerde Raad van Beheer heeft er dan ook op aangedrongen om in de laatste verkiezingsweek enkel de grote partijen aan bod te laten komen tijdens de debatten. De politiek die zichzelf bedient.

Bij verkiezingen kan je twee principes hanteren. Ofwel start je van het gelijkheidsbeginsel, dat – het zou geen detail mogen zijn – officieel door de grondwet wordt gehanteerd. Bij verkiezingen komt iedereen gelijk aan de start, en is het de kiezer die de grootte en omvang bepaalt.

Er kunnen wel minimale formele criteria bestaan, zoals het opkomen met volle lijsten in alle kieskringen, maar in principe krijgen alle deelnemers min of meer gelijke toegang tot de publieke ruimte en tot de media. Zulk systeem bestaat bijvoorbeeld bij de presidentsverkiezingen in Frankrijk, waar alle kandidaten exact even veel tijd krijgen tijdens de debatten. En deels ook in Nederland waar alle landelijke deelnemers allen drie clipjes van zes minuten krijgen op de openbare omroep.

Ik pleit voor de ideeënstrijd, voor discussies rond de maatregelen die de komende regering wel of niet zal nemen. Kortom om de democratische weegschaal te hanteren bij de verkiezingen.

Ofwel neem je een totaal andere invalshoek, het grootheidsbeginsel. Dat is wat er bij De Stemtest, bij VTM, maar ook elders vandaag gebeurt. Grote partijen krijgen, op basis van de zetels die ze reeds hebben, meer toegang tot de publieke ruimte en tot de media. Deze aanpak werkt uiteraard systeembevestigend: hoe groter en machtiger, hoe meer invloed, hoe meer toegang in de media, hoe meer stemmen.

Nieuwe partijen die de gevestigde orde uitdagen, vertrekken dan niet van op de startmeet, maar van twintig meter achter die startmeet. Dat is een ernstig democratisch deficit dat in stand wordt gehouden door de machtspartijen zelf.

En dit systeem heeft ook grote collateral damage. Het fnuikt het inhoudelijke debat. De neoliberale consensus en de nationalistische consensus worden niet in vraag gesteld. Het vergroot de vervlakking en eensgezindheid onder de traditionele partijen. Er komt geen of weinig sociale kritiek op hun beleid.

De kritiek die komt, is nu bijna uitsluitend voorbehouden aan nationalistische of neoliberale krachten. En tot slot, niet onbelangrijk, dit zelfbevestigend systeem versterkt ook een zekere arrogantie en wereldvreemdheid van een kaste van politici die zeker van hun zeteltje zijn (tegen 5.000 euro of 10.000 euro per maand).

Dit leidt ertoe dat de Wetstraat geen pottenkijkers verdraagt. In Nederland werd Jan Marijnissen met 1,2 procent in de Tweede Kamer verkozen, een percentage dat de PVDA+ vandaag ook bij ons haalt. In ons land zou Marijnissen geen schijn van kans maken… door de kiesdrempel.

Die kiesdrempel is door de politieke partijen zelf opgericht als een slotgracht voor de versterkte burcht van het parlement. Maar, de kiesdrempel is niet de enige hindernis. Er is ook het systeem van de 15.000 voordragende kiezers, of 'peters', die nodig zijn om te mogen deelnemen.

De PVDA+ heeft op nauwelijks een week tijd 21.000 handtekeningen opgehaald. Alleen maar om te mogen deelnemen. Nadien volgde het circus met de nationale lijstnummers. De PVDA+, die trouwens als enige partij in het hele land opkomt, werd van die lijstnummers uitgesloten.

Het deel van de Open VLD dat luistert naar de naam Vivant, hij komt in geen enkele Nederlandstalige kieskring op, kreeg wel een 'nationaal' lijstnummer.

Vervolgens zijn er de honderden steden en gemeenten die kiesborden plaatsen… enkel voor de grote partijen (en ook voor de liberale deelpartij Vivant, die niet eens deelneemt). Maar niet dus voor de PVDA+. En tot slot is er de uitsluiting van de linkse oppositiestem uit de voorzittersdebatten op TV en uit De Stemtest.

In het noorden van het land zijn er acht partijen die met volle lijsten opkomen in alle provincies voor de Kamer, en voor de Senaat. De achtste partij, de PVDA+, is nog niet parlementair vertegenwoordigd en wordt daardoor in een deel van de media uit het debat geweerd.

Politiek gezien betekent dit dat in Vlaanderen de zwarte loper wordt uitgerold voor de rechtse en nationalistische krachten. Zij krijgen het monopolie van de kritiek op het regeringsbeleid, zij krijgen vrij spel om als enige gemediatiseerde krachten het ongenoegen te kanaliseren naar (eng) nationalistische en (nog meer) neoliberale hoek.

Over de essentiële kwesties zoals de massale besparingen, over langer werken, over rechtse hobby's als aandeelknuffelrij, het pamperen van de grootste vermogens en de zelfverklaarde onmacht om ook maar één vinger uit te steken naar winstgevende multinationals die tot massa-ontslag overgaan, over dat alles bestaat een roerende eensgezindheid. Er is geen enkel ander geluid te horen.

De Wetstraat verdraagt geen pottenkijkers. De Wetstraat verdraagt evenmin een sociale tegen-stem. De uitsluiting van de sociale oppositiestem is een ernstige aderlating voor elk democratisch debat.

Vorige zondag kon ik deelnemen aan een debat op de Antwerpse zender ATV samen met CD&V, Vlaams Belang en Lijst Dedecker. Uit de reacties nadien bleek dat zo ook het thema van het debat veranderd werd. Naar concrete problemen zoals het brugpensioen.

Hoe het komt dat parlementsleden zelf wel op 52 jaar mogen vertrekken tegen een pensioen van 3 à 4.000 euro? Terwijl diezelfde heren, vooral heren toch nog met een overaanbod aan juristen, advocaten en andere vrije beroepen, het onderling wel roerend eens zijn dat na de verkiezingen maatregelen moeten worden goedgekeurd om de gewone werkman en vrouw drie, vier tot vijf jaar langer te laten werken.

Maar ook over de crisis, en bij welke bevolkingslaag de regering nieuwe inkomsten zal zoeken. Over hoe politieke moed ook kan gaan over een vermogensbelasting of miljonairstaks, zoals die in buurland Frankrijk bestaat. Door zulke thema’s op de agenda te zetten, verliezen Vlaams Belang en Lijst Dedecker een deel van het monopolie op de oppositie. En wordt het duidelijk dat zij op die punten geen oppositie voeren. Dat kan het democratisch debat toch alleen maar verrijken, niet?

Nu, Goliath mag brullen en de spelregels naar eigen goeddunken veranderen. Daarmee is David nog niet verslagen. De establishmentspartijen waren er van overtuigd dat wij geen 15.000 handtekeningen op nauwelijks een week tijd konden inzamelen. Het werden er 21.000.

Ze waren er van overtuigd dat de PVDA+ nooit tot een ledenaantal zou kunnen groeien dat vergelijkbaar is met een parlementaire partij. Het werden er meer dan 4.000, dat is een ledenaantal van de grootte van Groen! en wellicht groter dan Lijst Dedecker (het gezond verstand is daar nog niet bij de ledenadministratie doorgedrongen).

Kortom, een partij beoordeel je niet alleen op haar electorale uitslag. Maar ook op haar ledenaantal, op haar slagkracht, op haar invloed in de vakbeweging en de sociale beweging, op de grondigheid van haar programma en voorstellen, op het serieux van haar woordvoerders, enz.

Verkiezingen moeten dienen om de kaarten door elkaar te schudden. Zo klonk het toch enkele weken geleden. Wel, laat dan toe dat alle jokers in het spel zitten. Beperk het niet tot de drie geelzwarte jokers, maar laat ook de sociale oppositiestem van de PVDA+, de vierde joker, in het dek zitten.

Peter Mertens Peter Mertens is voorzitter van PVDA+

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

7 reacties

  • door Hannes, Brussel op donderdag 27 mei 2010

    Geachte heer Mertens,

    Groot was ook mijn verbazing PVDA niet in de stemtest terug te vinden. Hoewel, het eigenlijk ook te verwachten was. De PVDA komt al jaren systematisch nauwelijks aan bod in het politieke debat. Hoewel er maar een partij is in België waar een cordon rond heerst, lijkt het mij toch dat dit er twee zijn, namelijk Vlaams Belang én PVDA. Ik vind het jammer dat PVDA zo weinig aan bod komt in de poltieke arena en in de media. Ik ben dan ook zeer verheugd dat jullie op een week tijd 21.000 handtekeningen wisten te ronselen. Mij lijkt het een goed idee dat u van een medium als dewereldmorgen gebruikt maakt, om alsnog uw antwoorden op de stellingen van de Standaard te publiceren. U heeft immers de tijd en moeite genomen om de de vragen te beantwoorden, zorg er dan ook voor dat ze toch nog gelezen kunnen worden door uw (potentiële) kiezers. Ik wens u verder veel succes met de verkiezingen. Mijn stem heeft u alvast...

    Vriendelijke groeten, Hannes

  • door raf verbeke op donderdag 27 mei 2010

    Democratie in de media vereist dat ALLE lijsten die dingen naar de stem van kiezer de zelfde ruimte krijgen in iets als de stemtest. In 2007 zat Pvda in de stemtest. CAP niet. Wij zijn toen opgekomen dat alle lijsten zouden worden toegelaten tot de stemtest. Ondermeer door het lanceren van een eigen alternatieve stemtest die toen heel veel succes had.

    Vandaar het voorstel aan alle partijen die niet vertegenwoordigd zijn ( BUB,CAP,LSP,Pvda): laat ons samen zo'n test ineen steken en tonen dat wij instaat zijn een echte democratische ruimte te creëren waar het volk zonder betutteling en censuur het politiek debat voert.

    En laat ons er dan maar ineens een tweetalige stemtest van maken met FdG,MS,PTB,Egalité.

    Het zou een mooie kans zijn voor De wereld morgen als alternatief medium

    Raf Verbeke 7° plaats senaat CAP Info en technische hulp: 0497/23.07.60. info@anderepolitiek.be

    PS hier de uitslag van de alternatieve stemtest tijdens de vorige federale kiescampanje:

    1. Voor een bredere toegankelijkheid tot het culturele gebeuren voor iedereen (61,0063%) 2. De postmensen hebben gelijk: De Post moet een openbare dienst zijn waar de belangen van klanten en personeel boven die van de aandeelhouders staan (59,6341%) 3. Een vermogensbelasting op fortuinen boven de 300.000 euro (57,976%) 4. Voor een vermogensbelasting met een graaitaks (57,5758%) 5. Voor een harde aanpak van fiscale fraude (55,6318%) 6. Degelijke pensioenen en een afschaffing van het Generatiepact (54,5455%) 7. Voor een uitstap uit de kernenergie, gemaakt door onder meer investeringen in onderzoek naar alternatieven (53,3448%) 8. Solidariteit tussen de werkenden, gepensioneerden, jongeren over de taalgrenzen heen (51,2864%) 9. Ons antwoord op onveiligheid: sociale politiek en geen onnodige repressie. De voedingsbodem van de problemen aanpakken! (51,2293%) 10. Voor begrensde huurprijzen en een ambitieus programma voor sociale woningbouw (47,5129%) 11. Voor het herverdelen van de beschikbare arbeid, het investeren in openbare diensten,… (46,6552%) 12. Opkomen voor het behoud van alle jobs door het verdelen van de beschikbare arbeid en door het te gelde maken van de investeringen van de sociale zekerheid en de gemeenschap in bedrijven als VW en Opel (46,5409%) 13. Politici hebben de voeling met de bevolking verloren (46,3694%) 14. Meer publieke middelen voor onderwijs: 7% van het BBP (45,283%) 15. De energiesector moet onder democratische controle worden geplaatst zodat de bevolking kan meebeslissen (42,5386%)

    • door J. Blommaert op donderdag 27 mei 2010

      Het is simpelweg belachelijk. Dat zijn dan onze media, die ons moeten informeren, en die van zichzelf zeggen dat ze ons (het volk) opleiden tot democraten.

  • door Jon Sneyers op vrijdag 28 mei 2010

    Ik heb vorig jaar eens een alternatieve stemtest in elkaar gestoken. Die is nog altijd redelijk actueel (behalve dan dat SLP vandaag niet meer bestaat). Of mijn stemtest objectief is daar kan natuurlijk over gediscussieerd worden (ik ben zelf kandidaat bij LSP), maar in elk geval is het mogelijk om bij elke partij uit te komen, wat je niet kan zeggen van andere stemtests die ik tot nu toe ben tegengekomen. Probeer het zelf eens:

    http://people.cs.kuleuven.be/~jon.sneyers/blog/2009-05.php#mijnstemtest

  • door Belg op zaterdag 29 mei 2010

    Inderdaad zeer merkwaardig dat er nogal wat partijen niet aan bod komen. Moderne democratie zeker, net zoals ministerpostjes uitdelen aan mensen die zich niet eens verkiesbaar stellen, brullen en tieren over het splitsen van een miniscuul lapje grond (met de nodige postjes) en tegelijkertijd voorstander zijn van een Verenigd Europa (ook weer postjes)?

  • door Heleen Lippens op maandag 7 juni 2010

    Los van het opnemen van alle politieke partijen wil ik ook nog even een opmerking kwijt.

    Als 19-jarige nam ik vandaag deel aan de stemtest van de Standaard. Niet alle stellingen waren me even duidelijk, daar er een aantal moeilijke (maar wel degelijke terechte economische) begrippen opgenomen werden. Hoe kan je een stemtest uitvoeren als je niet op de hoogte bent van de betekenis van bv. een protocol, begroting, ... Is jouw test dan relevant en sluit deze volledig aan bij jouw visies en dus jouw "politieke voorkeur"? NEEN! Daarom vind ik het belangrijk om de moeilijkere begrippen in dergelijke tests toe te lichten a.d.h.v. bv. een voetnoot. Jongeren en mensen uit lagere sociale klasses hebben ook recht op een stemtest die voor hen duidelijk en begrijpelijk is. Niet iedereen heeft politieke interesses, laat staan kennis. Optimaliseer de testen en zorg voor een duidelijke uitleg zodat ook wij een valabele uitkomst hebben!

    Mvg.

  • door Frank Van den Bossche op dinsdag 8 juni 2010

    de eerste doorbraak werd geforceerd. Peter heeft in die enkele debatten, waarin hij mocht deelnemen, al heel wat burgers hun ogen geopend. Het is een schande dat PVDA+, uit alle debatten op radio en TV geweerd wordt.... de schrik van een linkse sociale oppositie zit er blijkbaar dik in. Het stelletje kapitalistische huichelaars en clowns in de wetstraat, dat er de afgelopen 3 jaar niets van gebakken heeft, DIE zouden moeten geweerd worden!

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties