about
Toon menu
Analyse

Tien vragen (en antwoorden) over het basisinkomen

Een basisinkomen invoeren? Het is een voorstel dat steevast leidt tot een hoogoplopend debat. Maar er bestaat vooral ook veel onduidelijkheid over het idee van het basisinkomen. Wij zetten enkele zaken op een rijtje.
woensdag 27 april 2016

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

1. Wat is het basisinkomen?

Eenvoudig uitgelegd: een basisinkomen is een universeel inkomen, iedereen krijgt het dus. Bovendien is het onvoorwaardelijk: er staan geen verdere eisen tegenover. Vandaar dat meestal gesproken wordt over een universeel basisinkomen (UBI) of onvoorwaardelijk basisinkomen (OBI). De Nederlandse auteur Rutger Bregman verwijst naar het basisinkomen als 'gratis geld'.

Hoe en in welke frequentie je dat 'gratis geld' krijgt, staat niet vast. Het kan gaan om een maandelijks bedrag dat je bijvoorbeeld vanaf de meerderjarigheid ontvangt, of het kan gaan om een jaarlijks bedrag. Je zou ook een grote som kunnen uitkeren aan iedereen die bijvoorbeeld de leeftijd van 18 bereikt, een soort startkapitaal voor je loopbaan.

De kern van het basisinkomen is echter steeds dat iedereen een bepaald bedrag krijgt toebedeeld en daar vrij kan over beschikken. Je hoeft er niet voor te werken en je hoeft er niks voor te bewijzen.

2. Is het basisinkomen een links of een rechts een idee?

Zowel rechtse als linkse intellectuelen en politici hebben het basisinkomen verdedigd. Milton Friedman bijvoorbeeld, de peetvader van het neoliberalisme, was voor een basisinkomen. Roland Duchatelet, iemand die je niet bepaald links kan noemen, is dat evenzeer. Maar tegelijk verdedigen linkse denkers als Antonio Negri, André Gorz en Paul Mason een basisinkomen. Ook Yanis Varoufakis outte zich onlangs als een voorstander.

Het feit dat zowel ter linker- als ter rechter zijde het basisinkomen verdedigd wordt, betekent dat je zowel een rechtse als een linkse invulling kan geven aan het idee van een basisinkomen. Vandaar dat het ook belangrijk is om die verschillende invullingen te kennen.

Ter rechterzijde van het politieke spectrum wordt meestal geijverd voor een laag basisinkomen. Denk aan een bedrag tussen de 300 en de 700 euro per maand. In één adem wordt daaraan toegevoegd dat de sociale zekerheid op de schop kan. Een dergelijke versie van het basisinkomen is natuurlijk een mooi cadeau voor werkgevers. Zij kunnen de lonen drastisch laten dalen. Want stel dat iemand bovenop zijn of haar loon nog driehonderd euro krijgt, waarom zou je het loon dan niet met driehonderd euro laten zakken als werkgever? Een basisinkomen wordt dan gewoon een soort loonsubsidie.

De verliezers van deze rechtse versie van het basisinkomen zijn de werknemers en de werklozen. Van driehonderd of zelfs zevenhonderd euro per maand kan je niet leven. Je moet nog steeds gaan werken maar krijgt daar het zelfde of zelfs een minder loon voor. En wanneer het basisinkomen de sociale zekerheid vervangt, vallen werklozen terug op een basisinkomen dat lager is dan de hedendaagse uitkeringen. Tegelijk gaat dan één van de grootste verworvenheden van de arbeidersstrijd verloren.

Linkse verdedigers van het basisinkomen zullen in de eerste plaats pleiten voor een basisinkomen dat hoog genoeg is. Wat is hoog genoeg? Het moet een inkomen zijn dat ons in staat stelt om waardig te leven zonder te werken. Of, anders gesteld: een inkomen dat toelaat om werk te weigeren. Bovendien hoeft de invoering van een basisinkomen ook helemaal niet gelijk te staan aan het afschaffen van de sociale zekerheid. Eerder is het basisinkomen een extra sociaal recht, dat naast de andere reeds verworven sociale rechten kan bestaan.

3. Dus het basisinkomen hoeft de bestaande sociale zekerheid niet te vervangen?

Nee, sterker nog: de bestaande sociale zekerheid is net ideale schoot waarin we een basisinkomen kunnen ontwikkelen. Eigenlijk bestaan er al vormen van een basisinkomen binnen de bestaande sociale zekerheid, denk bijvoorbeeld aan het kindergeld. Dat is iets waar iedere ouder recht op heeft, ongeacht het inkomen.

Maar denk ook aan het (onlangs afgebouwde) tijdskrediet. Het tijdskrediet gunt de werknemer een vrijgestelde periode en tijdens die periode ontvangt z/hij een kleine, maandelijkse vergoeding. Dat systeem van tijdskrediet zou je verder kunnen uitbouwen in plaats van afbouwen. Trek de vergoeding voor tijdskrediet op, maak het onvoorwaardelijk en breidt de periode waarbinnen je tijdskrediet kan opnemen gevoelig uit. Hoe meer je dat tijdskrediet radicaliseert, hoe dichter je komt bij een basisinkomen.

Dat is slechts één voorbeeld van hoe je een basisinkomen stapsgewijs zou kunnen introduceren binnen de bestaande sociale zekerheid. Maar er zijn uiteraard ook andere pistes mogelijk.

Belangrijk om te onthouden is vooral dat een basisinkomen niet per se gelijkstaat aan het afbouwen van het bestaande sociale systeem. Evenzeer belangrijk is om te noteren dat de invoering van een basisinkomen geen plotse omwenteling kan zijn, maar een stapsgewijs en experimenteel proces dat inzet op een radicalisering van sociale grondrechten.

4. Iedereen een basisinkomen geven is toch niet rechtvaardig? Er zijn toch rijken en armen in de samenleving? Waarom ook aan rijken een basisinkomen geven?

Dat euvel kan je makkelijk oplossen door middel van een progressief belastingsstelsel. Bij de rijken kan het basisinkomen weer wegbelast worden, zonder dat ze het echt voelen. Dat systeem zou vermoedelijk wel eens veel rechtvaardiger kunnen zijn dan de nu bestaande vorm van sociale zekerheid. Uit onderzoek van professor Bea Cantillon blijkt immers dat uit de pot van de bestaande sociale zekerheid bijna 15 procent terechtkomt bij de 20 procent rijkste gezinnen. En dan hebben we het nog niet over de fiscale voordelen als de bedrijfswagens (230 euro per maand!). Met andere woorden: de sociale zekerheid zoals die nu georganiseerd is, is helemaal niet zo rechtvaardig.

5. Zal het basisinkomen wel echt de armen helpen? En zal het de armen meer kunnen helpen dan de sociale zekerheid dat vandaag kan?

Laten we even de proef op de som nemen. De uitkering voor een invalide gezinshoofd bedraagt vandaag 1.111,50 euro. Voor wie samenwoont en ziek is, daalt dat meteen tot 833,82 euro. Een alleenstaande langdurig werkloze krijgt vandaag 972 euro. Een langdurig werkloos gezinshoofd krijgt 1157 euro. Vele mensen hebben vandaag na een lange loopbaan nauwelijks 1000 euro pensioen.

En dan hebben we het nog niet gehad over de vernederende controles waar werklozen of zieken aan onderworpen worden en de constante stigmatisering die dat met zich meebrengt.

Daarnaast is er nog de grote groep die gewoon buiten de sociale zekerheid valt. Het gaat om mensen die geen toegang meer hebben tot uitkeringen omdat ze geschorst werden. De RVA ontdekte dat men van ongeveer de helft van die mensen niet weet waar ze terechtkomen. Misschien leven ze op straat, of werken ze in het zwart, of ze zitten gewoon thuis. Niemand weet het.

Stel nu dat je iedereen een – nog steeds erg bescheiden – basisinkomen van 1200 euro geeft. Maandelijks. Voor al de mensen die structureel van uitkeringen afhankelijk zijn zou dit al een enorme vooruitgang betekenen tegenover het systeem dat we nu hebben. Niet alleen financieel, maar ook moreel. Want de voortdurende verantwoordingsplicht valt weg. Net als de sancties en de controles.

6. Maar als we allemaal maandelijks een bedrag krijgen dat ons in staat stelt om werk te weigeren, zal er dan nog wel gewerkt worden?

Uit onderzoek blijkt dat mensen die win for life winnen slechts zelden stoppen met werken. En wie de cijfers van het vrijwilligerswerk in België erop naslaat, kan moeilijk anders dan tot de conclusie komen dat het gros van de mensen ernaar streeft om zijn tijd zinvol door te brengen. De meeste mensen houden ervan te werken en zichzelf te ontplooien. Of ze besteden hun tijd aan medemensen: het opvoeden van kinderen, het verzorgen van zieke ouders, actief zijn in een lokaal buurtcomité, …

Vermoedelijk zullen mensen dus niet veel meer of minder werken als ze kunnen genieten van één of andere vorm van basisinkomen. Zal je klaplopers hebben? Uiteraard. Maar die zullen zoals steeds een kleine minderheid vormen, en je kan je afvragen of het verstandig is om een algemeen beleid af te stemmen op een kleine minderheid.

Wat wel zal veranderen is dit: mensen zullen zelf kunnen bepalen hoe en wanneer ze werken en onder welke voorwaarden. Betaalde arbeid verrichten zal niet langer een gedwongen keuze zijn – wat het nu voor de meeste onder ons is – maar een bewuste en vrije keuze. De onderhandelingspositie van individuele werknemers kan dus verbeteren en werkgevers zullen kwaliteitsvolle banen moeten scheppen.

7. Zal de invoering van een basisinkomen de macht van de werknemersorganisaties – de vakbonden dus – niet breken?

Nee, helemaal niet. Alles hangt ervan af hoe werknemersorganisaties zich verhouden tot het basisinkomen. Als het basisinkomen zich ontwikkelt binnen de schoot van de bestaande sociale zekerheid, dan kunnen vakbonden zelfs medebeheerders worden van het basisinkomen. Dat is overigens geen slecht idee. Want alle macht aan de overheid geven om over de hoogte en de aard van het basisinkomen te beslissen, verhoogt de macht van die overheid enorm.

Het basisinkomen en de strijd voor het basisinkomen openen mogelijk ook interessante perspectieven voor werknemersorganisaties. Een strijd voor een basisinkomen is immers een offensieve strijd waarin zowel werklozen, werkenden als kleine zelfstandigen kunnen verenigd worden. Net omdat het basisinkomen universeel is, wordt ook een strijd met een veel universeler karakter in principe mogelijk.

8. Zal het basisinkomen de prijzen niet doen stijgen?

Om dat tegen te gaan bestaat er een relatief eenvoudig oplossing: indexering.

9. Hoe zal het basisinkomen gefinancierd worden?

Een basisinkomen op zich kan je perfect invoeren, de vraag is alleen hoe hoog het kan zijn. Hierover lopen de meningen sterk uiteen. Een basisinkomen van 1300 euro per maand? Haalbaar volgens de één, volstrekt utopisch volgens de ander. De reden waarom hierover geen consensus bestaat is omdat de vraag naar de financiering geen louter economisch-technische vraag is, maar een politieke. Waarop bespaar je en waar ga je extra inkomsten halen? Ga je consumptie extra belasten of ga je veilig weggeborgen kapitaal proberen te recuperen? Dat zijn politieke keuzes. Feit is in ieder geval dat de (gedeeltelijke) invoering van een linkse versie van het basisinkomen zal gepaard moeten gaan met sterke vormen van herverdeling. Geen basisinkomen zonder eerlijke fiscaliteit.

Eén ding is wel zeker: nog nooit waren we als samenleving zo rijk en zo productief. En we staan aan de vooravond van een nieuwe technologische revolutie die meer jobs zal vernietigen dan opleveren. Dat betekent dus enerzijds een enorme toename aan rijkdom voor een kleine groep mensen en groeiende groep mensen met geen of te weinig werk. Het basisinkomen zou één van de remedies kunnen zijn tegenover deze groeiende ongelijkheid.

10. Zal de invoering van een basisinkomen niet leiden tot individualisering?

Een zorg die bestaat is dat een basisinkomen onderlinge solidariteit zal doen afnemen. Als iedereen zijn eigen individuele potje krijgt, waarom zouden we het dan nog opnemen voor elkaar? Is het dan niet louter de individuele blijheid en vrijheid die overblijft? Of nog: beantwoordt het basisinkomen niet aan een heel neoliberale visie op vrijheid? Iedereen die zijn eigen financieel rugzakje krijgt, en zich vervolgens van niks meer hoeft aan te trekken?

Wat deze bedenkingen over het hoofd zien is dat individualisering vooral het gevolg is van wijzigingen in de arbeidsorganisatie. Zij die werken moeten meer werken dan ooit en verkeren vaak in precaire posities. Daarmee samengaand wordt steeds meer ingezet op een verdere flexibilisering van arbeid. Het is die combinatie van toenemende werkdruk en flexibiliteit die ertoe leidt dat collega's als concurrenten tegenover elkaar staan. En het is een te hoge werkdruk die ervoor zorgt dat mensen dikwijls veel te weinig tijd hebben voor het opvoeden van kinderen of het aangaan van duurzame sociale engagementen. Een basisinkomen zou op die manier net kunnen een tegengif zijn voor een door individualisme geplaagde samenleving.

Als je meer wil weten over het basisinkomen, bekijk dan dit even!

reacties

26 reacties

  • door spacemonkey op woensdag 27 april 2016

    Mensen toch begrijpen jullie anno 2016 dan zelfs de natuur niet eens meer ? Buiten de zon die opkomt iedere dag in het Oosten en Ondergaat in het Westen, is er niet al te veel gratis op aarde (in de cyclus v/d natuur).

    Een plant doet aan fotosynthese en extraheert voedingsstoffen uit de bodem, heeft water nodig Dieren verzamelen , jagen, stockeren voedsel .

    Een landbouwer bewerkt land , maakt gebruik van zaden, planten, meststoffen en de natuur. Zodoende produceert ie voeding waarnaar vraag is. Een arbeider produceert goederen waarnaar er vraag is. Administratie ligt al moeilijker omdat er eigenlijk geen wezenlijke vraag naar is. Net als ICT trouwens een door mensen bedachte therapie om bezig te zijn. Al ooit een pallet administratie in de haven van Antwerpen ingescheept zien worden ? Ik zelf niet, en verder is er geen vraag naar dit waardeloos product op de wereldmarkt, basta. Wat is trouwens de toegevoegde waarde ervan ?

    Nu komen er hier een aantal onwereldse dromers flauwekul verkopen in het kwadraat. Een basisinkomen = dus iets krijgen zonder daar een lap voor te doen (tegen presteren dus).

    Nergens in de natuur terug te vinden. Dingen worden ondernomen van voedsel vergaren, handelen, uitvinden, werken etc omdat er een bepaald *iets* tegenover staat. Niks of niemand van plant over dier tot mens onderneemt iets, voor niets. Even misschien om te ontspannen of spelen maar veel verder reikt dat niet.

    Compleet v/d pot gerukt dus om dit soort onnatuurlijke onzin te spuien. Hoe langer hoe zotter. Moderne mensen(?) doen veel tegen en asynchroon met de natuur. Het komt de mensheid hoe langer hoe duurder te staan. Zowat de grootse onzin gelezen de laatste 25 jaar, dit artikel inzake basis inkomen . Spacemonkey

    • door jan peeters op donderdag 28 april 2016

      Inderdaad, onzin in het kwadraat. We krijgen hiervan de proef op som bij extreme linkse regimes die deze visie propageren. Bv Cuba, Venezuela, Noord-Korea, Cambodja, Zimbabwe,... Linkse regimes die ervoor zorgden dat op de duur mensen geen nagel meer hebben om aan hun gat te krabben. Ze keren terug naar het leven zoals in de 19de eeuw.

      • door Eddy van Thielen op donderdag 28 april 2016

        Linkse regimes... man, man, man toch... ik ken geen enkel "links" regime dat een onvoorwaardelijk basisinkomen propagandeert... geen enkel... wat een onzin...

    • door Gie van den Berghe op donderdag 28 april 2016

      Je kunt het niet eens zijn met de argumenten van de auteurs, je kunt het een mooie droom noemen, het basisinkomen een utopie noemen enzovoort, maar erop reageren met als enige argument dat een basisinkomen 'onnatuurlijk' zou zijn, 'onnatuurlijk' in de betekenis van nergens in 'de' natuur voorkomend (nog zeer de vraag: lucht, regen, zon etc... zijn gratis), zo reageren is niet alleen flauw, het is nietszeggend, tijdverlies zowel voor de betweterig aandoende Spacemonkey (waarom heeft een mens op dit forum een pseudoniem nodig?) als voor wie het leest en zelfs voor wie er (zoals ik) op reageer. Wie het argument 'natuur', 'natuurlijk' en 'tegennatuurlijk' gebruikt zou die eerst moeten omschrijven. Bij die taak zal het snel duidelijk worden dat in een door homo sapiens bewoonde planeet nog bijzonder weinig natuurlijk genoemd kan worden. Zijn auto's dat, buildings, treinen, ons voedsel, asfaltwegen, kleding, vliegtuigen, drinkwater, uit een leidingssel en kraan? Enzovoort? Of om nog duidelijker te maken hoe nietszeggend, tendentieus en gevaarlijk dergelijke argumenten zijn: is homoseksualiteit 'natuurlijk', 'onnatuurlijk' of 'tegennatuurlijk'; en wat met abortus, euthanasie, tatoeages, een al dan niet levensreddende operatie, een 40 of 45 uren werkweek en ga zo maar door. Wat mij betreft vond ik het veelzeggende onderscheid tussen de rechtse en de linkse interpretatie van het basisinkomen het interessantst. Een 'links' basisinkomen zit er gezien de huidige sociaaleconomische omstandigheden niet meteen aan te komen en de weerleggingen die de auteurs van dit artikel tegen een aantal voor de hand liggende bezwaren aanvoeren, die weerleggingen dus zijn niet bepaald overtuigend, niet goed uitgewerkt. Laten we dus vooral op onze hoede zijn voor de verleiding van de rechtse varian

      • door Dirk Buys op vrijdag 29 april 2016

        Met dank Gie voor uw nuchter en gepast antwoord.

    • door jan Depover op donderdag 28 april 2016

      Spacemonkey... "Zowat de grootse onzin gelezen de laatste 25 jaar, dit artikel inzake basis inkomen." ik mag vermoeden dat deze reactie op je eigen opmerking gaat…

    • door Silverionmox op maandag 27 maart 2017

      Echte goederen produceren is niet zo'n probleem, machines doen het meeste echte werk tegenwoordig. Het basisinkomen kan juist een alternatief zijn voor nutteloze jobs, waaronder veel administratie en servicejobs. Het is maar door het gebrek aan alternatief voor hun inkomen dat mensen zich met die flauwekul bezighouden. Zodra dat alternatief er is zal de prijs daarvan stijgen en zal er veel administratie en service gewoon wegvallen omdat de echt belangrijke jobs toch geprioriseerd worden.

      Het basisinkomen is op zich ook al een grote vereenvoudiging van alle koterijen van de sociale en fiscale administratie, daarvoor alleen als zou het interessant zijn.

    • door Jabo op maandag 27 maart 2017

      In de tekst staat een mooie frase die je net niet beantwoord in je reactie of je redenering zelfs helemaal onderuit dreigt te halen:

      "En we staan aan de vooravond van een nieuwe technologische revolutie die meer jobs zal vernietigen dan opleveren."

      Zal dan volgens de wetten van de natuur en jouw redenering een deel van de bevolking gewoon moeten verhongeren want geen werk geen eten - en werk zal er niet meer zijn!?

      En dat dan 'dankzij' onze technologische vooruitgang?

      Of gebruiken we ons technologisch kunnen op een andere manier tot ons genoegen?

      Moesten we nog leven met de levensstandaard van pakweg 150 jaar geleden toen nog 90% van de mensen in de landbouw werken, dan hoefden we nu slecht enkele uren per week te werken want nu kan die 90% van het werk gedaan worden door 2% van de mensen.

      En moeten we het allemaal wel in geld uitdrukken om tot een oplossing te komen? Zo kan je een basis inkomen organiseren en daarnaast de mensen (iedereen! die dat kan, ook zij die geen basisinkomen nodig hebben) een bepaalde hoeveelheid (onbezoldigd) sociaal werk verrichten zoals ouderen zorg? Zo dat geen vooruitgang betekenen van onze maatschappij en het sociaal weefsel vooruit helpen en de eenzaamheid voor een groot deel oplossen?

  • door Roland Horvath op woensdag 27 april 2016

    Een duidelijk artikel.

    Vraag 1: Een Onvoorwaardelijk Basis Inkomen OBI van bvb 1.500 per maand voor iedere 18+ en 200 euro voor 18- is geen gratis geld. De goederen, die er mee gekocht kunnen worden, fabriceren we door te werken, niet gratis. Overigens wie geeft ons dat gratis geld. De aarde en alle goederen zijn in 1e instantie collectieve eigendom en de hoeveelheid goederen is overvloedig zoals het artikel stelt. We kunnen het ons permitteren die goederen gedeeltelijk door middel van een OBI te verdelen.

    Vraag 9: De financiering. Er wordt bij een OBI vaak van alles bijgesleept. Maar een OBI is uitsluitend een inkomen dat door de staat, door de maatschappij gegarandeerd wordt. De garantie is de essentie. Dat OBI is een andere vorm -en een andere verdeling- van een deel van het huidige inkomen. Het bovenstaande voorbeeld bedraagt in totaal 164 miljard per jaar of 40% van het Belgische BBP. Dat kan ten 1e komen van een deel van de Sociale Zekerheid SZ en ten 2e, wie 1.500 of meer verdient, betaalt zijn OBI zelf: Hij betaalt iedere maand 1.500 euro aan de instantie die het OBI uitbetaalt, en hij krijgt elke maand 1.500. Het nut hiervan is uitsluitend de garantie. Als zijn eigen inkomen stokt bvb door een faling dan is het OBI er nog iedere maand.

    Voor de financiering moet geen extra inkomen zoals meer BTW gecreëerd worden. Een OBI komt niet bovenop het bestaande inkomen. Een OBI van 1.500 per maand is betaalbaar en kan in een paar jaar ingevoerd worden in België. Buiten het feit dat iedereen -er is geen uitsluiting- een leefbaar inkomen heeft, verandert er niet zo veel. Het verschil met een neoliberale politiek zoals Michel1 is groot: De doeleinden daarvan zijn jarenlange besparingen en daardoor verarming en massale uitsluiting =Velen alle inkomen onthouden.

  • door J Joseph op donderdag 28 april 2016

    Het doet me altijd zeer om te zien hoe linkse basisinkomenpropagandisten handig vergeten dat er miljarden have-nots op deze planeet rondlopen die voor ons de ertsen ontginnen, de consumptieprullen vervaardigen en de brandstoffen aanvoeren.

    Krijgen die ook 1300 € extra per maand? Zal onze extra wedde dienen om hen te bevrijden? Of om hen verder de put in te duwen? Laat me twee keer raden.

    • door Dirk Buys op donderdag 28 april 2016

      Laat mij daar met een gelijkaardig neoliberaal mantra op reageren. We moeten eerst nog heel veel miljarden terugvorderen om ze nadien aan de armsten te kunnen teruggeven voor hun harde werk. We zijn er nog niet, er leven er nog teveel boven hun stand. We zullen in de toekomst veel dieper moeten snijden zodat we ieder een rechtvaardig deel kunnen geven.

  • door JohanGroenroot op donderdag 28 april 2016

    Geen weldenkend mens kan ontkennen dat het huidige stelsel van inkomsten gerelateerd aan solidariteit gebaseerd op arbeid aan draagvlak verliest. Het systeem wordt misbruikt door de 1% om sluipend het officieus lijfeigenschap te herintroduceren, het is een dictatuur van de arbeid waar velen 24/24 7/7 zich nu ook al dan niet bewust of gedwongen in bevinden. Daarnaast is er een steeds groter verontrustend aantal mensen die geen aanspraak maken op een officieel inkomen. Dit is een bewuste behoudsgezinde politieke keuze waar een welbepaalde ideologie of mix van ideologieën achter zit.

    Er is nochtans geld genoeg om een regelarm geïndexeerd onvoorwaardelijk basisinkomen (=RGOBI) met integratie van alle bestaande stelsels (dus zonder onnodige 'overgangsmaatregelen') in te voeren van 1.200€/mnd;14.400€/jr naar keuze voor een samenwonende of 1.500€/mnd;18.000€/jr naar keuze voor een alleenstaande.

    Het RGOBI kan gemakkelijk betaald worden met het geld van alle vervangingsinkomsten, met progressieve belastingen die kunnen oplopen tot 100% boven het maximuminkomen (het geluksgevoel neemt toch niet meer toe vanaf een bepaald inkomen), met een eerlijkere fiscaliteit waar sterke schouders de zwaarste lasten dragen, robottaks, minder uitgaven ziekte door ondermeer zelfregulerende ontmoediging van het voor individu en zijn omgeving vernietigende (opgelegde) workaholisme, minder misdaad door verlaging spanning arm-rijk, meer mensen die de kans krijgen om aan de slag te gaan door een zelfregulerende arbeidsherverdeling, de mogelijkheden zijn quasi oneindig. Waarop wachten we?

    • door Marcel Riemis op donderdag 28 april 2016

      Ik vrees dat de invoering van een basisinkomen in onze neoliberale samenleving wel degelijk in de plaats zou komen van de huidige sociale zekerheid. Bij elke besparingsronde, zoals die nu populair zij, zou het laag bepaalde basisinkomen onderhevig zij aan een neerwaartse druk. We leven momenteel momenteel nu eenmaal in een neoliberale samenleving. Mijn wantrouwen tegenover de mogelijke invoering van een basisinkomen is dus erg groot! Het zou een besparing zijn of worden op kap van de huidige uitkeringsgerechtigden en de sociale zekerheid. Een zogenaamd linkse invulling van het principe van een basisinkomen zou altijd weer te niet gedaan kunnen worden als er weer een rechtse regering aan de macht zou komen. De mensen zouden de nog meer dan nu al het geval is de speelbal worden van het politieke klimaat. Bovendien zou het de macht van de vakbonden verder uithollen. Vakbonden zijn organisaties die per definitie de verdediging van de werknemers en van de meest kwetsbaren op zich (zouden moeten) nemen. Zonder de vakbonden zou iedereen verweesd en zonder verweer telkens weer jarenlang overgeleverd zijn aan de politiek van dat moment. Sociaal overleg zou immers niet meer bestaan. De mobisatiekracht van de vakbonden zou totaal verdwijnen. De invoering van een basisinkomen zou de slagkracht van werknemers fel ondermijnen, naar mijn mening. Daarom ben ik er geen voorstander van!

      • door JohanGroenroot op donderdag 28 april 2016

        Uw kritische argumenten doen me eerder denken aan de problemen waar de SZ binnen het neoliberale systeem zoals we het nu kennen aan onderhevig is; besparingen op vervangingsinkomsten, sociaal overleg dat amper nog mogelijk is, uitholling van de macht van de vakbonden die amper nog gehoord worden etc..

        • door J Joseph op vrijdag 29 april 2016

          Het basisinkomen lijkt het niet eens een utopische wensdroom maar een kortzichtige nachtmerrie.

          Als ik niet beter wist, ik vermoedde er een complot achter om de angel uit de klassenstrijd te halen: een reformistisch fabeltje dat zo geleidelijk mogelijk gerealiseerd moet worden binnen de bestaande machtsstructuren waarbij aan het eind van de rit iedereen (weliswaar binnen de landsgrenzen mét geldige papieren) rijker zal zijn.

  • door ZeverBestrijder op donderdag 28 april 2016

    Ik vind het net een revolutionair idee, dat zeker onderzocht moet worden. Anno 2016 is het niet meer mogelijk te denken dat arbeid alleen de economie zal kunnen blijven dragen. Het is net door de personen als 'spacemonkey' dat dergelijke concepten niet uitgewerkt worden. Dat zijn personen met kortzichtigheid die enkel commentaar kunnen geven op nieuwe overtuigingen om te verdoezelen dat ze zelf geen beter concept kunnen bedenken. Hij haalt bijvoorbeeld zelf aan dat ICT een door mensen bedachte therapie is om bezig te zijn. Dat is toch net de reden dat arbeid niet meer voldoende is. Er zijn tegenwoordig zoveel jobs die niet primair zijn, waarom dan de fauna en fora vergelijken met de mens.

    Het is simpel: Deze wereld draagt teveel mensen en voor die mensen jobs verzinnen om hun toch te kunnen laten deelnemen aan de economie (lees: belastingen laten betalen) is absurd en niet hedendaags. Een concept als het basisinkomen kan de mensen meer vrijheid geven in hun beslissingen inzake werk. Het kan voor bepaalde mensen lijken als een onhaalbare utopie. Deze mensen raadt ik aan aandachtig te kijken naar een eerdere reportage van Panorama. Ook kunnen ze eens bedenken dat we in dit land geleid worden door personen die eerder hun eigen zak vullen dan te denken aan hun kiezers. In Finland en Zwitserland zijn ze dit serieus aan het bekijken. Deze landen lopen voor op de zogezegde kern van Europa.

    En spacemonkey: voor je een artikel becommentarieert, denk zelf eerst eens na over de pro's en contra's van nieuwe bedenkingen. Laat staan een vergelijking te maken met de dieren- en plantenwereld. En kan je het dan toch niet laten om de vergelijking te maken: We zullen aan de dieren vragen om ook te werken en belastingen laten betalen.

  • door Lodewijk op donderdag 28 april 2016

    Ik begrijp het principe van basisinkomen, maar toch rijzen er dan bij mij nog veel vragen over de complexe effecten op economisch, sociaal en financieel vlak.

    Als het de bedoeling is van het Universeel BasisInkomen om de ongelijkheid tussen rijk en arm te verminderen dan lijkt het me veel eenvoudiger om in de plaats een wereldinkomen geleidelijk en gradueel in te voeren door het totale wereldwijde inkomen te delen door het aantal geld verdienende personen (of alle mensen op aarde en dan krijg je ook een soort basisinkomen).

    Dus eerst bv 0,1% van dat wereldwijde inkomen dagelijks te verdelen als een soort basisinkomen/Tobintaks/inkomensherverdeling.

    Een jaar later 0,2% en zo verder, tot zo ver de mensheid wil gaan in de inkomensgelijkheid ;-) Voordeel is dat het naast de huidige systemen kan bestaan en het heel geleidelijk kan gebeuren. Nadeel is uiteraard dat het niet onvoorwaardelijk is, want mensen moeten geld verdienen om het te ontvangen en het nog steeds ruim ingevuld kan worden door de politiek, maar dat kan ook een voordeel zijn :-)

    Uiteraard is dit wereldinkomen puur hypothetisch en enkel voor academisch onderzoek, zoals Tom Marvolo Riddle het zou zeggen :-)

    • door Frank D op donderdag 28 april 2016

      Het hele basisinkomen is mooi in theorie, maar ik vraag me af of het uberhaupt wel werkt in de praktijk. Iedereen gaat er nl. van uit dat het basisinkomen op een of andere manier ook volledig terug gespendeerd wordt binnen de Belgische economie. En daar stel ik me heel sterk vragen bij. Want, als iets goedkoper is op het internet in het buitenland, inclusief leveringskosten, dan koop ik dat daar gewoon. Verder : hoeveel mensen zijn er die hier dan gewoon hun boeltje pakken, en naar een land gaan waar ze met dat basisinkomen als een koning kunnen leven ? Dat geldt zowel voor mensen die uit Belgie weg willen, maar ook bvb. economische vluchtelingen, die hier dan Belg worden en dan gewoon terug naar hun land keren, MET basisinkomen. Het is immers niet te controleren, en ook niet wenselijk, waar iedereen effectief verblijft. Domiciliefraude is zeer, zeer eenvoudig. In alle modellen wordt wel gezegd dat er een percentage mensen niet langer zal willen werken, en dat is op zich geen probleem, omdat er van uitgegaan wordt dat ze dat geld toch in onze economie spenderen. Maar is dat wel zo ? Ik zou zelf wonen, leven, en kopen waar dit geld 'meer' waard is dan hier. Een basisinkomen kan volgens mij geen goede oplossing zijn als dit niet op een grotere schaal toegepast wordt, tenzij we een manier hebben om te garanderen dat al dat geld terug in de Belgische economie vloeit. Maar dat betekent het einde van alle beetjes privacy die we nog hebben...

      • door Lodewijk op vrijdag 29 april 2016

        Beste Frank D

        Mijn uitleg zal niet zo duidelijk geweest, want ook ik stel vragen bij de praktische kant van het Universele BasisInkomen.

        Vandaar dat ik het daarna had over een soort wereldwijde TobinTaksinkomensherverdeling dat ik maar "wereldinkomen" heb genoemd bij gebrek aan betere term :-)

        Misschien is "percentuele (bv. 0,1%) wereldinkomstenbelasting en herverdeling onder al de mensen met een inkomen" een duidelijkere definitie ;-) Het is dus een soort variabel Universeel Inkomen dat bekomen wordt door een soort Tobintaks op de inkomsten uit de volledige wereldeconomie.

        Misschien zullen sommigen het een soort "Star Trek-tax" noemen om een soort "Star Trek-inkomen" te ontvangen ;-)

      • door Dirk Buys op vrijdag 29 april 2016

        Nu is het zo dat ik mij ook niet altijd bewust ben van de productiekost en van de oorsprong van de productie van elk product, noch van de inspanning die hiervoor geleverd is noch van de loonkost. Wat ik wel weet is dat een simpele redenering 'waar het goedkoper is daar koop ik' niet echt van veel inspanning getuigd om er een betere wereld van te maken. Het zit er bij jou dus wel al goed ingehamerd dat ongeacht het bloed dat is verspilt je gewoon voor meer winst moet gaan, whatever. Proficiat. Laat ons misschien toch eens samen overdenken hoe het beter kan?

  • door Paul JJ Beliën op donderdag 28 april 2016

    Sinds de Franse Revolutie ... Sinds 1948 slagen we er niet in voor de meerderheid van de mensen de mensenrechten - basis (minimum) rechten - te waarborgen, gewoon toe te passen. Laten we daarom met ons allen overeenkomen wat het maximum is om een behoorlijk leven te leiden, een maximum dat we ook voor iedereen (kunnen) realiseren. Een suggestie van Ivan Illich - op de Franse televisie, 1972 -: "Dans le moment présent et depuis la Révolution française de plus en plus, on définit comme but d’une démocratie de définir en commun le minimum que tout le monde doit avoir. Je propose une inversion de ce concept, de faire but principal d’une politique saine la recherche du maximum sur lequel tout le monde peut se mettre d’accord que c’est suffisant pour chacun." https://vimeo.com/58170701 00:48.04-00:48.35)

  • door Carlos Pauwels op vrijdag 29 april 2016

    Ik ga mij onthouden van commentaar te geven op een systeem waarvan ik de werking niet precies ken en al zeker niet de gevolgen. Ik lees verschillende versies. Het basisinkomen komt bovenop het inkomen dat je al hebt. Een andere versie weerlegt dat. De sociale zekerheid wordt afgeschaft en het basisinkomen wordt (al of niet gedeeltelijk) betaald met het vrijgekomen geld van de lonen van de overbodige ambtenaren. Een andere versie weerlegt dit. De vooropgestelde bedragen variëren van 800 tot 1.500 euro voor volwassenen en van 200 tot 800 euro voor minderjarigen. Wat ik wel weet is dat we rare tijden beleven. De negatieve rente bestaat reeds. Dat wil zeggen dat men moet betalen voor het sparen en betaald wordt voor het lenen. De FED, de ECB en andere centrale banken doen aan massale geldcreatie uit het niets. Dat levert voorlopig alleen hogere beurskoersen op en geen stimulatie van de wereldeconomie. Verschillende landen zitten economisch in de problemen. Er zijn terug banken die in de problemen raken. Stof genoeg om over na te denken. Alhoewel ik nu geen commentaar geef over het basisinkomen heb ik wel een mening: zéér twijfelachtig en misschien wel onvoorziene gevolgen. Het is iets nieuws en revolutionair en men kan voorlopig alleen maar gissen naar de haalbaarheid en het nut. Dit is maar een mening als een andere.

  • door antond op vrijdag 29 april 2016

    Is het nou 'links' of 'rechts' om hier in Europa een basisinkomen te claimen waar degenen (in de derde wereld) die veel van onze goederen maken alleen maar van kunnen dromen? Wie vindt het 'links' om te vinden dat iedereen die hier woont daar 'recht' op heeft, enkel en alleen op grond van zijn/haar domicilie?

    • door Dirk Buys op vrijdag 29 april 2016

      Ik vind uw vraag bijzonder interessant. Ik vind het niet een links/rechts stelling, om te beginnen. Ik voel mij persoonlijk niet aangesproken voor het leed dat het westen, 'wij dus' hebben veroorzaakt en blijven veroorzaken in vooral Afrika, maar ook Azië en Latijns-Amerika. De neoliberale politiek is niet mijn cup of tea, het uitbuiten van mensen is niet mijn ding, het vermoorden van mensen uit winstbejag is niet wat ik wil. Voor zover ik weet, want dat is een deel van het probleem, zijn multinationals en politici verantwoordelijk voor de vetzakkerij die hele gemeenschappen wordt aangedaan.Ik heb daar niet voor gekozen! De vertegenwoordigers van die vetzakkerij hebben o.a. in Brussel hun kantoortje zodat ze snel kunnen ingrijpen en lobbyen wanneer nodig. Ik heb daar echt geen zicht op. Mijn eerste les in het verdoezelen van deze bendeoorlog kreeg ik van mijn leraar zedenleer die er mij op wees dat wat in Congo is gebeurd niet in onze geschiedenisboeken is terug te vinden. Na enig zoekwerk bleek dit te kloppen, waarom? Waarom leidt macht altijd tot misdaad, corruptie en moord? Eerder dan dat ik mij verantwoordelijk voel, voel ik mij schuldig, bij mijn kloten gepakt en onmachtig. Begrijp mij niet verkeerd, wat ik wel besef is dat ook ik stilaan toch zal moeten delen, meer delen. Ik ben bv. de gelukkige winnaar van een bedrijfswagen, ik ben daar uiteraard gelukkig mee maar besef ook dat dit tegelijkertijd alleen een truuk is om belastingen te ontlopen daar waar mutlinationals al bijna geen belasting meer betalen. Al die onzin kan en zal niet blijven duren. Bonussen, premies, noem maar op terwijl anderen creperen. Dit moet ergens ophouden. Wie dat niet wil beseffen is zichzelf voor de gek aan het houden. Respect voor wie het vuile en harde werk doet, dringend aub!

  • door Cindi op woensdag 15 maart 2017

    En hoe zit het met het basisinkomen als je fysiek en/of mentaal niet meer in staat bent om te werken? Ziek in de bijstand zit dus? Die mensen zijn er ook. Want als het basisinkomen veel lager is dan het bijstandsniveau is dat wel een groot probleem.

  • door Peter Braet op maandag 27 maart 2017

    Punt 8 verdient meer uitleg, want de door een hoog basisinkomen veroorzaakte inflatiespiraal zal met indexering enkel nog verergerd worden. Vandaar: rechtse aanhangers zien een basisinkomen als vervanging van de sociale zekerheid, linkse als een aanvulling op die sociale zekerheid. Beiden dromen. Geen van beiden geeft de juiste antwoorden. Het komende decennium zal, als gevolg van het begin deze eeuw gevonden nieuwe priemgetal en het daaruit voortvloeiende sterker worden van logaritmes, iedereen bevrijd worden van geestdodend labeur, zal het "vast werk" voor de meesten een relict uit een ver verleden zijn, en is een betaalbaar maar laag genoeg basisinkomen het noodzakelijke alternatief voor de gaarkeukens van de liefdadigheid. Vandaar: een economische visie hierop graag, want het basisinkomen komt er sowieso, en alle voorstanders blijven in het twintigste eeuwse politieke links-rechts denkkader hangen. Waarschijnlijk verdwijnt zelfs het werknemersstatuut, of wordt het minstens gelijkgesteld aan het zelfstandigenstatuut, met dezelfde rechten en plichten. Iedereen gelijk, iedereen ondernemer. Er is namelijk iets dat zogenaamd intelligente machines in het geheel niet kunnen, ook niet als de quantumcomputer realiteit wordt, en dat is creativiteit. De meeste andere activiteiten kunnen berekend en dus geautomatiseerd worden. Behalve dromen, filosoferen, reflecteren, nadenken, enzovoort.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties