about
Toon menu

Amnesty: vluchtelingendeal EU-Turkije is een menselijke ramp

Het vluchtelingenakkoord tussen de EU en Turkije is op 18 maart 2017 een jaar oud. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International maakt een balans op. Die is allesbehalve positief, zegt de organisatie.
donderdag 16 februari 2017

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Het vluchtelingenakkoord tussen de EU en Turkije kwam tot stand op 18 maart vorig jaar. Het was een poging om de grote instroom van asielzoekers te beperken die uit onder meer Syrië per boot de Griekse eilanden probeerden te bereiken. Volgens dat akkoord moet Turkije de deportatie aanvaarden van al wie na 20 maart 2016 nog aankomt op de Griekse eilanden.

De EU beloofde in ruil om per teruggevoerde persoon één andere asielzoeker vanuit Turkije te hervestigen naar een EU-lidstaat. Aan Turkije werd ook geld beloofd om de humanitaire situatie voor de vluchtelingen in Turkije zelf te verbeteren.

In een nieuw rapport concludeert Amnesty dat dit akkoord een nefaste impact heeft op de mensenrechten van vluchtelingen en asielzoekers. “De deal wordt door de Europese Commissie en Europese leiders voorgesteld als een succes, zelfs als een na te volgen voorbeeld, maar niets is minder waar,” zegt Eva Berghmans van Amnesty International Vlaanderen. “Dit akkoord is een ramp voor duizenden mensen die in slechte en uitzichtloze omstandigheden vastzitten op de Griekse eilanden.”

Volgens Amnesty veranderden de Griekse opvangcentra meteen na de start van het akkoord in detentiecentra Ze zitten sindsdien overvol en is de leefsituatie er abominabel, vooral tijdens de koude wintermaanden.

Het idee dat men asielzoekers makkelijk zou kunnen terugsturen naar het ‘veilige land’ Turkije is een fictie.

Van de 27.000 asielzoekers die de eilanden bereikten tussen 20 maart 2016 en 31 januari 2017, zitten er volgens de organisatie nog 15.000 vast in de kampen. Ongeveer 4500 mensen mochten verder reizen naar het Griekse vasteland, op grond van gezinshereniging of wegens hun kwetsbare situatie. Van ongeveer 5.000 van deze vluchtelingen weet men niet waar ze zich bevinden. 865 vluchtelingen werden vanuit Griekenland gedeporteerd naar Turkije.

Gauri van Gulik, Amnesty International: “De deal EU-Turkije is een ramp gebleken voor de duizenden die gestrand zijn in een gevaarlijke, wanhopige en schijnbaar eindeloze patsituatie.”

Turkije is echter geen veilige haven voor vluchtelingen, zegt Amnesty. "De opvang is er ondermaats, er zijn geen duurzame oplossingen voor vluchtelingen en de procedures lopen mank. Het idee dat men asielzoekers makkelijk zou kunnen terugsturen naar dit ‘veilige land’, is een fictie. Dat werd erkend door alle beroepsinstanties die over de asielaanvragen in Griekenland moeten oordelen."

“Het is duidelijk dat dit akkoord geen succes is", zegt Eva Berghmans. "Toch wordt het nu door de Europese Commissie en door verschillende Europese leiders zo voorgesteld. Er gaan zelfs stemmen op om gelijkaardige akkoorden te sluiten met landen zoals Libië, Soedan en Niger.” Vanuit de ervaring met het huidige akkoord EU-Turkije vindt Amnesty het onaanvaardbaar dat er nog meer gelijkaardige akkoorden zouden komen.

Gauri van Gulik, Amnesty International: “Leider die beweren dat de deal EU-Turkije een blauwdruk kan zijn voor nieuwe akkoorden zouden beter eerst eens kijken naar de vreselijke gevolgen van dit akkoord en daar lessen uit trekken.”

De 15.000 vluchtelingen die op 16 februari 2017 nog vastzitten op de Griekse eilanden moeten worden overgebracht naar het Griekse vasteland of naar andere Europese landen, zegt Amnesty, en de EU moet komaf maken met haar beleid van afschrikking. Volgens de organisatie kan de EU beter werk maken van een beleid gebaseerd op solidariteit en duurzame oplossingen.

Bronnen: 

'Disaster': Amnesty slams EU over refugee deal with Turkey

Amnesty Report: A blueprint for despair: the EU-Turkey deal

EU: Human rights cost of refugee deal with Turkey too high to be replicated elsewhere