Bron: www.fgtb-charleroi.be

De stakingen van 1886: voorbode van een eeuw sociale vooruitgang en sociale zekerheid

donderdag 25 maart 2021 18:40
Spread the love

 

Naar aanleiding van de 135e verjaardag van de schietpartij in Roux:

De stakingen van 1886.

Voorbode voor een eeuw sociale vooruitgang en sociale zekerheid.

“Zij die door het gerecht werden veroordeeld, zijn vrijgesproken door de geschiedenis. De bewustwording die na de schok van 1886 is ontstaan, heeft de bloei bevorderd van de sociale wetgeving die ons land en de mensheid eer aandoet. 19 arbeiders verloren het leven op 26 en 27 maart 1886.” (Tekst op het gedenkteken, vlakbij La Place Wauters in Roux.)

1886

Ondervoeding, ongezonde huisvesting en epidemieën zoals pest en cholera leiden tot een opstand van de “verworpenen der aarde”. Wanneer de arbeiders geconfronteerd worden met een belangrijke loonsverlaging en een aanzienlijke toename van de werkloosheid als gevolg van ontslagen en sluitingen, besluiten zij terug te vechten en te gaan staken.

Wanneer zij tegelijkertijd geconfronteerd worden met fabrieksbazen die de uiterlijke tekenen van rijkdom niet verbergen en wanneer de winsten van banken en bedrijven exploderen, komen de arbeiders in opstand. De boel ontploft, de arbeiders revolteren! (De geschiedenis van de arbeiders- en sociale beweging is rijk aan dergelijke bewegingen.)

De boel gaat aan het rollen in het Luikse, waar de arbeiders op 18 maart 1886 de vijftiende verjaardag van de Commune Van Parijs herdenken. De debatten spitsen zich toe op de ‘sociale kwestie’ en zullen uiteindelijk uitmonden in een brutale explosie van woede.

Bovenop de ellendige werkomstandigheden, eisen de patroons van hun werkvolk een drastische loonsverlaging en ontslaan ze personeel. In het land dat door Karl Marx werd omschreven als ‘het paradijs van het kapitalisme op het vasteland’.

Elke dag zijn er nieuwe stakingen en demonstraties. Ook in de streek van Charleroi slaat de opstandige vlam in de pan. Een paar nieuwe ovens van de glasindustrie moeten er aan geloven. Het kasteel Baudoux, eigendom van een fabrieksdirecteur, gaat op in de vlammen. Twee symbolen van de uiting van de  grote arbeiderswoede.

In de industriële bekkens krijgen de gerevolteerde arbeiders af te rekenen met de gewapende arm van de burgerij: het leger en het gerechtelijk apparaat. Hoogtepunt (sic) van de meedogenloze en bloedige onderdrukking van de stakingen en betogingen is de schietpartij, op 27 maart 1886, in Roux, waar een twintigtal mensen, waaronder mijnwerkers, staalarbeiders, glasblazers en werklozen, worden doodgeschoten.

Na deze gebeurtenissen, met een revolutionnair karakter, wordt er door de regering een onderzoekscommissie opgericht. Die zal, enerzijds, een beperkt aantal nieuwe ‘sociale’ wetten voorstellen. Maar anderzijds, zal haar werk vooral uitmonden in het versterken van de repressieve wetgeving. De burgerlijke macht wil bovenal nieuwe revolutionaire opstanden voorkomen. Diezelfde wetten worden ook vandaag nog gebruikt tegen vakbondsacties, zoals recentelijk in Antwerpen en Luik.

Zullen deze gebeurtenissen geboekstaafd blijven als het startsignaal voor de sociale wetgeving, dan mogen we vooral niet vergeten dat het, door deze omstandigheden van ontluikende klassebewustzijn, vooral geleid heeft tot het spoedige ontstaan van de Parti Ouvrier Belge (POB), de socialistische arbeidersbeweging en de christendemocratie.

Na deze gebeurtenissen in Charleroi, zien we de ontwikkeling van een onstuitbare en ononderbroken beweging, die zal bijdragen tot de geleidelijke verbetering van de levensomstandigheden van de arbeiders en de Belgische bevolking.

Om een voorbeeld te geven: Het is in 1887 dat de provincieraad van Henegouwen, op voorstel van dokter Descamps, het Instituut voor bacteriologische analyses opricht. Vanaf 1904 wordt dit het Provinciaal Instituut voor Hygiëne en Bacteriologie. Het belang van dit initiatief is van zeer groot belang. De elementaire hygiëneregels waren door de bevolking immers niet gekend. De bescherming van de werknemers op het werk werd door de fabriekseigenaars totaal genegeerd.

De stakingen van 1886, de stakingen die erop volgden en de arbeidersstrijd de afgelopen 150 jaar hebben geleidelijk, met vallen en opstaan, soms met forcing of gebruik makend van de mogelijkheden, bijgedragen tot de opbouw van onze sociale bescherming en democratische rechten afgedwongen. De ‘sociale zekerheid’, met zijn verschillende takken, heeft zo het licht gezien. Alsook de wetgeving over rechten en gezondheid op het werk, en meer in het algemeen: een gezondheidssysteem gebaseerd op kwaliteit en voor de gehele bevolking ruim toegankelijk.

Deze sociale zekerheid – waartoe de aanzet vanaf het begin werd gegeven door strijdbewegingen – is en blijft gebaseerd op het onaantastbare principe van de solidariteit. Tot vandaag genieten wij van de effecten van hun strijd. De huidige gebeurtenissen rond corona bewijzen nogmaals het nut ervan. Het was/is in het belang van de gehele bevolking.

Eerbetoon en respect voor de arbeiders-helden van 1886!

Wij willen de herinnering aan deze historische strijd levend houden. Het is de basis en motivatie voor onze deelname aan de huidige sociale- en vakbondsbewegingen voor een betere sociale bescherming van de werknemers en de bevolking.

 

Ondertekenaars op 25 maart 2021:

Adrian Thomas, historien MWB

Aline Bingen, Sociologue du travail à l’ULB

Angeline Van Den Rijse, Voorzitter AC en ABVV Oost-Vlaanderen

Anne Morelli, historienne, Professeure honoraire ULB

Antonio Cocciolo, Président FGTB Métal Hainaut-Namur

Bruno Verlaeckt, Voorzitter Algemene Centrale Antwerpen-Waasland en ABVV Antwerpen

Camille Vanbersy, Historienne, CARHOP asbl

Carlo Briscolini, Secrétaire régional, Centrale Générale FGTB Charleroi

Caroline Copers, algemeen secretaris Vlaams ABVV

Chantal Doffiny, Présidente du MOC Charleroi Thuin

Christian Viroux, verrier, ancien Secrétaire Régional CG-FGTB Charleroi

Dominique Fervaille, Présidente du Bureau des Femmes FGTB Bruxelles

Eddy Van Lancker, ABVV Federaal secretaris op rust

Eric Geerkens, historien, Université de Liège

Esteban Martinez, professeur à l’ULB

Estelle Ceulemans, Secrétaire générale FGTB Bruxelles

Fabrice Eeklaer, Secrétaire fédéral CSC Charleroi-Sambre&Meuse

Felipe Van Keirsbilck, Secrétaire général de la CNE (CSC)

Francine Bolle, Docteure en Histoire à l’ULB

François D’Agostino, historien, ACJJ

François Welter, historien, CARHOP asbl

Gaby Colebunders, Volksvertegenwoordiger PVDA

Gaby Jaenen, militant ex-vakbondssecretaris AC-ABVV Limburg

Geoffrey Goblet, Secrétaire général Centrale Générale FGTB

Gerard Monseux, Echevin honoraire de la Ville de Charleroi et socialiste rovien

Gui Heyrman, Secretaris ABVV Metaal, nu op pensioen

Hillal Sor, Secrétaire Général FGTB Métal

Isabelle Wanschoor, Secrétaire principale CNE Hainaut

Jacques Coupez, Conseiller communal honoraire de Charleroi (Parti Communiste)

Jan Buelens, Advocaat Progress Lawyers Network en docent arbeidsrecht UA/ULB

Janneke Ronse, Voorzitter Geneeskunde Voor Het Volk

Jean-Marie Léonard, Atelier Santé Charleroi

Jean-Louis Delaet, Directeur du Bois du Cazier (à titre personnel)

Jef Maes, ex-Federaal secretaris ABVV

Jilali Laaouesj, Docteur en médecine

Jozef Mampuys, historicus, oud-vrijgestelde ACV

Julien Dohet, Historien, Vive la Commune ! Vive la Sociale !

Karel Van Bever, Huisarts, Geneeskunde Voor Het Volk

Laurent Vogel, Chercheur associé à l’Institut Syndical Européen

Leïla Lahssaini, avocate droit du travail, PTB

Luc Peiren, onderzoeker

Ludo Bettens, Historien à l’IHOES

Maxime Coopmans, C-Dast

Marc Goblet, Député fédéral

Marc Moreau, Secrétaire régional CSC-BIE Charleroi

Marc Rigaux, emeritus Hoogleraar arbeidsrecht UA

Mateo Alaluf, Professeur honoraire de l’ULB

Myriam Delmée, Présidente Setca-FGTB

Pascale Vielle, Professeure de droit social à l’UCLouvain

Patrick Deboosere, Interface Demography Department of Sociologie, VUB

Patrick Vandenberghe, Voorzitter ACV-BIE

Paul Lootens, Collectif 1886 Charleroi – Roux

Pierre Cuppens, Secrétaire général CSC-BIE

Riet Vandeputte, Cenforsoc

Robert Plasman, Professeur honoraire ULB

Robert Tangre, Président ACJJ – Association Culturelle Joseph Jacquemotte

Selena Carbonero, Femmes FGTB Wallonne

Serge Deruette, Professeur, UMONS

Sofie Merckx, médecin MPLP, député fédéral PTB

Vincent Pestieau, Secrétaire régional FGTB Charleroi – Sud Hainaut

Wouter De Vriendt, Federaal parlementslid Groen, Fractieleider Ecolo-Groen Kamer

Creative Commons

take down
the paywall
steun ons nu!