Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Interview

John Pilger: Iraaks bloed kleeft aan de handen van alle massamedia

Een interview met John Pilger. Niet de waarheid, maar de journalistiek is het eerste slachtoffer van de oorlog. Oorlog is immers een goed geproduceerde realityshow geworden met gebonden journalistiek ('embedded journalism') als steracteur. Ja, er gaan onschuldige mensen dood, maar waarom zouden we dat in de weg laten komen van wat de bazen willen zien verschijnen?
maandag 19 december 2011

John Pilger is een censuurinstelling in omgekeerde richting. Hij jaagt op geheim filmmateriaal en gebruikt dat als vernietigend bewijs om tegen te spreken wat de officiële oorlogsstokers je willen doen geloven.

Zijn documentaire ‘The War You Don’t See’ (‘de oorlog die je niet ziet’) van 2010 had recent zijn Indiase première in New Delhi. Hierin komen filmbeelden van een Amerikaanse helikopter die op ongewapende inwoners van Bagdad en op gewonde kinderen vuurt en die werden genegeerd als collaterale schade. Dit doet vragen rijzen over de betrokkenheid van de media in de oorlog. Journalisten vielen ironisch genoeg op door hun afwezigheid.

Voor iemand die over zowat elke grote oorlog van onze tijden verslag heeft gedaan, blijft de 72-jarige John Pilger onder zijn beheerst uiterlijk teleurgesteld. Hij vertelt aan Karuna John dat journalisten alleen loyaal moeten zijn tegenover de waarheid en niets anders.

Hoe is journalistiek veranderd sinds jij als jonge reporter bent begonnen?

John Pilger: "De middelen – de technologie van de journalistiek – is onherkenbaar veranderd. Als buitenlands correspondent had ik een draagbare typemachine, een kortegolfradio en een dik notitieboek. Het verhaal naar Londen krijgen, betekende dikwijls bij postbedienden smeken om alles door te zenden per telex na hun diensturen."

"Dankzij de geduchte mevrouw Bannerjee, die aan het telefoonschakelbord zat van het Grand Hotel van Calcutta tijdens de oorlog in Bangladesh, kon ik een lijn naar Londen krijgen en mijn verhaal voorlezen aan een ‘copy-taker’. Vandaag is communicatie onmiddellijk. Mevrouw Bannerjee is overbodig geworden."

Betekent dit dat journalistiek vandaag beter is?

"Ja, wanneer het nieuws vers is en de correspondent is er getuige van, wanneer de beelden onmiddellijk kunnen worden verzonden. Maar over het algemeen is het antwoord 'neen'. Journalisten staan nu voortdurend onder druk om 24/7, zelfs wanneer – dus meestal – ze geen idee hebben wat er aan het gebeuren is. Die kostbare uren voor reflectie en degelijk persoonlijk onderzoek zijn verdwenen. De technologie heeft de competitie bijna absurd gemaakt, met journalisten die dikwijls elkaar interviewen om de concurrentie toch maar voor te zijn."

The War You Don’t See’ komt hard aan. Is hij gericht tot je collega’s van de media? Is er een bepaalde reportage die voor jou de druppel te veel was en tot deze film leidde?

"Deze film richt zich zowel tot de journalisten als tot het algemene publiek. Bedenk dat het publiek de media al lang voor is in het begrijpen dat het nieuws niet is zoals het er uit ziet.  De defensieve houding van journalisten om openlijk hun manier van werken te bediscussiëren en de manier waarop nieuws wordt geselecteerd, heeft hen die achterstand bezorgd."

"Voor mij was de gruwelijke menselijke slachting door de moedwillige invasie van Irak de druppel te veel – als dat wel nodig was. De invasie kostte aan meer dan een miljoen mensen het leven, mannen, vrouwen, kinderen – dat is het cijfer van het epidemiologisch onderzoek door de Johns Hopkins University (Baltimore), de enige studie die met vergelijkend materiaal werkte. Dat cijfer is hoger dan de schatting van de Fordham University over het aantal mensen dat omkwam in de genocide van Rwanda."

"De studie van Johns Hopkins werd aangevallen en genegeerd door de westerse media, zodat de meeste mensen in het Westen geen idee hebben van de enorme omvang van het leed dat door hun regeringen is veroorzaakt. Volgens Dan Rather, het nieuwsanker die ik interview in mijn film, zou de invasie misschien nooit zijn doorgegaan als de journalisten hun werk hadden gedaan en de leugens over de massavernietigingswapens in Irak hadden ontmaskerd, in plaats van ze uit te vergroten en over te nemen. Het bloed van al deze mensen kleeft dus aan de handen van de media."

Waarom is zelfkritiek zo een taboe voor journalisten? Hebben journalisten hun basisethiek ingeruild om aan de markt te voldoen veeleer dan aan hun geweten?

"Inderdaad, de zogezegde markt heeft de journalistiek voor het grootste deel verslonden. Hoofdredacteurs zijn businessmanagers geworden, doordrongen van het jargon en de mythologie van het ‘neoliberalisme’. Dat is ook zo voor overheidsmedia zoals de BBC. Kijk naar BBC World en je zal zien dat het grotendeels over business gaat."

In de film spreek je over de drumbeat van de oorlog. Is de journalistiek ook een slachtoffer van de oorlog?

"Niet de waarheid, maar de journalistiek is het eerste slachtoffer van de oorlog. Dan Rather verwees naar hen die de invasie van Irak goedpraatten als ‘stenografen’, niet als ‘journalisten’ (nvdr: stenograaf = een persoon die letterlijk de uitspraken van een ander persoon overschrijft, bijvoorbeeld het personeel van een parlement dat de zittingen woord voor woord noteert)."

Bestaat die ‘gebonden’ journalistiek (‘embedded journalism’) alleen in oorlogsverslaggeving? Hoe kan het publiek ingaan tegen deze ‘public relations’-stijl van verslaggeving?

"Gebonden journalistiek bestaat overal in de media. Een studiogastheer/gastvrouw gaat in zijn of haar selectie van nieuws, van onderwerpen, zelfs van taalgebruik de meest algemene vorm van gebonden journalistiek tonen."

Welke mediagroep is volgens jou de zwaarste overtreder? En welke zijn er trouw gebleven aan de ethische waarden van de journalistiek?

"Het is een zeer harde strijd voor de titel van ‘ergste overtreder’. Dat gaat van Fox News tot de BBC. Heel wat journalisten zijn trouw gebleven aan hun idee van de stiel als een dienst voor het volk, niet voor het gezag of de machthebbers."

"In Mexico wordt La Jornada, de tweede meest populaire krant bijna volledig met abonnementen gefinancierd. Dat herinnert ons aan de grote kranten van het Westen die onderzoek deden en campagne voerden voor hun lezers."

"The Real News produceert een betere nieuwsdienst met een minuscuul budget dan de meeste rijke tv-netwerken. Websites zoals Information Clearing House en ZNet bieden uitstekende dagelijkse journalistiek aan." (zie internetlinks voor deze media onderaan dit artikel)

Is er nog hoop voor jonge journalisten vandaag? Hoe kunnen ze weerstaan aan de verleiding van de gemakkelijke toegang tot de machtigen der aarde?

"Je vermijdt de ‘verleiding’, zoals jij die noemt, door trouw te blijven aan jezelf en te onthouden dat echte journalistiek zelden komt van de top, maar van hard werk onderaan. Met andere woorden, je ziet jezelf altijd als onafhankelijk van de overheid en de gevestigde belangen. Dat is zwaar, maar toch hebben velen die onafhankelijkheid bereikt. Het heeft te maken met wilskracht en een beetje passie voor de stiel."

Karuna John

Karuna John is medeuitgever van Tehelka, een onafhankelijk Indiaas weekblad. 15 december 2011 © Tehelka

(Vertaling uit het Engels: Lode Vanoost)

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

10 reacties

  • door Dirkadriaensens op maandag 19 december 2011
    • door Lode Vanoost op maandag 19 december 2011

      Het staat er bij!

      • door Dirkadriaensens op maandag 19 december 2011

        Er is iets vreemds aan de hand: alle nieuwsmedia gebruiken tegenwoordig onveranderd het cijfer van 100.000 doden. Alsof er een afspraak werd over gemaakt. Dat is schandelijk. De discussie over de correcte cijfers is al jaren aan de gang. Je kan de hele discussie hier vinden: http://www.brussellstribunal.org/Lancet111006.htm We mogen echt niet toelaten dat de geschiedenis wordt herschreven door de kruisvaarders in de VS en hun media-apparaat. En waarom neemt de ganse Westerse pers deze leugen over? Zijn er dan geen kritische en onafhankelijke journalisten meer in de Vaderlandse media? Droevig. We zullen steeds op dezelfde nagel moeten kloppen als dit cijfer opduikt. Een min of meer benaderend cijfer van het aantal burgerslachtoffers in de Irak oorlog je hier vinden: http://www.justforeignpolicy.org/iraq

        • door Le grand guignol op dinsdag 20 december 2011

          Aan het cijfer van 100.000 oorlogsslachtoffers - dat ook op de VRT en Canvas - werd aangehaald heb ik me deze week al serieus geërgerd. De reguliere media deinzen er niet voor terug om vuile leugens te vertellen; in wezen is het propaganda waarbij het aantal gesneuvelde Amerikaanse soldaten (4500) geplaatst wordt tegenover een cijfer van 100.000 Irakese doden, terwijl het werkelijke cijfer 14x hoger ligt. De mensen worden - niet enkel met betrekking tot Irak - belogen en bedrogen door de openbare media met behulp van hun eigen belastinggeld. Blijkbaar hebben die nieuwsankers niet het minste beroepsethiek: schandalig! Waar gaat dit eindigen?

  • door Michiel1 op maandag 19 december 2011

    Inzake de verdoezelingen en leugens mbt de oorlog in Irak heeft John Pilger het veelal over de Angelsakskische media. In de niet Angelsaksische westerse pers was de verslaggeving omtrent Irak nog ietwat objectief te noemen. Maar inmiddels is er quasi geen enkel westers media/persconcern dat je ook maar een beetje objectief kan noemen als je deze bijvoorbeeld toetst aan Libië of Syrië. Zelfs De Morgen niet dat je veeleer kan omschrijven als een neoconservatieve krant (vergelijkbaar met het Amerikaans neoconservatisme http://en.wikipedia.org/wiki/Neoconservatism)

  • door Johan op dinsdag 20 december 2011

    De reguliere media doen inderdaad al jaren hun werk niet meer. Een ander voorbeeld is 9/11, wie nu nog steeds de officiële samenzweringstheorie geloofd heeft alleen maar de kranten gelezen en de journaals gezien.

    • door TDW op dinsdag 20 december 2011

      Nee, dat zijn mensen die complotjes van idioten niet serieus neemt. Beetje onderzoek toont juist aan dat er geen complot is van de Amerikaanse regering. Men kan dan anti-Amerikaans beleid zijn maar hou het dan wel bij feiten en niet bij fictie.

      • door dana op dinsdag 28 februari 2012

        Ook al volg ik de wilde complottheorieën niet, toch had ik vanaf het eerste uur een beetje wantrouwen en dat wantrouwen is er nog steeds.

        Als ik een terrorist was en zoveel moeite had gedaan om een aanslag te plannen waarom zou ik dan in de vroege uurtjes als er weinig volk in die torens zit vliegen. Rond de middag kon men minsten 10 keer zoveel slachtoffers maken. En een eindje verder is een kerncentrale. Daar kon ik ook mezelf op te pletter vliegen, dat maakt voor mij geen verschil. Maar het waren heel lieve terroristjes die voor een minimum aantal doden gingen. Geloof ik dat? En dan mag er een op het pentagon afvliegen.

        We zullen het nooit weten maar er klopt vanalles niet.

  • door Annemie50 op dinsdag 20 december 2011

    Of het in Irak nu 100.000 of een miljoen doden zijn, we weten het niet. Maar wat we wel weten is dat de pers in deze oorlog totaal afwezig was. En toen er een paar wel kritisch waren werden ze in hun hotel afgeschoten door de Amerikanen. We hebben geen flauw idee wat er in Irak allemaal gebeurd is. De Amerikanen (en Engelsen) hebben ook een media-oorlog gevoerd. We mochten geen naakt meisje verbrand door fosfor-bommen meer te zien krijgen zoals in de Vietnam-oorlog. Zelfs nu na de oorlog weten we niet wat er zich in Irak afspeelt. Kon en kan de pers de censuur niet doorbreken?

    Overal neemt de censuur toe(sociaal-economisch, afbraak democratie). Een nieuwslezeres als bv Cools op Canvas interviewt geen mensen, maar herhaalt koppig haar standpunt of dat van NVA of VLD als het maar rechts is. Echte journalistiek stel ik me heel anders voor.

    • door Dirkadriaensens op dinsdag 20 december 2011

      We weten heel goed hoeveel doden er zijn in Irak. Dat is: we kunnen het weten als we het willen. We weten heel goed wat er is Irak is gebeurd. Dat is: we weten het als we willen. Maar je hebt groot gelijk, Annemie: de reguliere media hebben ons een rozentuin voorgespiegeld. Geloof me: dat is ongelooflijk frustrerend voor wie de situatie in Irak écht heeft gevolgd. Het is de hel. We lijken te leven in parallelle werelden. Eén wereld waar we in slaap worden gewiegd, een andere wereld waar de mensen worden gefolterd, vermoord, ontvoerd enz... Je houdt het niet voor mogelijk dat dit kan bestaan. Maar het geweld is een dagelijkse realiteit voor zoveel mensen. En wij, wij kijken de andere kant op. "I'm an alien, legal alien" zong Sting al in 1986. Zo voel ik me echt ook wel in dit Belgenland. De oplossing: stoppen met TV kijken, stoppen met Vlaamse kranten lezen. DeWereldMorgen lezen en het internet raadplegen. Dat helpt om de échte realiteit van deze wereld te ontdekken. En dan actief worden en er iets aan doén, aan die waanzin. Wil je foto's over het échte Irak. Wil je foto's over de échte realiteit in Irak? Da's echt niet moeilijk. Type in Google "war deaths Iraq" en klik dan op "afbeeldingen". Je zal ze zien, die foto's. Ieder moet z'n verantwoordelijkheid nemen. De genocide gebeurt namelijk in onze naam. By the way: de naam van de Spaanse journalist die werd neergeschoten in het Palestine hotel op 8 April 2003, is José Couso. Het proces is nog steeds bezig. Zijn familie heeft er zich in vastgebeten, terecht. Ik ken zijn broer heel goed. Er is geen deftige journalistiek meer in Vlaanderen, naast DeWereldMorgen, geloof me vrij. Dus? Tijd om te ontwaken uit een droomwereld.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties