Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Analyse

Zorgverstrekking voor geïnterneerden: van de regen in de drop?

Eind vorige week raakte bekend dat het nieuw Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) in Gent zal uitgebaat worden door Sodexo, dat op zijn beurt overeenkomsten sloot met de Nederlandse zorgverstrekker Parnassia en Securitas. Komt deze constructie de geïnterneerden en bij uitbreiding de hele maatschappij ten goede?
maandag 7 april 2014

Wie in België een misdrijf pleegt terwijl men geestesziek is, kan ontoerekeningsvatbaar verklaard worden. De ‘misdadiger’ krijgt dan geen straf, maar wordt dan ‘geïnterneerd’. In het beste geval betekent dat een behandeling in een psychiatrische instelling en een terugkeer naar de maatschappij. In het ergste geval verblijft men wegens ‘geen plaats’ jaren in de gevangenis zonder aangepaste behandeling of zicht op vrijlating. De Belgische staat werd in het verleden herhaaldelijk door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens veroordeeld voor de manier waarop deze mensen in een juridisch vagevuur vastgehouden worden. De situatie sleept al lange jaren aan en is in elk opzicht onwaardig voor een land dat zichzelf een rechtsstaat wil noemen.

Er zijn om te beginnen grote problemen met de arbitraire wijze waarop de ene geesteszieke wel en de andere niet ‘ontoerekeningsvatbaar’ verklaard wordt, de belachelijke vergoeding voor gerechtspsychiaters en de soms navenante kwaliteit van de ‘onderzoeken’. Om nog te zwijgen over de hardnekkige geruchten van diagnoses op bestelling, geleverd door een aantal specialisten die zich voor de kar laten spannen van een advocaat. Het programma Panorama wijdde in 2012 een uitzending aan deze praktijken onder de titel ‘Geïnterneerd in België: te gek om los te lopen’.

Onkelinx en Anciaux

In 2007 onderneemt toenmalig minister van Justitie Onkelinx een poging om het lot van geïnterneerden te verbeteren door het invoeren van een interneringswet en de bouw van twee FPC’s (Forensisch Psychiatrisch Centrum) op de agenda te zetten. De wet blijft echter dode letter omdat de inwerkingtreding ervan wordt uitgesteld tot 2015. Op zijn beurt neemt Bert Anciaux het initiatief tot een nieuwe wet op de internering die normaal gezien na de paasvakantie goedgekeurd zou moeten worden.

Zaterdag raakte bekend dat de Open VLD het wetsvoorstel amendeerde met een clausule die stipuleert dat geïnterneerden zelf voor hun behandeling zullen moeten betalen. In het licht van een situatie waarin de Belgische staat jarenlang niet eens in staat is om voor een heel aantal geïnterneerden de meest elementaire basiszorg op te brengen, schiet het woord 'cynisch' tekort om deze toevoeging te beschrijven.

Sodexo, Parnassia en Securitas

Op 4 april raakte bekend dat het eerste FPC in Gent zal uitgebaat worden door een consortium van de wereldwijde holding Sodexo en de Nederlandse zorgverstrekker Parnassia. Los van de ideologische vraag of het een goed idee is om de behandeling van geïnterneerden over te laten aan commerciële bedrijven, zou de naam Sodexo grote bekommernissen kunnen oproepen.

Verschillende media lieten al verstaan dat Sodexo ‘niet onbesproken’ is. Sodexo staat als een van ’s werelds grootste cateraars onder meer bekend om zijn agressieve prijzenpolitiek. Leveranciers worden onder druk gezet om aanzienlijke kortingen toe te kennen, waardoor lokale aanbieders vaak uit de markt geprijsd worden ten voordele van grote firma’s die het niet altijd even nauw nemen met de voedselveiligheid.

Herinnert u zich nog het paardenvleesschandaal? In februari 2013 werd Sodexo in Groot-Britannië verplicht om al zijn diepvriesvlees terug te trekken omdat er paarden-DNA in werd aangetroffen, terwijl het etiket enkel rundvlees vermeldde. Het duurde weken vooraleer Sodexo met verdere testresultaten boven water kwam, wat het wantrouwen aanwakkerde.

In 2012 was Sodexo betrokken bij het grootste geval van voedselvergiftiging in Duitsland. 11.200 schoolkinderen uit meer dan 500 scholen en crèches werden ziek, 32 van hen belandden in het ziekenhuis. De oorzaak lag zeer waarschijnlijk bij bevroren aardbeien die door Sodexo werden ingevoerd uit China. Het bedrijf verontschuldigde zich en beloofde compensaties uit te betalen, maar het blijft onduidelijk of dit ook is gebeurd.

Lastenboek

In 2010 bracht Human Rights Watch in de USA een rapport uit waarin werd beschreven hoe Sodexo werknemers het recht ontzegde op vrije vereniging en agressief campagne voerde om arbeiders en bedienden te ontraden om toe te treden tot een vakbond of om er een te vormen.

De jacht op winst van het bedrijf wordt ook geïllustreerd door het plots opzeggen van een contract met de scholen van de Columbus City School (USA) omdat de verwachte stijging in verkoop van schoolmaaltijden uitbleef. Van de ene op de andere dag moest de scholenvereniging zelf voorzien in 60.000 warme maaltijden.

Open VLD-volksvertegenwoordiger Carina Van Cauter verklaarde gisteren in het VRT-programma De Zevende Dag dat er een erg streng lastenboek werd opgesteld waaraan de aanbieder zich diende te houden. Desalniettemin sleept een consortium van een speler met een bedroevend ethisch palmares het contract in de wacht.

Het is bovendien naïef te denken dat België, dat in het verleden nooit veel daadkracht of bekommernis aan de dag heeft gelegd als het gaat om geïnterneerden, nu door middel van een lastenboek een internationaal bedrijf met een bedenkelijke reputatie in het gareel zou kunnen houden. Laten we wel wel wezen: noch Sodexo, noch zij die beslisten om de uitbating van een FPC in handen te laten van een commerciële partner, deden dat vanuit de reflex van welzijn voor de patiënten. Uit alles blijkt dat het antwoord op de vraag ‘hoe zorgen we dat dit ons zo weinig mogelijk kost?' prioriteit kreeg.

Parnassia en Securitas

Parnassia is een Nederlandse zorgverstrekker die, zoals dat heet, gespecialiseerd is in het verstrekken van psychiatrische hulp. Alleen krijgt Parnassia van de Nederlandse Gezondheidszorg slechte punten: sinds kort staat hun kliniek Dijk en Duin onder verscherpt toezicht van de Inspectie. In de Nederlandse media wordt gewag gemaakt van twee patiënten die overleden toen ze onvoldoende werden gesuperviseerd.

Daarnaast rijst de vraag of Parnassia als nieuwkomer op de markt over voldoende contacten met andere Belgische instellingen beschikt en of de uitstroom van patiënten wel gegarandeerd kan worden.

Ook de werkwijze van Securitas zou de wenkbrauwen mogen doen fronsen. In een opiniestuk in De Morgen (28-1-2014) maakt Nathalie Laceur gewag van een mail die door Securitas gestuurd wordt naar alle laatstejaarsstudenten criminologie om hen attent te maken op een vacature voor vijf criminologen die via hen aan de slag kunnen in het FPC terwijl op dat moment officieel nog niets is beslist. Deze timing zou nochtans vragen moeten oproepen: is dit een aanwijzing dat de toekenningsprocedure niet helemaal correct is verlopen?

Het kind van de rekening

Laten we hopen dat de uitbaters met argusogen gevolgd zullen worden door de bevoegde instanties, zodat geïnterneerden eindelijk de aangepaste zorg zullen krijgen die hun al jarenlang onthouden wordt. Deze mensen zijn al veel te lang het kind van de rekening, van inerte politiek en onverschilligheid. Het zou bijzonder wreed zijn om hen ook nu nog het gelag te laten betalen van winsthonger en besparingsdrift.  

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

Eén reactie

  • door Jan Hertogen op dinsdag 8 april 2014

    CD&V en S-PA zitten mee in de regering en keuren de beslissing tot uitbesteding van het psychiatrisch centrum voor geïnteredeen goed zo stelt Mieke vogels in DS op 8/04/2014, http://www.standaard.be/cnt/dmf20140407_01059412. Zorg onderschikken aan het winstoogmerk, daar is niets mis mee zegt Vogels in haar kruistocht tegen middenveld en Non-Profitzorg. Zie hierover een korte Vogels en Groen-analyse: http://community.dewereldmorgen.be/blog/janhertogen/2014/04/02/de-moeilijke-relatie-van-mieke-vogels-en-de-vakbond Na de dienstencheques met de opening voor de commercie voor nabijheidsdiensten (S-pa realisatie), na de openingen en feitelijke overgave van de vervoerssector voor de gehandicapten aan de taxisector (CD&V realisatie) wordt langs de internering de 3de en vooralsnog meest forse aanval ingezet om de welzijns-en gezondheidszorg opten te stellen voor winst, markt en commercie (VLD-realisatie). Dat Vogels vanaf de zijlijn applaudiseert mag iedereen er van bewust doen worden dat Groen geen uitstaans heeft met 'links' en enkel een variante is op het (klein)burgerlijke liberalisme dat zich per definitie distancieert van de verworvenheden van de arbeidersbeweging. Maar er is nog een andere factor voor deze drainage van psychiatrie naar de markt, nl de inadequate vakbondspolitiek om wat betreft de zorg voor de gevangen geen eigen regeling van minimale dienstverlening te hebben uitgewerkt, waarbij de (mensen)rechten van de gevangen in alle omstandigheden, ook de staking, werden verzekerd. Zo lokken zij zelf de agressie uit waaraan zij niet kunnen weerstaan. Een pervers mechanisme, dat men zelf zo vlug mogelijk dient te corrigeren. Erger nog is de nalatigheid van de Non-Profitvakbonden om de zorgbehoefte van gevangenen niet onder de hoede van de Non-Profit genomen te hebben, maar overgelaten te hebben aan vakbonden die er geen weg mee wisten. Zowel personeel van de nieuwe interneringseenheden als de structuur dient onderworpen aan de vereisten en toezicht van de gezondheidssector, met de bewakingsopdracht als belangrijk maar secundair gegeven, zoals dit nu al decennia door de Broeders van Liefde wordt opgenomen. De lage aanval op het kristelijke initiatief, de Broeders Van Liefde in het bezondere door Mieke Vogels is het meest decadente dat de laatste jaren te horen was bij de anti-kaloten, en de vermeende vrijzinnigheid. Onder het mom van de laicisering, de afbraak van de zuilen en de depolitisering wordt de ruimte vrijgemaakt voor een vernietigende neutraliteit en een opening voor de markt. Langs van Cauter, Turtelboom en de VLD, en met steun van de CD&V en S-PA, en de N-VA die in haar vuistje lacht, en de Groenen applaudiserend langs de zijlijn, worden welzijn en gezondheid en de publieke financiering ondergeschikt aan het winstoogmerkt en de commercie. Wanneer wordt de volgende bres geslagen in zorg en welzijn? En voor wanneer de vuist van de Non-Profit, voor wanneer de opstand van de patiënten, de gebrukers, de zorgbehoevenden en hun families? Voor wanneer de akeuring van het ACW voor 'haar' mandatarissen in de CD&V? Voor wanneer de oproep van Beweging (de opvolger van de Wergroep Christelijke Arbeiderspartij) aan de PVDA+ om zich echt te openen voor links, zoals de PTB-GO in de Franse gemeenschap er een begin aan gemaakt heeft?

    Jan Hertogen

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties