Kerkelijk pedofilieschandaal: een Vaticaans Watergate?
Katholieke kerk, Pedofilieschandaal -

Kerkelijk pedofilieschandaal: een Vaticaans Watergate?

donderdag 15 april 2010 10:25

 Reconstructie vanaf de week voor Pasen…

– Een Vaticaanse topkardinaal, Sodano, doet de hele pedofiliezaak af als een “chiacchiericcio” (een roddeltje) “zonder enig belang”.

– Een tweede topkardinaal (Bertone), die overigens onder vuur ligt voor een vermeende doofpotoperatie uit de jaren ’90 in de VS (de zaak Murphy, een priester die 200 gehandicapte kinderen zou misbruikt hebben), vindt er niets beter op dan te verklaren dat “de gehele kerk” in de pedofiliezaak in één blok achter de paus staat.

– Een Vaticaanse predikant met de wel heel expressieve naam “Cantalamessa”, doet er nog een schep bovenop door op Goede vrijdag elke kritiek op de kerk voor pedofilie gelijk te stellen met antisemitisme.

Minimaliseren. Het lijkt wel het begin van het Watergate schandaal uit 1972-74. De Washington Post beet er zich toen echter in vast en het is geëindigd met het ontslag van Nixon en zijn administratie. 

Niet ik maak de vergelijking met Watergate, wèl Timoth Shriver, een exponent van de Kennedy clan en voorzitter van de “Special Olympics” in een opiniestuk in dezelfde Washington Post van weleer, overgenomen door de Italiaanse topkrant “La Repubblica”. Letterlijk: “Indien deze Kerk, met haar huidige hiërarchie, met zijn Paus en zijn bisschoppen, de waarheid niet zal weten te bekennen, als ze doorgaat met het ontkennen van haar eigen verantwoordelijkheden, als ze zich meer laat leiden door haar zorg voor de eigen macht dan door haar toewijding aan God, dan zullen wij katholieken naar elders moeten uitwijken om ons geestelijk te herbronnen.” En nog: “Er zijn veel gelijkenissen met het vroegere Watergate. Het begint allemaal met iets ‘kleins’, en het eindigt met het in de openbaarheid komen van mechanismen van corruptie die tot in de top reiken en op het einde zelfs een president tot ontslag dwingen.” Shriver voegt er echter aan toe dat hij de paus niet wil gelijk stellen met Nixon, maar van hem wel iets anders verwacht dan wat hij nu doet.  

Wat is na Pasen gebeurd?

Begin april meldt Associated Press dat het over een brief beschikt waaruit blijkt dat de toenmalige kardinaal Ratzinger in 1985 is tussengekomen om te beletten dat de Amerikaanse priester Stephen Kiesle uit de kerk zou worden gezet voor pedofiele handelingen. Kiesle werd nadien in ’78 in de VS veroordeeld tot drie jaar voorwaardelijk voor zedenfeiten met twee jongens, en in 2004 kreeg hij een gevangenisstraf van zes jaar wegens misbruik van een jong meisje.

Zaterdag 10 april bereikt ons uit Engeland het bericht dat Vincent Nichols, de aartsbisschop van Westminster  die tussen 2001 en 2008 het Catholic Office for the Protection of Children and Vulnerable Adults – Copca voorzit, niet eens tussengekomen is in het verleden toen David Pearce, een pedofiele priester, voorwerp was van onderzoek. Vincent Nichols kon zijn functie behouden tot in 2008. Hij kon toen moeilijk doordoen, want hij werd aangehouden. Bij ons liet Rik Devillé weten dat van de driehonderd klachten van kindermisbruik die in de jaren negentig aanhangig zijn gemaakt, er niet meer dan vijftien op een schuldbekentenis uitgedraaid zijn.

Uit Nederland vernemen we dat toen de bisschop van Groningen zich in een preek van een collega bisschop distantieerde die de  liederen van Oosterhuis verboden had, en hij bij die gelegenheid die liedjeskwestie vergeleek met de houding van de kerk in de kwestie-Williamson (de bisschop die de Holocaust ontkende), met de standpunten van de kerk over abortus,  euthanasie en homoseksualiteit, en met de sluiting van een seminarie, hij prompt alle Nederlandse collega bisschoppen over zich kreeg. Ze zagen er een aanval in op de ‘heilige vader’.

De rangen moeten zich sluiten, laat topkardinaal Bertone weten. Diezelfde Bertone zou later nog laten blijken dat hij best even wat meer in de schaduw zou gaan staan.

Op de site van het Vaticaan verschijnt op 12 april een tekst waarin de Kerk iedereen aanmaant om alle gevallen van pedofilie voor de normale rechtbanken te brengen. Dit wordt er voorgesteld als zijnde al enige tijd de houding van de huidige paus. 

Wellicht kan men ondertussen in kerkelijk opzicht ook even de collaterale schade opmeten die het naar buiten komen van de schandalen tot 12 april opgeleverd heeft?

Een onderzoek van Pew Research Center in de VSA leert dat in april 2008 39% van de Amerikanen vond dat Benedictus XV het seksueel misbruik in de Kerk ‘goed’ respectievelijk ‘uitstekend’ aanpakte. Dit was al niet denderend. In april 2010 is dit gezakt tot 12%. In Oostenrijk en Duitsland merkt men vandaag hoe veel katholieken zich “uitschrijven”.  

Terug naar Timothy Shriver: “Indien deze Kerk, met haar huidige hiërarchie, met zijn Paus en zijn bisschoppen, (…) doorgaat met het ontkennen van haar eigen verantwoordelijkheden, als ze zich meer laat leiden door haar zorg voor de eigen macht  (…) dan zullen wij katholieken naar elders moeten uitwijken om ons geestelijk te herbronnen.” 

Doet het Vaticaan vanaf 12 april (het fameuze bericht op haar site) wat Shriver voorstelt?

De directeur van de Osservatore Romano, de heer Vian (niet Boris), komt dezelfde 12de april de buitenlandse pers in Vaticaanstad meedelen dat de paus “een groot communicator” (sic) is en dat de katholieke Kerk het pedofilieprobleem voorbeeldig aanpakte. “De katholieke Kerk is de enige instelling die voorbeeldig het pedofilieprobleem aanpakt, dat trouwens een probleem is van gans de samenleving”, aldus Vian.

Uit Nederland komt het bericht dat begin jaren zestig en zeventig kinderen met een licht verstandelijke beperking op het instituut De La Salle in Boxtel slachtoffer zijn geweest van seksueel misbruik door leden van de congregatie van de Fraters van Tilburg, aldus drie oud-groepsleiders van het behandelingsinstituut aan de Wereldomroep en NRC Handelsblad. Los van het feit dat men kan vinden dat het erg is dat die oud-groepsleiders meer dan 40 jaar nodig gehad hebben om daar hun beklag over te doen, komt dit feit natuurlijk weer de wonde wat openrijten.

Maar daarenboven komt diezelfde topkardinaal Bertone de wereld ook nog eens meedelen dat pedofilie eigenlijk gelinkt moet worden met homoseksualiteit. De dag nadien deed de woordvoerder van het Vaticaan, Federico Lombardi, het verstandigste wat toen nog mogelijk was om de nieuw aangerichte schade te beperken : zich distantiëren van de uitspraken van Bertone en gewoon vaststellen  wat iedereen eigenlijk weet, namelijk dat de kerkelijke autoriteit niet de competentie heeft om algemene uitspraken te doen over psychologische of medische onderwerpen.  

Zelf behoor ik niet tot de categorie van mensen die zijn eigen fundamentele levenskeuzes afhankelijk laat maken van de dwaasheden van anderen , maar ik moet toegeven dat het Vaticaan het een gewone mens vandaag niet gemakkelijk maakt. Immers, zouden al die reacties van het Vaticaan werkelijk dat zijn wat Timoth Shriver bedoeld heeft met het onder ogen zien van de eigen verantwoordelijkheden? Veel gelovigen beginnen zich stilaan toch wel de vraag te stellen of deze Nixoniaans lijkende Vaticaanse Watergate administratie wel in staat is de op gang gekomen lawine te stoppen? Als dit niet het geval blijkt te zijn, dan zou ze zich best laten vervangen. 

P.S. Ondertussen woedt ook een debat over het verband tussen celibaat en pedofilie. Ik zal me daar hier niet over uitspreken, maar wil er terloops op wijzen dat de problematiek van het celibaat niet dat is van alléén maar de man, maar ook van de vrouw die vaak een hoge prijs betaalt voor haar relatie met zulke celibataire priester. Als de kerk echt genereus en menselijk is, dan kan ze misschien ophouden om het celibaat altijd en alleen maar vanuit het perspectief van de man te benaderen.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!