Leden van de stichtingsvergadering van Karama (Waardigheid), de nieuwe koepelpartij van de Iraakse Soennieten, luisteren naar de toespraken (foto IPS/Karlos Zurutuza)

Onderdrukte Iraakse soennieten richten eigen partij op

Met het oog op de Iraakse parlementsverkiezingen van 30 april hebben soennitische moslims een nieuwe partij opgericht. Het blijft echter onzeker of de verkiezingen wel kunnen doorgaan in het woelige westen van het land.

woensdag 16 april 2014 11:39

Vorige
week kwamen tribale, politieke en religieuze leiders – waaronder
ook advocaten en ingenieurs – bijeen in de stad Erbil, in de
noordelijke Koerdische regio van Irak, om de nieuwe partij Karama
(Waardigheid) boven de doopvont te houden. Soennieten kwamen uit
verschillende dorpen en steden in West-Irak, waar de gevechten en de
onrust nog aanhouden elf jaar na het afzetten van de voormalige
president Saddam Hoessein.

Premier
Nouri al-Maliki ligt voor in de peilingen. De sjiieten zijn verdeeld
tussen Maliki’s partij Rechtsstaat, de beweging van Sadr en de
Iraakse Hoge Islamitische Raad. Afifa Agus al-Jumaili, die opkomt
voor Karama, meent dat een derde regeerperiode op rij voor Maliki
“rampzalig” zou zijn voor alle Irakezen. “De
soennitische provincies in Irak zijn een gevechtszone geworden voor
tribale milities, Al Qaeda en Maliki’s sjiieten.” Zij beschouwt
Karama als de enige kans voor alle soennitische Irakezen om hun
rechten en waardigheid te heroveren.

Koerdische autonome
regio

Karama
is een van de 276 politieke entiteiten die deelnemen aan de
verkiezingen. Het is een van de vele partijen die aanhangers willen
winnen uit Iraqiya, de intussen versplinterde coalitie van seculieren
en soennieten. Die coalitie won de vorige verkiezingen, maar werd
gepasseerd door een sjiitische coalitie die Maliki in het zadel
hielp.

De
soennitische bevolking maakt naar schatting 20 tot 40 procent uit van
de 32 miljoen Irakezen. De soennieten klagen over toenemende
marginalisering onder het bewind van hoofdzakelijk sjiietische
politieke leiders. “De bittere ironie is dat we nu in de
Koerdische Autonome Regio samenkomen omdat een evenement als de
oprichting van Karama onmogelijk is in de rest van Irak”, zegt
Jumaili. Hoewel de Iraakse soennieten aanvankelijk gekant waren tegen
een federaal model in hun land, gaan er bij hen steeds meer stemmen
op voor een autonome regio zoals die van de Koerden.

Doden
in Hawija

Jumaili
is afkomstig uit Hawija, een stad op 230 kilometer van Bagdad.
Volgende week is het precies een jaar geleden dat Iraakse
elitetroepen er 51 demonstranten doden. Bij het geweld dat daarop
volgde, vielen nog eens 215 doden. Human Rights Watch schrijft in
zijn World Report 2014 dat de veiligheidsdiensten “vreedzaam
protest beantwoordden met bedreigingen, geweld en arrestaties, en
dodelijk optraden tegen betogers die vijf maanden lang grotendeels
geweldloos verzamelden”.

De
protesten voor meer rechten hebben het westen van Irak in een chaos
gestort die niet meer gezien werd sinds het hoogtepunt van sektarisch
geweld tussen 2006 en 2008. Een van de betogers is Ghanim Alabed,
inwoner van Mosoel, een stad op ongeveer 400 kilometer van Bagdad.
“Mosoel is het afgelopen jaar in een nachtmerrie veranderd”,
verklaart het kersverse lid van Karama. “Autobommen,
ontvoeringen, de moord op tribale leiders of op gewone burgers. Deze
zaken zijn helaas opnieuw schering en inslag.”

Soennieten
vals beschuldigd van lidmaatschap Al Qaeda

Volgens
Alabed worden de meeste aanvallen uitgevoerd door het leger of
sjiitische milities. “De Amerikanen hebben alle soennieten als
Al Qaeda-rebellen bestempeld. Vandaag houdt Maliki die lijn aan”,
aldus Alabed. “Maar de waarheid is dat de meesten van ons Al
Qaeda haten, omdat we weten dat ze door Iran worden gesteund. Hun
enige doel is onze samenleving vernietigen en verhinderen dat we de
macht delen.”

Karama
hoopt een politieke stem aan de soennieten te geven. In dit vroege
stadium en onder deze moeilijke omstandigheden valt het niet uit te
maken of de nieuwe partij een politieke kracht wordt om rekening mee
te houden.

Karlos
Zurutuza 

Iraqi Sunnis Seek a Say

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!