Advertentie
In de voorbije weken en maanden hebben meer dan 8.200 mensen in België op uitnodiging van BZN de waardepeiling ingevuld door te antwoorden op drie vragen in vier keuzetalen (Nederlands, Frans, Duits en Engels). Bij elke vraag volgde een keuzelijst van waarden/gedragingen of kenmerken van de samenleving, met de vraag er telkens 10 te selecteren.
1. Wie ben ik? Hoe zie ik mezelf?
(keuzelijst van 78 persoonlijke waarden)
2. Hoe zie ik onze samenleving vandaag?
(keuzelijst van 93 cultuurwaarden)
3. Hoe ziet een ideale samenleving er voor mij uit?
(keuzelijst van 93 cultuurwaarden)
De eerste vraag peilt naar persoonlijke waarden. De tweede en derde vraag gaan over zogenaamde cultuurwaarden. Hoe zien mensen de huidige cultuur (tweede vraag) en welke waarden zien ze als idealen voor de door hen gewenste cultuur (derde vraag)?
De Bond zonder Naam viert haar 50ste verjaardag. Bij die gelegenheid voert BZN een onderzoek naar de menselijke waarden in de Vlaamse samenleving. Ruim 8.500 mensen beantwoordden reeds de vragenlijst en op donderdag 15 april maakte BZN tijdens een driedaags 'waardecongres' de eerste resultaten bekend.
De waarde 'eerlijkheid' wordt door de Vlamingen in het onderzoek als de belangrijkste naar voren geschoven.
Praktijkvoorbeelden uit verschillende proefprojecten werden er toegelicht tijdens interactieve werksessies. Het congres past volledig in het kader van het project 'Living Values Education' dat Bond zonder Naam reeds sinds 2006 in praktijk brengt, samen met verschillende actoren uit de onderwijswereld. O.a. Leo Bormans, hoofdredacteur van het onderwijstijdschrift Klasse, is sterk betrokken bij dit project.
Het doel van de waardepeiling is niet om statistisch zeer adequate gegevens te verkrijgen (want hoe kan je dat ooit doen over zo iets subjectiefs als 'waarden'), maar wél om een denkproces en bewustmakingsproces op gang te brengen in onze samenleving. Dat bewustmakingsproces begint eigenlijk al op het moment dat mensen de vragenlijst invullen.
De vragenlijst invullen, kan overigens nog steeds en in vier talen online op de website: www.nationalewaardepeiling.be
Op aanvraag is er naast de online peiling ook een papieren versie beschikbaar en die is er ook in het Turks en in het Arabisch.
Bond zonder Naam trekt met de voorlopige resultaten van de waardepeiling ook naar de markt in tien gemeenten om er informele gesprekken te voeren met de plaatselijke bevolking.
Uit de bevraging van meer dan 8300 Vlamingen* komt deze top 10 naar voor als de belangrijkste persoonlijke waarden:
Top 10 van de Persoonlijke Waarden
1. Eerlijkheid (4248)
2. Respect (3525)
3. Vriendschap (3276)
4. Familie (2976)
5. Geven om elkaar (2917)
6. Luisteren (2725)
7. Gezondheid (2656)
8. Verantwoordelijkheid (2487)
9. Vertrouwen (2212)
10. Positieve instelling (2141)
Deze opmerkingen werden hierbij geformuleerd door de onderzoekers:
* Het is geen nationale, maar een Vlaamse waardepeiling geworden, want minder dan 1% deelname uit Wallonië. Hoewel Bond zonder Naam oorspronkelijk ook organisaties uit Wallonië had aangesproken om mee te doen, blijkt dat daar tot nu toe weinig respons op is gekomen. Bond zonder Naam heeft dan de meeste naambekendheid (!) en verankering in Vlaanderen, met de provincie Antwerpen als uitschieter.
Antwerpen (2235) 29%
Limburg (1451) 19%
O. Vlaanderen (1433) 19%
W. Vlaanderen (1452) 19%
Vl. Brabant + Bru. (986) 13%
Wallonië (93) 1%
Totaal (7650) 100%
** Bijna de helft van alle deelnemers is tussen 35 en 55 jaar.
15 – 34 jaar (1795) 23%
35 – 54 jaar (3607) 47%
55+ (2248) 30%
*** In een bijkomende steekproef polste BZN achteraf ook nog naar geslacht en opleidingsniveau. Uit bijna 3000 reacties bleek dat:
Bijna 2/3 van de deelnemers tot het vrouwelijke geslacht behoren.
De grote meerderheid een hogere opleiding geniet.
Top-10 van de huidige cultuurwaarden
1. Materialisme (3.845)
2. Onzekerheid over de toekomst (3.777)
3. Verspilling van middelen (3.273)
4. Conflict/agressie (3.061)
5. Bureaucratie (2.916)
6. Werkloosheid (2.755)
7. Kortetermijngerichtheid (2.728)
8. Armoede (2.523)
9. Misdaad/geweld (2.512)
10. Milieuvervuiling (2.379)
Het valt op dat er vooral met negatieve waarden wordt geantwoord op vraag 2, over cultuurwaarden in onze huidige samenleving. Nochtans werd hier dezelfde keuzelijst van 93 mogelijke antwoorden aangeboden als voor vraag 3 over de gewenste cultuurwaarden. (zie verder)
De onderzoekers van het Value Centre spreken over 'limiting values' of beperkende waarden die duiden op een klimaat van angst en onzekerheid.
Vlaming wenst eerlijkheid, leefbare toekomst en proper milieu*.
De top-10 van de Gewenste Cultuurwaarden
1. Eerlijkheid (3.032)
2. Bekommernis voor
toekomstige generaties (2.952)
3. Milieubewustzijn (2.638)
4. Respect (2.548)
5. Levenskwaliteit (2.536)
6. Doeltreffende gezondheidszorg (2.517)
7. Armoedevermindering (2.399)
8. Betaalbare huisvesting (2.270)
9. Vrede (2.183)
10. Bewust over waarden (2.002)
* De humor van de (mannelijke) presentator: "Mannen kunnen makkelijker een top-3 onthouden, terwijl voor vrouwen een top-5 ook nog wel zou lukken."
Als je de antwoorden op de drie vragen naast elkaar plaats, dan merk je dat eerlijkheid het absolute topantwoord is op vraag 1 (persoonlijke waarden) en op vraag 3 (gewenste cultuurwaarden).
Waarom staat het dan nergens in de top tien van vraag 2 (huidige gepercipieerde cultuurwaarden)?
Hoe de Vlamingen hun eigen waarden zien en ons beeld van de ideale samenleving verschillen nogal van wat we in onze huidige samenleving ervaren.
De sociologen van het Barrett Values Centre die de bevraging begeleiden, merken dat de Vlaming nogal veel 'entropie' ervaart in onze huidige samenleving. Een geleerd woord voor spanning, onzekerheid en frustraties.
Meer weten over de waardentheorie van het Barrett Values Centre? www.valuescentre.com (website in het Engels)
Als er zoveel 'entropie' is in onze samenleving, dan is er ook nog veel werk voor organisaties als Bond zonder Naam. Hij blijft dan ook niet bij de pakken zitten. De organisatie verwoordt dit alsvolgt: "Met deze waardepeiling wil BZN mensen verleiden in dialoog te gaan en zelf betekenis te geven aan de gekozen waarden."
"De waardepeiling is met andere woorden geen doel op zich, maar een middel om beweging te creëren rond waarden. Een gesprek op gang trekken met mensen over wat zij belangrijk vinden, vertrekkende vanuit een relevante en dus betrouwbare steekproef, dat is de eigenlijke doelstelling."
Advertentie
