about
Toon menu

Samenleven met verschillen

maandag 22 september 2014
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.
  • Multicultureel of intercultureel samenleven?

(een vernieuwd hameren op een oude spijker naar aanleiding van de discussie over de excuses van gematigde moslims voor de excessen van de jihadisten, de cijfers over discriminatie, schoolresultaten, arbeidsuitsluiting, en de opnieuw opduikende hoofddoekdebatten)

Sociologen en pastoors, toogfilosofen, parlementariërs, bedrijfsleiders, welzijnswerkers, racisten, huisvrouwen, criminelen en journalisten, heidenen en jihadisten, OCMW-raadsleden en -klanten beginnen af en toe een zin met “in onze samenleving” en vergeten dan vrijwel onmiddellijk wat die woorden betekenen. Het is nochtans niet zo moeilijk: “samen” en “leven”; dus niet “apart“ en niet “dood”.

Samenleven gaat ook niet om een doel of een wens of een strategie; het gaat over een feit. U zou dit niet lezen, niet met de auto of fiets rijden of s(n)oep eten als u niet deel uitmaakte van een samenleving.  

En hoe groot is die samenleving? Wie is erbij en wie niet? Waar zijn de grenzen? Voor een deel bepaal jezelf je plaats op een continuüm: van kluizenaar tot wereldburger, met veel nuances en tussenposities. Maar veel grenzen en “lidmaatschappen” kun je zelf niet bepalen. Hoe dichterbij, hoe makkelijker. En zeker voor “heel ver” kies je vaak zelf. Je “samenleving” gaat van jezelf over je gezin, je bredere familie, je buren, je straat, je gemeente, Vlaanderen, België, je online-community, (Noord-West of héél) Europa, en voor heel wat mensen die ik ken nog veel verder.  Bekijk zelf maar waar je voor gekozen hebt en waarvoor je niet te kiezen hebt. 

En wat doen we in die samenleving? We leven samen. Oké? In die samenleving zou het mooi zijn als iedereen kon rekenen op veiligheid, onderdak, onderwijs, respect, persoonlijke integriteit, gelijke kansen, een vriendelijke goeiedag, een beetje welvaart en zeker veel welzijn.

Wat is daarvoor nodig? Misschien maar 1 ding: erkennen dat we samenleven in de feiten, niet als wens, en er samen het beste van maken. Een samenleving wordt gemaakt “tussen de neuzen” (met dank aan prof. René Bouwen). Je overlegt samen, met de andere leden van de samenleving waar je deel van uitmaakt, op welke manier we dat samenleven zo gemakkelijk mogelijk maken, of minder moeilijk, of nog beter. Voor de rest heb je best zo weinig mogelijk “samenlevingsregels” nodig. Zeker niet vooraf. Je maakt die in het gesprek zelf. En je verandert ze als de betrokkenen het nodig vinden en daartoe overeen komen.

(Op grote schaal zijn er natuurlijk wel regels nodig; omdat mijn straat niet kan beslissen links te rijden terwijl de volgende straat rechts wil rijden, moet er op het juiste niveau onderhandeld worden.)

Maar als je over samenlevingsmodaliteiten begint te praten zijn er vooraf geen andere voorwaarden nodig. Alleen: erkenning dat je samenleeft. Niemand moet voorafgaand aan het gesprek aan regels beantwoorden die een ander stelt. Zoals regels op vlak van taal, kleding, huidskleur, attributen,.... Nirvana zei het al: “Come as you are”. Je moet alleen willen spreken.

Ik heb het overigens liever dat iemand “komt zoals hij/zij is”, dan onder vermomming. Ik vind het niet nodig dat de moslima haar hoofddoekje aflegt, ook niet aan het loket – dan weet ik tenminste dat ze dat belangrijk vindt. Het hoeft het contact (bv. een brood kopen, een formulier invullen) niet te bemoeilijken. Niemand hoeft iets van zichzelf te “verloochenen”. Tulbanden, mijters, keppeltjes, piercings, ooglapjes en tabbaarden mogen van mij allemaal in het straatbeeld, zélfs gebloemde shorts en teenslippers, en als de veiligheid niet in het gedrang komt, ook op de werkvloer.

Of ikzelf dat belangrijk vind, laat staan dat ik ermee akkoord zou gaan, doet niets ter zake. Het verhaal van de tulbanddragende sikhs bij de Londense politie of metro kent iedereen ondertussen al. Ik trek persoonlijk een grens bij de boerka, omdat ik wil zien tegen wie ik spreek, en het dragen van een verbergend masker beschouw als een belemmering tot een open gesprek. ((Nu in overdrijvingsmodus: ik wantrouw ook baarden en grote snorren – ik denk dan altijd dat die mensen iets te verbergen hebben.... ;-)) 

Even weer ernstig. Als je samenleven ernstig neemt, kun je niet anders dan alle deelnemers op gelijke basis ernstig nemen, onvoorwaardelijk. Zelfs als ze geen blauw kostuum aanhebben of geen (Schoon) Vlaams spreken. Ze zijn lid van onze samenleving en mogen dus mee bepalen hoe die eruit ziet.  

Nog even iets over terminologie. De “multiculturele samenleving” is geen goede term. Die zegt alleen maar dat er vele culturen zijn, en dat is natuurlijk zo, maar ze hoeven niet met mekaar in contact te komen (zie foto). Ook ben ik hevig gekant tegen de term “tolerante samenleving”, omdat “tolereren” een negatieve term is: het is iets dat je erg tegen je zin doet, verdraagt, omdat je niet anders kunt? Zoals in “Hij verdroeg de ergste folteringen zonder een kik te geven”. Zo komen we natuurlijk nergens. “Interculturele samenleving” lijkt me beter, omdat deze term er de nadruk op legt dat hetgeen de samenleving levend maakt, tussen de culturen gebeurt, tussen de concrete mensen die van elkaar verschillen – soms heel veel – en toch samenleven. Dus niet “apart” en niet “dood”. 

En nog iets, terzijde: als je met de mede-samenlever praat, praat dan liever niet met mensen die de hele tijd zeggen dat ze voor anderen spreken. Spreek voor jezelf en neem van de ander aan dat ie spreekt voor zichzelf. Vrijwel iedereen kan dat. En mag dat. Van mij toch.

(op mijn T-shirt staat: May the Force be with you. Dat zou ik aan het loket ook dragen)

reacties

4 reacties

  • door ismail spada op maandag 22 september 2014

    Meningsverschillen zijn verrijkend en niet beperkend.

    Als moslim doet het mij denken aan de Koran 35/28 __________

    En dat er ook onder de mensen, de dieren en het vee zijn die verschillende kleuren hebben?

    Voorwaar, het zijn slechts de bezitters van kennis onder Zijn dienaren die GOD vrezen.

    Voorwaar, GOD is Almachtig, Vergevensgezind.

    __________

    Een uitleg van dit Vers uit de Koran zegt het volgende:

    ------ In feite, is kennis in dit Vers niet de kennis van academici van de filosofie, de wetenschap, geschiedenis, wiskunde, en zo verder, maar kennis van de Goddelijke eigenschappen, of men nu geletterd is of ongeletterd!

    Diegene die onbevreesd is voor GOD is een ongeletterde dwaas zelfs op het gebied van deze kennis zelfs al had hij al de kennis van de hele wereld. 

    En voor diegene die de attributen van GOD kent en Hem vreest in zijn hart, die is een geleerde zelfs al is hij een dommerik.   In dit zelfde verband moet men weten dat in dit vers de Ulamaa (de bezitters van kennis) niet de religieuze geleerden zijn die hun kennis putten uit de Koran, Hadith, Fiqh en filosofie.

    Zij kunnen slechts bewijzen waarachtigen te zijn als zij de vrees voor GOD in hun harten dragen.

    Hetzelfde werd gezegd door Hadrat 'Abdullah bin Mas'ud als volgt: Kennis zit niet in het kennen van veel ahadith maar in de mate van Godsvrees !  -----------

    Als Jezus zegt:

    Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen.

    Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard.

    (Matteüs 10/34)

    Dan is het zwaard de Godsvrees die iedereen, die in GOD gelooft, achtervolgt.

    GOD ziet iedereen.

    GOD hoort iedereen.

    Altijd en overal.

    Ook in het Arabisch waar het woord Dhikr een scherp zwaard kan betekenen naast de meer klassieke betekenissen.

    Als het Paradijs in de schaduw van het zwaard ligt dan is dat zwaard datgene wat ons moet beschermen om geen verkeerde dingen te doen. Het is zeker geen uitnodiging om zelf het zwaard te gaan hanteren.

    • door Harrie Houben op maandag 22 september 2014

      Ik vrees god niet, en geloof zelfs niet in god, maar we zullen wel erin slagen samen te leven, niet?

      • door ismail spada op maandag 22 september 2014

        Absoluut. Laten we een voorbeeld zijn.

        Laat anderen maar zeuren, moeilijk doen en stokken zoeken om elkaar mee te slaan.

        GOD verbiedt de godvrezenden niet om met degenen die hen niet bestrijden vanwege de godsdienst, en die hen niet uit hun woonplaatsen verdrijven, vriendelijk, respectvol en rechtvaardig om te gaan. Voorwaar, GOD houdt van de rechtvaardigen.

      • door ismail spada op dinsdag 23 september 2014

        Maar natuurlijk kunnen we samenleven.

        Laten we een voorbeeld zijn.

        We kunnen zelfs samen iets gaan eten en drinken.

        Waarbij elk zijn eigen keuze bepaalt.

        Laat de anderen maar zeuren, moeilijk doen, spijkers op laag water zoeken of een stok om mee te slaan.

      Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties