Advertentie

dinsdag 3 mei 2011

Het poppenspel van Electrabel... Creg, Nationale Bank en politiek

Hoe hard kan men met zijn voeten laten spelen? - Energie is van levensbelang voor mens, samenleving en economie, geen mens die daaraan twijfelt. Zorg dragen voor dat onschatbare publieke belang zou dus de grootste vanzelfsprekendheid moeten zijn. Niet zo in België. Dan toch minstens weten wat energie kost aan wie, en wie er wat aan verdient? Zelfs dat lukt niet. Hoe komt dat toch?
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -

Een pak onbeantwoorde vragen

Ja, hoe komt dat toch? Er zijn een pak vragen die onbeantwoord blijven in de discussies rond Electrabel. Een kleine greep.

Afgeschreven?
De kerncentrales zijn al lang afgeschreven. Hoe kan het toch dat we nog altijd niet exact weten hoeveel dat opbrengt voor Electrabel en de kleinere elektriciteitsproducent SPE?

Regulator?
België heeft een regulator die moet toezien op de transparantie van de elektriciteits- en aardgasmarkt. Die Creg berekent hoe groot die nucleaire rente wel is. In welk land desavoueert de overheid volledig een rapport van haar eigen instelling door een ander rapport te bestellen bij een andere instelling, in casu de Nationale Bank van België?

'Verwachting'
In welk land geeft die overheid minstens de indruk te ‘verwachten’ dat het tweede rapport een heel wat lagere berekening zal opleveren van die nucleaire rente?

Minister van Energie
Want hoe normaal is het dat de minister van Energie vindt dat slechts één derde van de nucleaire rente moet worden terugbetaald door Electrabel? Dat is des te merkwaardiger want die volledige winst kan maar worden gemaakt omdat alle consumenten de kerncentrales versneld hebben afbetaald. Waarom komt die rente hen dan niet volledig toe?

Minister van Financiën
En ja, hoe normaal is het dat de minister van Financiën al lang voor de studies klaar zijn, komt aandraven met een door hem uit de lucht geplukt bedrag dat, zacht uitgedrukt, zeker niet te hoog is?

Foutieve hypothese
Hoe komt het toch dat de Nationale Bank vertrekt van een ronduit foutieve hypothese om de inkomsten van Electrabel te schatten?

Suez toeval
Is het toeval dat er altijd wel iemand van de Suez-Electrabel-Tractebel familie tot de acht leden tellende regentenraad van de Nationale Bank behoort?
Zo was Pierre Wunsch tot 30 september 2008 zowel directeur van Electrabel als regent van de Nationale Bank. Dan werd hij kabinetschef bij minister van Financiën Didier Reynders.
Hij is in de regentenraad opgevolgd door Gérald Frère, tegelijk bestuurder van Suez-Tractebel en zoon van Albert Frère, grootste privé aandeelhouder van Suez.
Op dit ogenblik is zijn voorganger, de al genoemde Pierre Wunsch, voorgedragen voor het directiecomité van diezelfde Nationale Bank. Oh ja, diezelfde Wunsch is overigens ook sinds eind 2008 vertegenwoordiger voor de regering in de raad van bestuur van KBC.

Nationale Bank versus Creg
Op welke objectieve basis geven de ‘verantwoordelijke’ ministers dan voorrang aan de cijfers van Nationale Bank boven die van haar eigen gespecialiseerde en bevoegde regulator Creg?

Voorkeursbehandeling Electrabel?
Wil de nationale politiek de bevolking eindelijk uitleggen waarom Electrabel een voorkeursbehandeling krijgt die geen enkel ander bedrijf of sector krijgt?

Eandis vervuiling
Kan het zomaar dat Eandis – waarin Electrabel één derde van de aandelen bezit – het hele energiedebat vervuilt door hernieuwbare energie volledig onterecht de zwartepiet toe te spelen?

Is het toelaatbaar dat Eandis daarmee de noodzakelijke ecologische omslag van ons energiebestel in een kwaad daglicht plaatst?

Beleid?
En, daarmee samenhangend, kan de nationale politiek de bevolking nu eens verklaren waarom er geen ernstig energiebeleid is in dit land?

Ten slotte, ook het bedrijfsleven en de bevolking in dit kleine landje aan de Noordzee zorgen voor grote vraagtekens:

Bedrijfsleven?
Hoe kan het dat de bedrijfsorganisaties voortdurend steen en been klagen omdat de loonkost hoger zou zijn dan in het buitenland? En dat we ze nooit horen over een elektriciteitskost die 40 procent – ja veertig, bijna de helft dus – hoger is dan in Frankrijk? Terwijl de energiekost acht procent uitmaakt van de productiekost in de industrie, dat is slechts een derde minder dan de loonkost die twaalf procent bedraagt van die productiekost?

Bevolking?
Hoe kan het dat de bevolking niet massaal protesteert, de straat of internet opgaat en allerlei initiatieven ontplooit – via consumentenorganisaties, milieubeweging, politiek of welke organisatie ook - om uiting te geven aan haar grote woede, en om alternatieven te ontwikkelen?

Dirk Barrez
(met dank aan Christophe Callewaert)

Vond u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Klik hier om DeWereldMorgen.be te steunen via overschrijving.

Reageer (Spelregels)

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Reacties

Bedrijfsleven klaagt wel degelijk

Het bedrijfsleven klaagt wel degelijk steen en been over de hoge energiefactuur. Een belletje naar Febeliec zou je moeten helpen. Zij kaarten al ruim drie jaar de hoge energieprijzen en de manke marktwerking aan. Eens een avondje tussen ondernemers hangen, zou jullie ook helpen. Sommige bedrijven (bv. NMBS) voeren zelfs rechtszaken hierover. In De Tijd wordt elke week wel twee à drie keer door een bedrijfsleider over de hoge energieprijzen geklaagd.

Eandis en Infrax spelen hernieuwbare energie helemaal niet de zwarte piet toe. Integendeel, zij investeren miljoenen opdat die nieuwe sector toekomst heeft. Ze verrekenen de kosten van de groenestroomcertificaten, de sociale maatregelen, de REG-programma's wel zoals de overheid het hen vraagt. Net zoals Elia dat doet voor offshore windenergie. De Creg (die je enkele paragrafen voorheen bejubelt) heeft de vraag van Eandis en Infrax om de tarieven nu al te verhogen goedgekeurd en verdedigd.

De bevolking protesteert wel degelijk, maar niet zoals jullie het willen. In plaats van te ijveren voor een overheidsbedrijf, maken ze gebruik van de liberalisering van de markt. Zij veranderen van energieleverancier of investeren zelf in aandelen van coöperatieven. Voorts is er ook het grote succes van de samenaankopen. Test-Aankoop stuurt elke twee weken wel een persbericht uit om de prijzen aan te kaarten. Het is inderdaad niet op straat gaan, maar het is wel een duidelijk signaal dat ze de prijzen te hoog vinden.

Hoeveel de kerncentrales exact opbrengen zullen we nooit weten omdat elektronen nu eenmaal geen stempel 'kernenergie' dragen. Dat legt de NBB en de Creg in hun rapporten goed uit.

BTW: SPE is niet echt de kleinere energieproducent. Het bedrijf is onderdeel van EDF en is dus groter dan concurrent GDF Suez.

En ook nog iets om over na te denken: het is een publiek geheim dat Electrabel niet performant werkt. Als het bedrijf echt op private leest wordt geschoeid (zoals beetje bij beetje met bpost wordt gedaan), dan zal daar heel wat volk mogen vertrekken en zullen veel privileges verdwijnen. Maar enkel omdat de sector zo winstgevend is, kan dit oud personeelsbeleid behouden blijven.

kosten en investeringen

Het windmolenpark in de Noordzee produceert gigantisch veel energie. Probleem: Eandis heeft de 'switch' niet voorzien op zoveel, en dus kan er niet de geproduceerde elektriciteit worden doorgestuurd naar het net. Oplossing: investeren in een knooppunt dat de geproduceerde energie ook op het net kan plaatsen. Kosten: veel te veel voor wat men nu uit deze melkkoe wil halen, want de investeerders willen dividenten en Electrabel wil megawinsten uit kernenergie. Eindresultaat: de consument blijft fenomenale sommen teveel betalen. De economie 'blijft groeien' dankzij bedrijven zoals Eandis en Electrabel. De consument blijft teveel betalen en verliest pakken koopkracht. Dat is het model dat Reynders en Van Quick hebben over 'uit de crisis geraken'.

@Blommaert

Kan je een link geven of een bron over wat je beschrijft met "Eandis heeft de switch niet voorzien op zoveel,...."?
(maw dat het totaal geproduceert vermogen over een bepaalde tijd, wat ook gelijk is aan energie (E=P x t)... niet aan het net kan worden afgegeven...)
Het lijkt alleszinds een zeer straf verhaal.
I wanna know more...

Tekort op netwerk

Er is inderdaad een tekort aan capaciteit op het netwerk, o.a. aan de Kust, maar ook in de Kempen (door de WKK-centrales in de tuinbouw) en op de grensovergangen (import/export). Deels omdat een deel van de capaciteit gereserveerd is voor offshore wind. Het probleem situeert zich op land, niet op zee.

De kust is intussen deels tijdelijk opgelost: zie http://www.elia.be/repository/Lists/PressReleases/Attachments/342/2010-1.... Voorts staan die knelpunten in de toekomstplannen van Elia opgesomd.

Elia, niet Eandis...

@J. Blommaert: fout in jouw reactie: het probleem bevindt zich bij Elia, niet bij Eandis. Het gaat over het transmissienetwerk, niet het distributienetwerk. Bovendien heeft Elia de investeringen wel ingeschreven, maar gaat het tergend traag omdat allerlei belangengroepen liever geen hoogspanningskabels in hun achtertuin hebben. Ter info: de aanleg van een hoogspanningskabel neemt circa 10/15 jaar in beslag (waarbij twee derde gaat naar procedures allerhande). Er wordt dus zeker geïnvesteerd in een knooppunt (ook plannen voor knooppunt op zee). Het project heet Stevin en alle info vind je op de website van Elia. Maar dat gaat niet van vandaag op morgen.

De kosten worden doorgerekend door Elia via bv. groenestroomcertificaten. Leveranciers moeten die afnemen en uiteindelijk betaalt de consument. Maar dat zal altijd zo zijn. Ook als Electrabel de nucleaire rente zal moeten terugbetalen, zal het bedrijf dat geld terughalen op de consument. Zo werkt het systeem.

Moet het zo werken?

@Bart,
"De kosten worden doorgerekend door Elia via bv. groenestroomcertificaten. Leveranciers moeten die afnemen en uiteindelijk betaalt de consument. Maar dat zal altijd zo zijn. Ook als Electrabel de nucleaire rente zal moeten terugbetalen, zal het bedrijf dat geld terughalen op de consument. Zo werkt het systeem."

Dat hangt vd politiek af, dat het "zo" werkt, is geen wet van Meden en Perzen. Dat hangt af van het feit hoe de maatschappij zich organiseert.
Ik begrijp niet goed de klaarblijkelijke aversie tegen een overheidsbedrijf, maar zelfs dan kan de politiek nog optreden. Zij kan bepalen wat het mag kosten met een gepast evenredigheid naar alle betrokken actoren.
Ik ben geen econoom, maar gek lijkt mij dit niet. Denk hiervoor bv. aan de broodprijs die ook een eeuwigheid geregeld werd door de overheid. En was er daarom minder concurrentie tussen de bakkers?

Er was ook een tijd dat een politieke stroming nog iets tussen de benen had hangen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Ibramco-affaire

Europa en de liberaliseringsdrang

Mijnheer, ik ben zeker ook geen econoom. Alhoewel ik economie heb gedaan, en de examens succesvol heb beëindigd, versta ik er nog altijd niet veel van. Wat ik wel weet, en dat is louter wiskunde, dat je echt geen appels met peren kan vergelijken. En mijn idee is dat u dat nu doet.
De broodprijs is indertijd serieus lang door de overheid bepaald, allerminst slecht, maar dat is een heel ander discussie. En er was daarom niet minder concurrentie, au contraire. Maar dat is naast de discussie. Het gaat hem over de positie dat Elektrabel nu heeft. 80% van onze elektriciteitsproductie alstublieft!
Mijn veronderstelling, maar ik kan er even goed serieus naast zitten, ik denk dat België als land met een "weldenkende" regering zoiets fundamenteels als energie nationaal wou houden. Een goede vader/moeder zorgt immers in alle gevallen voor haar kinderen. Ze hadden wel niet gerekend, of wilden niet zien, dat Europa ver alles (dus ook energie) ging liberaliseren. Of ze zagen het wel aankomen, maar hebben wijselijk de andere kant op gekeken. Suez heeft zijn kans mooi gezien, en heeft de Belgische geldkoe Elektrabel mooi in de armen gesloten. En de Belgen hebben collectief toegekeken, en mooi niets gedaan.

@Bart Janssen 1 - Dankjewel voor reactie en informatie

@Bart Janssen
Dankjewel voor reactie en informatie, enkele korte aanvullende bedenkingen.
Het is waar dat er vooral binnenskamers veel onvrede is in het bedrijfsleven, maar op het publieke forum en in debatten hebben ondernemersorganisaties steeds opnieuw gehamerd op de kost van arbeid en niet op die van energie. Als daar nu eindelijk verandering in komt, is dat een goede zaak.
Als Eandis hernieuwbare energie niet de zwarte piet wil toespelen – wat grondig te verhopen valt – zal het toch heel anders moeten communiceren in het publieke debat.
Al is de aanvulling over SPE terecht, wat betreft de Belgische productiecapaciteit is SPE wel degelijk de kleinere producent en dat is meest relevant in het Belgische energiebestel waar Electrabel de plak zwaait.
Het is juist dat een (klein) deel van de bevolking initiatieven ontplooit, en dat samenaankopen vrij succesvol beginnen zijn – we proberen daar aandacht aan te besteden binnenkort. Maar dat verandert voorlopig weinig of niets aan de productiekant.
Overigens toch nog opmerken dat het artikel zich helemaal niet uitspreekt voor een overheidsbedrijf.
Verder nog een vruchtbare discussie toegewenst

Advertentie