about
Toon menu
Analyse

De Panama-papers: de belastingparadijzen aan banden leggen is niet eens zo moeilijk

Door een massaal lek bij advocatenbureau Mossack Fonseca wordt nog maar eens bewezen dat schatrijke Belgische families als de Inbev-aandeelhouders de Spoelberch er alles aan doen om hier zo weinig mogelijk belastingen te betalen. Maar wat kunnen we daar aan doen?
maandag 4 april 2016

Mossack Fonseca. Als u er nog nooit van gehoord had, is er veel kans dat u niet de trotse bezitter bent van een jacht in de Caraïben en een paar honderd miljoen euro op de bank. Dit Panamese advocatenbureau met meer dan 500 werknemers in de hele wereld behoort tot de top vijf van bedrijven die fortuinen verstoppen in belastingparadijzen.

De gegevens van een deel van hun klanten liggen na een gigantisch lek op de redactietafel van de Süddeutsche Zeitung. De komende maanden zal deze krant en enkele andere media waarmee samengewerkt wordt binnen het International Consortium of Investigative Journalists de informatie in de 11 miljoen documenten onthullen.

Dan zullen we ook meer duidelijkheid krijgen over de 732 Belgen met hun 1.144 offshorevennootschappen op belastingparadijzen als Panama en de Britse Maagdeneilanden.

Nu al is duidelijk dat die Belgen die vennootschappengebruiken om de belastingen te ontwijken. De Belgische overheid ontloopt daardoor elk jaar vele honderden miljoenen aan inkomsten. Maar wat kan je daar aan doen?

Om die vraag te beantwoorden moeten we eerst weten waarvoor die vennootschappen dienen. Als multinationals of hedgefonds een afdeling openen in belastingparadijzen als Panama doen ze dat om een groot deel van hun winst daar te laten optekenen. Zo moeten ze bijna geen vennootschapsbelasting betalen. Alleen de inkomsten die in Panama gecreëerd worden, worden belast. Op de winst geboekt in de rest van de wereld moet er nul procent belastingen betaald worden.

Verbergen

Individuen creëren zo'n vennootschap om een deel van hun fortuin te verbergen. Soms gaat dat om geld dat een criminele oorsprong heeft. Een politicus kan bijvoorbeeld omkoopgeld onderbrengen bij zo'n postbusbedrijfje. Of hij kan een villa of jacht kopen maar het eigenaarschap verbergen achter zo'n vennootschap. Ook voor drugdealers is het interessant om zo hun rijkdom te verstoppen.

Maar ook voor legaal opgebouwde fortuinen is zo'n vennootschap interessant. Stel dat iemand 100 miljoen wil beleggen, maar geen zin heeft om roerende voorheffing te betalen op die inkomsten. Hij of zij vraagt aan een advocatenbureau om een postbusbedrijf op te richten in Panama. Dat bedrijfje belegt het geld via Luxemburg of Zwitserland. De opbrengst stroomt onbelast naar Panama. Het fortuin kan later ook onbelast nagelaten worden aan nakomelingen.

De postbusbedrijfjes zijn een instrument dat gebruikt wordt door de machtigen en rijksten der aarde om geen belastingen te betalen. Daar zit meteen het probleem. Stel u eens voor dat zo'n palmboomeiland gebruikt zou worden door farmaceutische bedrijven die alle patenten omzeilen door bekende geneesmiddelen na te maken en goedkoop te verkopen aan landen in het Zuiden. Dan zouden we geen leak nodig hebben om beweging te krijgen in het dossier. Alle middelen zouden meteen ingezet worden om de schade voor de bestaande farmaceutische multinationals in te perken.

Het betreffende eiland zou financieel en economisch drooggelegd worden en de bankrekeningen in het buitenland zouden in beslag genomen worden.

Macht

Het is dus een kwestie van macht. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt maakte dat glashelder. Op de dag dat het Panama-schandaal lostbarst, raakt bekend dat de regering in beroep gaat tegen de beslissing van de Europese Commissie om een aantal belastingcadeau's aan multinationals terug te vorderen. Die terugvordering kan de Belgische schatkist nochtans een klein miljard euro opleveren.

In zijn boek La Richesse cachée des nations. Enquête sur les paradis fiscaux geeft de Franse onderzoeker Gabriel Zucman aan hoe we paal en perk kunnen stellen aan de misbruiken via de belastingparadijzen.

Leg sancties op aan landen die weigeren mee te werken aan de uitbouw van een correcte fiscaliteit. Bij de kleine paradijseilanden volstaat het om de dividendenstroom naar die eilanden met een roerende voorheffing tussen 30 of 100 procent droog te leggen. Wie geld heeft zitten op de Kaaimaneilanden zou dat dan niet meer kunnen beleggen in de Europese Unie. De grotere paradijzen zoals Zwitserland en Hong Kong kunnen gestraft worden met invoerheffingen op hun exportproducten. Zucman berekent dat een coalitie tussen Frankrijk, Duitsland en Italië met een douanetarief van 30 procent Zwitserland meteen op de knieën krijgen.

Daarnaast moet er een soort mondiaal register komen van alle financiële belangen, een mondiaal financieel kadaster, zoals dat in België nu al bestaat voor de onroerende goederen. De informatie is al voor handen, maar zit verspreid over enkele bedrijven en instellingen. In plaats van jarenlange TTIP-onderhandelingen die de multinationals nog meer vrij spel moeten geven, zouden de regeringen van deze wereld best eens samen zitten om dat kadaster te creëren. Technisch ligt alles klaar. Wat ontbreekt is politieke moed.

Maar ons land hoeft zeker niet te wachten op zo'n mondiaal kadaster. De regering zou al kunnen beginnen met het bankgeheim af te schaffen en zo'n kadaster op Belgisch niveau te creëren.

Fiscaal specialist Jan Tuerlinckx waarschuwde ooit de kapitaalkrachtige lezers van Moneytalk.be al voor de komst van een vermogenskadaster: “Er is eigenlijk maar één vingerknip van de wetgever voor nodig.”

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

14 reacties

  • door antond op dinsdag 5 april 2016

    Begin eerst maar eens met wetgeving tegen belastingontwijking via offshores. Dit is in vele gevallen legaal.

    Een vermogenskadaster is weer een heel andere zaak. De overheid kan de bankrekeningen in kaart brengen, voorzover de belastingplichtigen of de banken hieraan meewerken. Heel anders is het gesteld met stukken aan toonder, die eender waar, al of niet in bankkluizen kunnen worden bewaard. Al of niet via een buitenlandse notaris. Al helemaal niet te achterhalen zijn roerende (niet-liquide) bezittingen. Een collectie rashonden of abstracte tekeningen. Hoe ga je zoiets waarderen, als je het al kunt achterhalen? Rijkaards zullen in de verleiding komen om in moeilijk te achterhalen activa te gaan beleggen. Of zelf de benen te nemen. Dan zitten we helemaal met een lege dop. En als we de superrijken niet kunnen belasten, dan richt de fiscus zijn pijlen op de minder rijken. Dat was natuurlijk helemaal niet de bedoeling. We kunnen beter zorgen dat er een taxshift komt die de rijken weliswaar belast, maar niet zó dat zij, en/of hun bezittingen wegvliegen naar zonniger oorden. En intussen werken aan internationale harmonisatie van de regelgeving.

    Als we hier, a`la de PVDA voorstellen, met de botte bijl op gaan inhakken worden we fiscaal net zo'n internationaal lachnummer als we op gebied van bestuur en beveiliging al zijn!

    • door Lawrence O op woensdag 6 april 2016

      Ik denk dat we op gebied van bestuur beter af zijn dan ooit de afgelopen 30 jaar. Ook qua beveiliging wordt er nu tenminste iets gedaan. Vergeet niet dat BIAC nog in socialistische context wordt bestuurd nadat Vandenbossche Sr. er lang de plak zwaaide. De lekken in de veiligheid komen nu net omdat het hier toch allemaal zo geen vaart zou loppen, en iedereen die anders beweerde was maar een xenofoob en een racist.

  • door Jan Willems op dinsdag 5 april 2016

    Het is echt niet zo simpel zoals geschreven door academicus Gabriel Zucman, die overigens in het recente verleden nog heeft samengewerkt met de alom bekende Thomas Piketty. Je legt zelf de vinger op de zeer gevoelige plek: “Het is dus een kwestie van macht. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt maakte dat glashelder. Op de dag dat het Panama-schandaal lostbarst, raakt bekend dat de regering in beroep gaat tegen de beslissing van de Europese Commissie om een aantal belastingcadeau's aan multinationals terug te vorderen. Die terugvordering kan de Belgische schatkist nochtans een klein miljard euro opleveren.” Maar het is zelfs nog veel, heel veel 'straffer' dan dit. Deze regering heeft immers beslist de door velen geprezen centrale antifraudedienst van de federale politie (CDGEFID) te ontmantelen. Volgens een zeer voorzichtige schatting kan dit de Belgische schatkist honderden miljoenen euro’s kosten. De huidige medewerkers van het CDGEFID zullen verhuizen naar nog op te richten lokale onderzoeksteams. En dat in een geglobaliseerde financiële wereld zoals deze Panama-constructie eens te meer aantoont. Il faut le faire!

  • door antbover op dinsdag 5 april 2016

    Ik lees : "Wat ontbreekt is politieke moed ". Neen , wat ontbreekt is politieke eerlijkheid , ethisch denken in het belang van allen. Al die constructies , wel die zijn ontstaan via " gelobbyde " politici. Geld is macht , dus , wie bepaalt wat er gebeurt ? Wel dat zijn de rijken. Zal er na dit nieuwe zgn. schandaal iets veranderen ? Wel ik heb de allergrootste twijfels gezien mijn conclusie hierboven. Waarom niet ? Wel omdat het onderscheid tss. legaal en niet legaal voortdurend onderhevig is aan " aanpassingen " in het voordeel dan, eenrichtingsverkeer , van de rijken . Gebruikte mantra's om de angsthazen te overtuigen : ja , maar het kan niet anders willen wij onze welvaartstaat beschermen. Ondertussen groeit het aantal mensen dat niet meer rondkomt op het einde van elke maand. Ondertussen sterven overal ter wereld mensen van honger en ontbering. Ontbering dan vooral van een sociaal systeem dat hen toelaat enigszins aanvaardbaar te overleven. Met dank aan alle fraudeurs en andere ethisch verwerpelijke individuen.

  • door Ronald Van Beneden op dinsdag 5 april 2016

    Misschien kunnen we een onderzoekscommisie oprichten. Dan komt er gegarandeerd niks van zoals gewoonlijk . Hoe klinkt het ook alweer ? De rijken zijn het die investeren in de economie dat kunnen we toch niet maken!!!

    • door spacemonkey op dinsdag 5 april 2016

      Hou er hier ook al maar meteen best mee op denk ik . In IJsland dat naar mijn gevoel 10.000 keer meer democratisch is dan dit stinkend landje, neemt de premier uit fatsoen en respect afstand van zijn plaats.

      Hier blijven alle kakkerlakken in Brussel zoals insecten plachten te doen rustig in/door/onder elkaar door kruipen. Eigenlijk begin ik te hopen dat Doel de Vlaamse Tsjernobyl wordt dan zijn we meteen van dit pokkenland verlost.

      Niemand zet hier stappen terug, niemand neemt hier verantwoordelijkheden, niemand bezit hier fatsoen en respect. Die rijke families lachen met het hele Panama document. Net zoals met de bende van Nijvel, de Roze Baletten, KBC geknoei in Luxemburg, veearts Van Noppen etc etc. Een zielig en eigenlijk ziekelijk landje. Als straks de Jumbo mosselen maar niet te duur zijn, en de mol op TV spannend blijft . Veel meer dan dat kunnen ze hier niet aan. Het stelletje stropoppen in onze vijf regeringen weet dat en speelt schaamteloos mee in een farce Belgistan genaamd.

      Inderdaad de zoveelste belachelijke onderzoescommisie dan hebben er weerom een deel vriendjes een paar maand bezigheden. Het ergste is dat het gros v/d gewone mensen niet eens een ruggegraad meer heeft. Met wat kaarsjes te gaan branden en wat te staan zingen gaat er weinig of niets tot een oplossing komen. Trouwens dat laten de machtshebbers dan aan knokploegen over, om zelfs dat te verstoen te gaan.

      Gewoon om misselijk van te worden. Dan zijn ze in ijsland beter af. Daar loopt het ook niet okidoki, maar daar zetten de verantwoordelijken teminste een stapje opzij.

      het is god geklaagd.

      • door landoalda op woensdag 6 april 2016

        Ijsland is weinig bevolkt en heeft dus meer kans om een directe democratie te zijn, waar iedereen deel van uitmaakt.

        In grote gemeenschappen lukt zoiets niet ; of vindt men dat wij er met het huidig politiek uitgetekend Europa beter van af zijn dan in de tijd van de Egks en de tolgrenzen. Ik niet : dit is goed voor oneerlijkheid, banditisme, multinationaal (lees maffieus) denken etc... We zijn geworden zoals het eertijds is gegaan met het Romeins Imperium, en met de (onterecht) verzamelde rijkdom (van sommigen) waartegenover armoede en verkechting stond en staat. Alles is te koop of verkoopbaar : politieke beslissingen of juist geen beslissingen, het (zich laten) aanduiden van 'de vijanden', het verkondigen van halve waarheden, correct verklaard door intelligentsia ; en dus het indoctrineren van een goed/slecht imago van groepen, net zoals bij jeugdbendes of supportersgroeperingen : de goeden zijn wij en onze vrienden of vazallen, de anderen zijn de slechteriken. Terwijl het natuurlijk zo is dat iedereen wel een beetje gelijk heeft.

        Een ander middel dan de wereldbevolking minder snel te laten stijgen, hetgeen eigenlijk de eerste oorzaak is van de catastrofale toestand waarin de aarde (Terra) zich bevindt, en dan liefst niet door oorlogen, noch door beschavingsziektes (bvb door de insecticiden op landbouwgewassen, het plastificeren van de oceaanbodem, het beschouwen van deze aarde als een grote vuilnisbelt) ... vind ik niet ; ... laat ons misschien op zoek gaan naar de echt waardevolle zaken, de dingen die ons kunnen gelukkig maken. Misschien zullen wij dan oook niet meer de anderen met de vinger wijzen, als wij dat niet zijn ...

  • door antond op dinsdag 5 april 2016

    De Belgische overheid moet onmiddelijk de beschikbaar gekomen informatie benutten, om eventueel ten onrechte niet geïnde belastinggelden alsnog te innen. Hopelijk met een enorme boete er bovenop. Bij niet-betaling internationaal opsporingsbevel op de daders. 'Geld op'? Achter de tralies!

  • door antond op dinsdag 5 april 2016

    Soms moet je iets doen wat tegen de regels is om wantoestanden aan het licht te brengen. We moeten mensen die, 'tegen de regels' wantoestanden openbaar maken, ook bij andere kantoren in andere belastingparadijzen, beschermen tegen eventueel daaruit voortvloeiende rechtsvervolging.

    Wel moeten we garanderen dat er geen gegevens openbaar worden gemaakt over natuurlijke en rechtspersonen, die in deze jurisdicties hebben gehandeld, maar dan op legale wijze.

  • door Lawrence O op woensdag 6 april 2016

    QUOTE: "dat schatrijke Belgische families als de Inbev-aandeelhouders de Spoelberch er alles aan doen om hier zo weinig mogelijk belastingen te betalen"

    Men stelt het alsof dat abnormaal is, alsof dat schandalig is. Ik denk dat, mochten de meesten hier zoveel geld verdienen ze net hetzelfde zouden doen. Het is toch niet normaal dat je hier 34% vennootschapstaks betaalt en dan nog eens meer dan 50% op je privéinkomsten?

    We betalen 21% BTW op het meeste, belastingen federaal, regionaal, provinciaal, noem maar op. Accijnzen hier accijnzen daar... Als je 1 miljoen verdient kan je toch niet eisen dat men daarvan 500.000 aan de staat geeft?? En dan nog verwondert zijn?? Ik begrijp dat niet. Iedereen werkt tenslotte in eerste instantie voor zichzelf en zijn gezin. Om de kids een appel voor de dorst te geven als het kan.

    Het staat iedereen vrij zelf een bierfabriek te beginnen en geld te verdienen.

    • door sam vanderleyden op zondag 10 april 2016

      @ Lawrence... Nee dromerke droom: 33,9% is een fictieve belasting. Jadajada , ga je nu het staasblad (aan-)halen? Heel impressionant... We gaan niet zakken op kleuterniveau hé? Vanaf een bepaalde "omzet" duikt het reëel tarief onder de 10% en vanaf de volgende haluncinante drempel (waar jij zelf enkel theoretische uitingen over kan maken , maar de geaccumuleerde waarde ervan zeker niet beseft) duikt het onder de 5% om dan pas echt in vrije val te gaan. Ik zal u dan nog verder verklappen dat klein "keuterboerkes" met hun Unizolidkaart (perseprectief van GMO), lang niet aan de drempel komen om de wettelijk gergeelde optimalisaties volledig uit te buiten. Maar ze zijn net als jij het perfecte leger 'nuttige idioten' om het fabeltje van de "te zware belasting" en "we zitten allemaal in hetzelfde schuitje" als dogma's in mantravorm te herhalen.

  • door Lawrence O op woensdag 6 april 2016

    QUOTE: "Op de dag dat het Panama-schandaal lostbarst, raakt bekend dat de regering in beroep gaat tegen de beslissing van de Europese Commissie om een aantal belastingcadeau's aan multinationals terug te vorderen. Die terugvordering kan de Belgische schatkist nochtans een klein miljard euro opleveren."

    Dat is wel héél kort door de bocht. Die deals, die door de regering Verhofstadt met liberalen en socialisten werden gemaakt waren de reden opdat bedrijven zich hier kwamen vestigen. Als men nu op gemaakte afspraken zou terugkomen vallen er zonder twijfel miljarden-claims in de bus. Het zal duidelijk wezen dat die bedrijven zonder die voorwaarden zich hier nooit hadden gevestigd en dus schade lijden als ze nu alles moeten terug betalen.

    U schildert JVO af als "man van de rijken". Ik vind dat zeer populistisch. In de praktijk tracht de man de werkgelegenheid hier te houden en niks anders. Het feit alleen al dat deze profit ruling dreigen weg te vallen is zeer nefast voor ons land om nog investeringen hierheen te krijgen. We hebben de hoogste vennootschapstaks van de wereld. België haalt vaak de short-list niet eens bij investeerders daardoor.

    Sommigen spelen graag in op de afgunst door telkens op de winst van bedrijven te hakken maar vergeten dan wel dat het bedrijven zijn die jobs creëren.

    • door sam vanderleyden op woensdag 13 april 2016

      zozo.... doorzichte vorm (en afgezaagd zelfs) van het goedpraten van economische chantage! Oude truc... misschien eens een andere plaat opzetten?

      • door antond op vrijdag 15 april 2016

        Als je regels met terugwerkende kracht buiten werking gaat zetten, komt hier niemand meer ondernemen. Een overheid dient een bestendige gedragslijn te volgen. Regels kunnen worden veranderd, maar aan gemaakte afspraken kun je je als overheid, in je eigen belang, maar beter houden.

        Als we -korte-termijn opportunistisch- gewoon gemaakte afspraken naast ons neer leggen, zijn we binnen de kortste keren waar Griekenland nu is. En niemand gaat dan medelijden met ons krijgen.

        Lieden (en bedrijven) die de zaak bedrogen hebben moeten met vollekracht vooruit worden aangepakt. Maar het gaat niet aan om botweg geld af te pakken van mensen die goed hebben nagedacht en hard hebben gewerkt, om het dan te geven aan hen die thuis op de bank bier hebben zitten drinken. Je moet prestaties toch aanmoedigen en achterover leunen ontmoedigen?

        Dit gezegd zijnde, moet er wel veel harder worden gewerkt aan gelijkheid van kansen en mogen mensen niet verstoken worden van medische zorg. Maar als je gezond bent en thuis op de bank blijft hangen, is de maatschappij je geen leefloon verschuldigd. Er is genoeg te doen, en dus mag voor een uitkering (bij gezondheid van lijf en leden) in principe altijd een tegenprestatie worden verlangd. Er is méér dan voldoende op te ruimen en schoon te maken! Thuiszitten en je hand ophouden moet niet kunnen.

        Niemand met een verblijfstitel mag verhongeren, dakloos zijn, of zonder gas, licht, telefoon zitten. Maar er moet wél wat voor worden gedaan! Vind u dit 'rechts'? Jammer dan. Maar ik denk dat de meerderheid van de Belgen dit precies zo vindt.

      Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties