about
Toon menu
Analyse

"Britse belegering Assange is politieke farce"

John Pilger onderzocht de stand van zaken in de zaak van Julian Assange, stichter van WikiLeaks, die nog altijd in de ambassade van Ecuador in Londen leeft, zonder dat een aanklacht tegen hem werd geformuleerd. De ware reden voor deze situatie ligt in het werk dat WikiLeaks doet.
dinsdag 25 november 2014

De belegering van Knightsbridge (de Londense wijk waar de ambassade van Ecuador zich bevindt, nvdr)  is een klucht. Er is al twee jaar lang een overdreven en dure politiemacht aanwezig rond de Ecuadoriaanse ambassade in Londen. Die is er alleen maar om te pronken met de macht van de staat. 

De ware misdaad van Assange

Hun prooi is een Australiër die van geen enkele misdaad beschuldigd wordt, op de vlucht vooor een grote onrechtvaardigheid, wiens enige veiligheid een kamer is die hem ter beschikking werd gesteld door een dapper Zuid-Amerikaans land. Zijn ware misdaad is het starten van een golf revelaties van de waarheid in een tijdperk van leugens, cynisme en oorlog.

Deze achtervolging van Julian Assange moet stoppen. Zelf de Britse overheid gelooft duidelijk dat het gedaan moet zijn. Op 28 oktober verklaarde vice-minister van buitenlandse zaken Hugo Swire aan het parlement dat hij de Zweedse aanklager “actief zal verwelkomen” in Londen. Hij voegde er aan toe: “We zouden er alles aan doen om dat te vergemakkelijken”. De toon van zijn discours was ongeduldig.

Zweeds aanklager Marianne Ny blijft weigeren naar Londen te komen om Assange te ondervragen over beschuldigingen van seksueel wangedrag in 2010 in Stockholm – alhoewel de Zweedse wet dit toelaat en het een procedure is die routineus wordt gebruikt door zowel Zweden als Groot-Brittannië.

De bewijzen zijn overweldigend dat de VS wel degelijk een bedreiging zijn voor het leven en de vrijheid van Assange als hij de ambassade zou verlaten. Op 14 mei 2014 bevestigde de Amerikaanse rechtbank immers dat er een “onderzoek over meerdere onderwerpen” tegen Assange “actief bezig” is.

Ny heeft nooit een degelijke verklaring gegeven waarom ze niet naar Londen wil komen, net zoals dat de Zweedse autoriteiten nooit hebben uitgelegd waarom ze weigeren Assange de garantie te geven dat ze hem niet zullen uitleveren aan de VS op basis van een geheim akkoord tussen Stockholm en Washington.

De Britse krant Independent onthulde in december 2010 al dat de twee betrokken regeringen zijn uitlevering aan de VS hadden besproken, nog voor Zweden een Europees aanhoudingsbevel tegen hem uitvaardigde.

Zweden, de VS en Afghanistan

De verklaring (voor die weigering van aanklager Ny, nvdr) is misschien dat, in tegenstelling tot zijn reputatie als liberaal bastion, Zweden zo dicht bij Washington aanleunt dat het geheime “uitleveringen" (‘renditions’) ” aan de CIA heeft toegelaten – waaronder ook de illegale deportatie van vluchtelingen. De uitlevering en daaropvolgende marteling van twee Egyptische politieke vluchtelingen in 2001 werd veroordeeld door de VN-Commissie tegen Marteling, door Amnesty International en door Human Rights Watch.

De medeplichtigheid en tweeslachtigheid van de Zweedse staat zijn gedocumenteerd in succesvolle civiele rechtszaken en in door WikiLeaks onthulde documenten. In de zomer van 2010 was Assange in Zweden om er te spreken over WikiLeaks-onthullingen van de oorlog in Afghanistan – waar Zweedse troepen onder Amerikaans bevel aan hadden deelgenomen.

De Amerikanen vervolgen Assange omdat WikiLeaks hun epische misdaden in Afghanistan en Irak aan het licht heeft gebracht: het massaal doden van tienduizenden burgers, een misdaad die ze voor het publiek geheim hielden evenals hun minachting voor de soevereiniteit van staten en het internationale recht, zoals duidelijk werd aangetoond in de door WikiLeaks gelekte diplomatieke documenten.

De heldhaftige soldaat Bradley, nu Chelsea, Manning werd meer dan duizend dagen vastgehouden onder omstandigheden, die volgens de Speciale Rapporteur van de VN bijna vergelijkbaar waren met marteling. Hij kreeg een gevangenisstraf van 35 jaar voor zijn aandeel in de onthulling van hoe Amerikaanse soldaten Afghaanse en Iraakse burgers vermoordden.

Assange en Manning

Weinigen twijfelen eraan dat Assange een gelijkaardige toekomst wacht als de VS hem in hun handen zouden krijgen, hem. Na de belachelijke aantijging van vicepresident Joe Biden dat Assange een “cyber-terrorist” zou zijn, werden bedreigingen om hem te vangen en te vermoorden een evidentie voor de politieke extremisten in de VS.

Wie twijfelt aan de Amerikaanse wreedheid die hij kan verwachten, moet maar denken aan de gedwongen landing van het vliegtuig van de Boliviaanse president in 2013 toen er verkeerdelijk werd gedacht dat Edward Snowden aan boord was.

Volgens documenten die Snowden vrijgaf, staat Assange op een “manhunt target list”. Washingtons voornemen om hem te pakken te krijgen is volgens Australische diplomatieke documenten “ongekend in omvang en aard”. Al vier jaar heeft een geheime raadkamer in Alexandria, Virginia geprobeerd om een misdaad te bedenken waarvoor Assange vervolgd kan worden. Dat is niet eenvoudig. 

Het Eerste Amendement van de Amerikaanse grondwet beschermt immers (de vrijheid van meningsuiting voor onder meer) uitgevers, journalisten en klokkenluiders. Toen Barack Obama in 2008 nog presidentskandidaat was, prees hij klokkenluiders als “deel van een gezonde democratie [en ze] moeten worden beschermd tegen vergeldingen”. 

Obama vervolgt klokkenluiders

Onder zijn presidentschap worden meer klokkenluiders vervolgd dan ooit onder alle vorige Amerikaanse presidenten tesamen. Zelfs voorafgaand aan het vonnis in het proces tegen Chelsea Manning, had Obama deze klokkenluider al schuldig verklaard.

Al Burke, redacteur van het online Nordic News Network, een kenner van de talloze verdraaiingen en gevaren waarmee Assange geconfronteerd wordt, schreef: “De documenten vrijgegeven door WikiLeaks sinds de verhuis van Assange naar Groot-Brittannië  tonen duidelijk aan dat Zweden voortdurend toegeeft op hun burgerrechten onder druk van de VS. Er is alle reden om te vrezen dat indien Assange door de Zweedse autoriteiten in gevangenschap zou worden genomen, hij kan worden overgeleverd aan de VS zonder enige rekening te houden met zijn wettelijke rechten.”

Er zijn bovendien aanwijzingen dat het Zweedse publiek en juridische gemeenschap de onbuigzaamheid van de aanklager Marianne Ny niet langer steunen. Waar ze ooit onverbiddelijk vijandig stonden tegenover Assange, publiceert de Zweedse pers nu krantenkoppen zoals: “Ga in godsnaam naar Londen.”

Waarom wil ze niet? Sterker nog, waarom wil ze het Zweedse gerecht geen inzicht geven in de honderden sms-berichten die de politie van de telefoon hebben gehaald van één van de twee vrouwen over de beschuldigingen van wangedrag tegen Assange? Waarom wilt ze deze sms-berichten niet overhandigen aan de Zweedse advocaten van Assange? Ze zegt dat ze legaal gezien niet verplicht is dit te doen zolang er geen formele aanklacht is gelegd en ze hem heeft ondervraagd. Waarom ondervraagt ze hem dan niet?

Sms-berichten

Deze week zal het Zweedse Hof van Beroep Ny gelasten om deze sms-berichten alsnog te overhandigen, anders zal de zaak naar het ZweedsHooggerechtshof en het Europees Hof van Justitie gaan. Als in een ware vaudeville heeft Marianne Ny de Zweedse advocaten van Assange de toestemming gegeven om deze sms-berichten enkel te mogen “te bekijken”. Ze moeten die dan maar uit het hoofd leren.

Deze berichten van één van beide vrouwen (die de oorspronkelijke aanklacht samen indienden, nvdr) maken duidelijk dat ze in feite niet wou dat er aanklacht zou worden ingediend tegen Assange, “maar de politie was erop uit hem te pakken te krijgen”. Ze was “geschokt” toen ze hem arresteerden, omdat ze alleen maar wilde afdwingen “dat hij een [HIV] test zou nemen”. Ze “wou Assange niet van iets beschuldigen” en “het was de politie die de beschuldigingen verzon”. (In een getuigenis staat dat ze meent dat ze “op een dwaalspoor (wordt gezet) door de politie en de anderen rondom haar”).

Geen van beide vrouwen beweerde dat ze was verkracht. Integendeel, beiden hebben ontkend dat ze zijn verkracht geweest en sindsdien heeft één van hen dat ook getweet: “Ik ben niet verkracht geweest”. Het is duidelijk dat ze gemanipuleerd werden door de politie en dat hun wil werd genegeerd – wat hun advocaten nu ook mogen beweren. Het staat vast dat ze het slachtoffer zijn van een kafkaiaanse klucht.

Proces door de media

Er is maar één proces geweest voor Assange, dat van de media. Op 20 augustus 2010 opende de Zweedse politie een “verkrachtingsonderzoek” en onmiddellijk – bovendien onwettelijk – verkondigde de roddelpers in Stockholm dat er een arrestatiebevel was voor Assange voor de “verkrachting van twee vrouwen”. Dit was het nieuws dat vervolgens de wereld rondging.

In Washington zei een glimlachende minister van defensie Robert Gates aan journalisten dat het arrestatiebevel “klinkt als goed nieuws voor mij”. Twitteraccounts gelinkt met het Pentagon beschreven Assange als een “verkrachter” en “voortvluchtige”.

Nog geen 24 uur later nam Eva Finne, procureur van Stockholm, het onderzoek over. Ze annuleerde onmiddellijk het arrestatiebevel en zei: “Ik geloof niet dat er enige reden is om te vermoeden dat hij iemand heeft verkracht.” Vier dagen later seponeerde ze het verkrachtingsonderzoek helemaal en zei: “Er is geen vermoeden dat er ook maar enige misdaad is gepleegd.” De zaak werd geseponeerd, afgesloten.

Pas daarna kwam Claes Borgstrom op de proppen, een hooggeplaatste politicus van de Sociaal-Democratische partij, toen opkomend kandidaat voor de aanstaande Zweedse parlementsverkiezingen. In de dagen nadat de procureur de zaak had geseponeerd verkondigde Borgstrom, die zelf advocaat is, aan de media dat hij de twee vrouwen vertegenwoordigde en had hij een ander procureur gezocht in de stad Göteborg. Dat was Marianne Ny, die Borgstrom goed kende. Zij was immers zelf actief bij de Sociaal-Democratische Partij.

Op 30 augustus 2010 meldde Assange zich vrijwillig aan in een politiekantoor in Stockholm en beantwoordde daar alle vragen die hem gesteld werden. Hij had hieruit begrepen dat de zaak daarmee afgerond was. Twee dagen later kondigde Ny aan dat ze de zaak heropende. Een Zweedse journalist vroeg aan Borgstrom waarom de zaak doorging terwijl ze reeds verworpen was en één van de vrouwen had verklaard dat ze niet was verkracht. Hij antwoordde daar op: “Ah, maar zij is geen advocaat.”  James Catlin, de Australische advocaat van Assange zei hierop, “Dit is belachelijk… het is alsof ze het verzinnen op het moment zelf.”

"WikiLeaks is een bedreiging voor onze soldaten"

De dag dat Marianne Ny de zaak heropende, bekritiseerde het hoofd van de Zweedse militaire inlichtingendienst MUST WikiLeaks openlijk in een artikel getiteld “WikiLeaks, een bedreiging voor onze soldaten”. Assange was al gewaarschuwd dat de Zweedse inlichtingendienst SAP door hun Amerikaanse collega’s zelf werden verwittigd dat de geldende samenwerkingsafspraken voor de uitwisseling van informatie tussen de Amerikaanse en de Zweedse inlichtingendiensten zouden worden “afgesneden”, indien Zweden Assange in bescherming zou nemen.

Assange heeft vervolgens vijf weken in Zweden gewacht tot dat nieuwe onderzoek zou starten. De Britse Guardian stond toen op het punt de Iraakse “War Logs”, gebaseerd op de onthullingen van WikiLeaks, te publiceren. Assange ging dit superviseren. Zijn advocaat in Stockholm vroeg toen aan Ny of ze er enig bezwaar tegen had dat hij het land zou verlaten. Ze verklaarde dat hij vrij was om weg te gaan.

Eenmaal Assange Zweden had verlaten – op het hoogtepunt van de media-aandacht en de publieke belangstelling voor de WikiLeaks-onthullingen – vaardigde Ny een Europees aanhoudingsbevel en een Interpol “red alert” uit. Deze procedure wordt normaal alleen gebruikt tegen terroristen en gevaarlijke criminelen. Het werd in vijf talen uitgevaardigd over heel de wereld en zorgde voor een verhitte mediahype.

Assange meldde zichzelf daarom aan bij de politie in Londen, werd aangehouden en bracht tien dagen in eenzame opsluiting door in de gevangenis van Wandsworth. Hij werd tegen een borgtocht van  340.000 Britse pond (428.000 euro) vrijgelaten en onder elektronisch toezicht geplaatst. Hij moest zich dagelijks bij de politie melden en werd praktisch gezien onder huisarrest gezet, terwijl zijn zaak aan de lange weg tot aan het Hooggerechtshof begon. 

Geen aanklacht

Hij was op dat ogenblik nog steeds niet beschuldigd van het plegen van een strafbaar feit. Zijn advocaten bleven hun aanbod herhalen om door Ny in Londen te worden ondervraagd, terwijl ze verwezen naar het feit dat ze hem de toelating had gegeven om Zweden te verlaten. Ze stelden voor daar een speciale afdeling van Scotland Yard voor te gebruiken. Dat weigerde ze.

Katrin Axelsson en Lisa Longstaff van Women Against Rape schreven daarover: “De beschuldigingen tegen [Assange] zijn een dekmantel achter dewelke een aantal regeringen proberen om WikiLeaks de kop in te drukken, omdat ze stoutmoedig hun geheime oorlogsplannen en bezettingen met daarbij behorende verkrachting, moord en vernietigingen aan het publiek hadden onthuld…"

"De autoriteiten trekken zich zo weinig aan van het geweld tegen vrouwen dat ze deze beschuldiging van verkrachting in elkaar zetten zoals het hun uitkomt."

"[Assange] heeft al duidelijk gemaakt dat hij bereid is om door de Zweedse autoriteiten te worden ondervraagd, in Groot-Brittannië of via Skype. Waarom weigeren ze deze essentiële stap in hun onderzoek? Waar hebben ze schrik van?”

Deze vraag blijft ook onbeantwoord wanneer Ny haar Europees aanhoudingsbevel (EAB) - een draconisch resultaat van de “war on terror”, zogezegd bedoeld om terroristen en georganiseerde misdadigers te vangen - uitvaardigt. Deze nieuwe procedure van het EAB heeft ervoor gezorgd dat de vragende staat niet langer verplicht is om enig bewijslast te leveren.

Er worden meer dan duizend EAB per maand uitgevaardigd. Slechts enkele ervan hebben ook maar iets te maken met mogelijke terreurbeschuldigingen. De meeste van deze bevelen worden uitgevaardigd voor triviale criminele feiten, zoals achterstallige bankkosten en boetes.  De meeste mensen die worden uitgeleverd moeten voor maanden naar de gevangenis zonder aanklacht. Er zijn al een aantal schokkende rechterlijke dwalingen geweest, waar Britse rechters zeer kritisch over waren. 

De zaak-Assange kwam in mei 2012 uiteindelijk terecht bij het Britse Hooggerechtshof. In een vonnis dat het EAB bevestigde – de wettelijke eisen van deze bevelen laten het Hof bijna geen manoeuvreerruimte – besliste de rechter dat Europese procureurs een uitleveringsbevel kunnen uitvaardigen in Groot-Brittannië zonder enige rechterlijk toezicht, ook al bedoelde het parlement dat anders (toen de wet werd gestemd). Ze maakten duidelijk dat het parlement “misleid” was geweest door de Labour-regering van Tony Blair. Het hof vonniste verdeeld, 5 tegen 2, en was bijgevolg tegen Assange.

De opperrechter van het Hof, Lord Phillips, had echter één vergissing begaan. Hij paste de Conventie van Wenen toe bij de interpretatie van de uitlevering, waardoor het recht van de staat om de letter van de wet te herschrijven toegestaan werd. Zoals een advocaat van Assange, Dinah Rose, opmerkte, gold dit echter niet voor het EAB.

Het Hooggerechtshof erkende deze cruciale fout enkel toen het in november 2013 een nieuw beroep tegen het EAB behandelde. De vorige beslissing tegen Assange was fout, maar het was te laat om er op terug te komen.

Een bittere keuze

Assange stond voor een bittere keuze: uitlevering aan een land dat had geweigerd toe te zeggen of ze hem al dan naar de VS zouden deporteren of op zoek gaan naar wat zijn laatste kans op asiel en veiligheid leek.

Gesteund door de meerderheid van de publieke opinie in Latijns-Amerika, kende de moedige regering van Ecuador hem het statuut van politiek vluchteling toe op basis van gedocumenteerde bewijzen en het juridische advies dat hem een wrede en ongebruikelijke bestraffing in de VS te wachten stond, dat dit dreigement zijn fundamentele mensenrechten schond en dat zijn eigen regering in Australië hem in de steek had gelaten en samenspande met Washington. De Australische Labor-regering van eerste minister Julia Gillard had er zelf mee gedreigd zijn paspoort ongeldig te verklaren. 

Bekend mensenrechtenadvocaat Gareth Peirce, die Assange in Londen vertegenwoordigt, schreef naar de toenmalige Australische minister van buitenlandse zaken Kevin Rudd: “Gezien de omvang van het publieke debat, vaak op basis van compleet foutieve veronderstellingen… is het zeer moeilijk om enig vermoeden van onschuld voor hem proberen te behouden. Meneer Assange heeft nu niet één maar twee zwaarden van Damocles boven hem hangen, voor de mogelijke uitlevering aan twee verschillende jurisdicties, voor twee verschillende vermeende misdaden, waar geen van beiden een misdaad zijn in zijn eigen land... en dat zijn persoonlijke veiligheid in gevaar is gekomen onder omstandigheden die zeer politiek geladen zijn.”

"Enkel wat ik lees in de kranten"

Peirce kreeg pas antwoord toen ze de Australische ambassade in Londen contacteerde. Het beantwoordde geen enkel van de dringende punten waar ze op wees. Ambassadeur Ken Pascoe maakte in een meeting die ik samen met haar bijwoonde, de verbazingwekkende bewering dat de details die hij kende van de zaak “enkel van wat ik lees in de kranten” komen.

Ondertussen was het vooruitzicht op een groteske rechterlijke dwaling verzand geraakt in een scheldcampagne tegen de oprichter van WikiLeaks. Er werden zeer persoonlijke, kleinzielige, gemene en onmenselijke aanvallen gericht tegen een man die voor geen enkele misdaad is aangeklaagd, maar toch onderworpen wordt aan een behandeling die zelfs iemand, tegen wie een uitleveringsverzoek is uitgevaardigd voor het vermoorden van zijn vrouw, niet ondergaat. Dat het Amerikaanse dreigement aan het adres van Assange een dreigement was voor alle journalisten, voor de vrijheid van meningsuiting, ging verloren in schandaal en ambitie.

Er werden boeken uitgebracht, deals gesloten voor films en media-carrières gelanceerd of op gang gebracht op de rug van WikiLeaks, vanuit de veronderstelling dat het geoorloofd was Assange aan te vallen en dat hij toch te arm was om hen aan te klagen.

Mensen hebben daar poen voor geschept, vaak veel poen, terwijl WikiLeaks moeite had om te overleven. De redacteur van de Guardian, Alan Rushbridger, noemde de WikiLeaks-onthullingen, die zijn krant heeft gepubliceerd, “één van de grootste journalistieke primeurs van de laatste dertig jaar”. Het ging deel uitmaken van zijn marketingplan om de advertentieprijs van de frontpagina van zijn krant te verhogen.

Zonder dat er een cent naar Assange of WikiLeaks ging, zorgde een gehypt boek van de Guardian voor een lucratieve Hollywood film. De auteurs van het boek, Luke Harding en David Leigh, portretteren Assange als iemand met een “beschadigde persoonlijkheid” en “harteloos”.

Ze onthulden ook het geheime paswoord, dat een digitaal bestand met de documenten van de Amerikaanse dossiers beschermde, dat Assange in vertrouwen aan de krant had gegeven. Terwijl Assange vastzat in de Ecuadoriaanse ambassade, schreef Harding, buiten tussen de politie met leedvermaak op zijn blog dat “Scotland Yard () waarschijnlijk als laatste (kan) lachen”.

Parlement wijzigt de wet

Het onrecht Assange aangedaan is één van de redenen waarom het Britse parlement uiteindelijk zal stemmen voor een hervorming van het EAB. Deze draconische ‘vang-ze-allemaal’ die tegen hem werd gebruikt, kan vanaf nu niet meer voorkomen.

Eerst moeten aanklachten ingediend worden. “Ondervragingen” worden voortaan onvoldoende bevonden voor een verzoek tot uitlevering. “Zijn zaak is daarmee helemaal gewonnen,” zei Gareth Peirce tegen me, “deze veranderingen in de wet betekenen dat Groot-Brittanië nu al hetgene dat werd betwist in zijn zaak erkend. De oprechtheid van het Ecuadoriaans aanbod voor asiel wordt evenmin betwist door het Groot-Brittannië of Zweden. Het zal echter toch niet baten.”

Op 18 maart 2008 werd in een geheim document van het Pentagon, opgesteld door de “Cyber Counterintelligence Assessments Branch”, een oorlog tegen WikiLeaks en Julian Assange voorspeld. Het beschreef een gedetailleerd plan om het gevoel van “vertrouwen” dat bij WikiLeaks het “zwaartepunt” is, te vernietigen. 

Dit zou worden bereikt door te dreigen met “ontmaskering [en] strafrechtelijke achtervolging”. Het doel was deze zeldzame bron van onafhankelijke journalistiek het zwijgen op te leggen en te criminaliseren. De manier waarop dat zou gebeuren was via laster. 

Er is geen grotere woede in de hel dan een grootmacht die wordt geminacht.

John Pilger, 16 november 2014

Het artikel The siege of Julian Assange is a farce - a special investigation in de nieuwsbrief van onafhankelijk onderzoeksjournalist John Pilger werd vertaald door Bavo Vanoost.  


Voor belangrijke aanvullende informatie, klik op één van de volgende links:

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.