Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Hadj-selfies verwekken meer kritiek dan afbraak erfgoed

Saoedische geestelijken menen dat het nemen van selfies bij de Hadji afbreuk doet aan de spirituele essentie van deze islamitische bedevaart. Ogenschijnlijk een redelijk argument, totdat iets opdoemt dat veel vernietigender is voor die essentie: de afbraak van het nationaal erfgoed in Mekka en Medina.
woensdag 8 oktober 2014

Dit jaar stond het nieuws over de islamitische bedevaart, de Hadj, in het teken van de hadj-selfie. Met #hajjselfie hebben bedevaarders een internettrend gezet. Door de versoepeling van de regels van telefoongebruik in Mekka en Medina en het grote gebruiksgemak van smartphones hebben steeds meer – jongere – moslims de behoefte om hun bedevaart vast te leggen en dat via social media met vrienden en familie te delen.

Bron: pic.twitter.com/WQANJ5m8Hh

Eén van de meest virale hadj-selfies was op Twitter, 30 april. Deze bootste de beroemde selfie na die Amerikaanse comédienne en televisiepresentatrice Ellen Degeneres tijdens de Oscar-uitreiking had genomen: 'Can the #HajjSelfie beat the #OscarSelfie in Retweets? Let's RT this to infinity #Muslim and say #mashAllah.'

Er kwam kritiek van een aantal Soedische geestelijken. Tegen de Huffington Post zei Sheikh Assim El Hakim, geestelijke uit Jeddah, dat het nemen van dergelijke foto’s indruist tegen de manieren waarop profeet Mohammed zijn bedevaart volbracht. Deze manieren zijn conventies waaraan iedere bedevaarder zich dient te houden. Volgens El Hakim deed de profeet de volgende smeekbede naar God: 'O Allah, I ask of you a pilgrimage that contains no boasting or showing off.'

Ook zijn er veel bedevaarders zelf die hun ongenoegen over deze ‘selfie fever’ hebben geuit. Het massale cameragebruik kan zeker storend zijn bij het gebed. De ergernis spitst zich toe op fotomomenten waarop hun bedevaartgenoten spelen dat zij in opperste concentratie of sereniteit in bezinning zijn.

Transformatie

De Saoedische geestelijken menen dat het nemen van een selfie in Mekka en Medina afbreuk doet aan de spirituele essentie van de Hadj. Maar ze hebben minder noten op hun zang als het gaat om grootschalige verbouwingen die in de twee als heilig aangeschreven steden plaatsvinden. Deels is die terughoudendheid wel te begrijpen wegens het groeiende aantal moslims die het jaarlijkse bedevaart verrichten.

Maar een ingrijpend onderdeel van de verbouwplannen is de afbraak van het nationaal erfgoed. Mekka heeft in de afgelopen tien jaar een grote transformatie ondergaan. Daar ligt een visionair plaatje van het Saoedische koningshuis aan ten grondslag: een stalen metropolis die hun olierijkdommen als nationale trots tentoonstelt.

Monumentaal bouwwerk maakt plaats voor grote en luxueuze winkelcentra, hotels en restaurants. Mekka zou verworden zijn tot ‘een speeltuin van de rijken’. In 2012 heeft societyster Paris Hilton haar eerste tassen- en accessoireswinkel in de Mecca Mall geopend. 

Onomkeerbaar

Op gewiekste wijze wordt het argument naar voren gebracht dat het behoud van monumentaal bouwwerk uit de islamitische geschiedenis een ontoelaatbare daad is van afgoderij en polytheïsme. Archeologen en historici maken zich ernstig zorgen, omdat dit een letterlijke en onomkeerbare afbraak van de islamitische beschaving betekent.

Al sinds de jaren twintig van de vorige eeuw zou de Al Saud-familie afval dumpen op begraafplaatsen van belangrijke Islamitische figuren. Verdwenen zijn pilaren van moskeeën waarin vertellingen over de profeet zijn gekalligrafeerd. Aan een bergvoet zijn eeuwenoude woonwijken van Mekka platgewalst ten gunste van zevensterrenhotels. Tot voor kort fungeerde het huis van Mohammed als bibliotheek. Maar ook dit gaat op de schop – voor een autoparkeerplaats en uitbreiding van de metrolijn.

Klokkentoren

De grote blikvanger is de vernieuwde Grote Moskee en de imposante wolkenkrabber Abraj El Bait. Hiermee heeft het Saoedische koningshuis de op twee na grootste klokkentoren van de wereld.

Luchtfoto van Abraj El Bait- wolkenkrabber in Mekka

Hoofdgeestelijke Sheikh Saad bin Nasser El Shatri heeft aangekondigd dat de bouwplannen in overeenstemming zijn met de Sharia-wetten, ‘omdat het bouwen van een moskee een grote daad van vroomheid is, en de beste moskee van alle moskeeën is de Grote Moskee.’

In Mekka en Medina wordt tegenspraak van de bewoners niet geduld. De Britse krant The Independent is er toch in geslaagd om een aantal belangrijke getuigenissen te registreren. In een interview vertelt Irfan El Alawi dat het huis van Khadija, de eerste echtgenote van Mohammed, plaats heeft gemaakt voor 1400 openbare toiletten. 

Viva Las Mekka

Bulldozers in actie. Bron: Islamic Heritage Foundation, Londen

El Alawi is de voorzitter van Islamic Heritage Research Foundation. De stichting werkt vanuit Londen en verzamelt door activisten in Saoedi-Arabië gemaakt beeldmateriaal. Het toont bulldozers in actie en half gesloopt bouwwerk. Bewoners in Mekka noemen de stad Las Vegas, maar er zijn weinig mensen bereid om hun verdriet of verontwaardiging publiekelijk te delen.

Ondertussen houden moslimlanden de mondjes toe wegens de diplomatieke en economische betrekkingen met Saoedie-Arabië. Selfies lijken dan toch niet een belangrijke bedreiging te vormen voor de Hadj – en zeker niet voor het behoud van de spirituele essentie ervan.

Hadj-selfies, zoals een Maghrebijnse gezegde luidt: een pisvlek in de woestijn. Wellicht past het juist goed in het visionaire plaatje dat de Saoedische autoriteiten voor ogen heeft. En met de geestelijke veroordeling van de internettrend wordt de paradox zalig compleet.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.