Een nieuwssite die

reclamevrij
onafhankelijk
kritisch
en gratis is?

Dat kan!

Maar enkel dankzij jouw steun

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

R2P of 'humanitaire' interventie in een nieuw kleedje

Het was te denken: de oorlog van de westerse grootmachten tegen Libië heet natuurlijk weer netjes een 'humanitaire interventie' - zoals eerder al in Kosovo en Irak het geval was. Er is zelfs een nieuwe term voor in voege, die nog onschuldiger klinkt: 'de verantwoordelijkheid om te beschermen' of R2P. What's in a name?
woensdag 30 maart 2011

Met humanitaire militaire interventie bedoelt men het gebruik van geweld tegen een land om wijdverspreide en ernstige schendingen van de mensenrechten te voorkomen of te stoppen.

Het is een begrip dat in het internationaal recht niet bestaat. Meer zelfs, het gaat in tégen een belangrijke pijler van het internationaal recht, die in het VN-Handvest gebeiteld staat: de nationale soevereiniteit van elke staat, en de niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van een andere staat.

Interventies vanuit morele superioriteit

De theorie van de plicht tot interventie heeft een lange voorgeschiedenis. In het midden van de 19de eeuw werden de imperialistische oorlogen van Frankrijk in Algerije en van Groot-Brittannië in India al goedgepraat als noodzakelijke 'interventies' vanuit een morele superioriteit tegenover de 'barbaren'.

Bernard Kouchner, mede-oprichter van Artsen Zonder Grenzen en tot november 2010 Frans minister van Buitenlandse Zaken, propageerde sinds de Biafra-oorlog (1967-1970) een recht of zelfs de plicht tot inmenging om de mensenrechten te beschermen. In de jaren 1990, na het einde van de Koude Oorlog, volgden de humanitaire militaire interventies elkaar in sneltempo op: Irak, Somalië, Rwanda, Haïti, Kosovo en nu dus ook Libië.

Modern afgekort begrip: R2P

Sinds enkele jaren wordt ook met een nieuw begrip gejongleerd: 'de verantwoordelijkheid om te beschermen' (responsibility to protect, modern afgekort tot R2P). Belgische parlementsleden van zowat alle partijen (Open VLD, CD&V, SP.A, Groen! en Ecolo) zwaaiden in de Kamer met R2P als rechtvaardiging voor de militaire interventie in Libië. Terecht?

Het concept R2P is gebaseerd op de idee dat de soevereiniteit van staten geen vrijbrief is, maar de verantwoordelijkheid inhoudt om zijn burgers te beschermen. Een staat die zijn bevolking niet kan of niet wil beschermen tegen vier specifieke misdaden – genocide, oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid en etnische zuivering - moet daarbij geholpen worden.

Eerst met onderhandelingen, met bemiddeling, met een betere opleiding van zijn veiligheidsapparaat e.d. Daarna ook met sancties en diplomatieke initiatieven. En als dit alles niet helpt, in laatste instantie met geweld.

De 'verantwoordelijkheid om te beschermen' werd in 2000 uitgewerkt door de Canadese regering. Het werd als eerste overgenomen door de Afrikaanse Unie, om conflicten op het Afrikaanse continent intern te kunnen oplossen.

Militair ingrijpen als laatste redmiddel

Op de Wereldtop van de VN in 2005 werd R2P algemeen aanvaard. In principe biedt het heel wat meer opties om conflicten op te lossen dan militaire macht, dat slechts als laatste redmiddel geldt. R2P moet door een VN-resolutie gedragen zijn, en liefst door VN-instellingen en regionale organisaties worden toegepast. En ingrijpen mag dus alleen bij vier specifieke misdaden.

In het geval van Libië is het evident dat de eerste en belangrijkste stappen van de toepassing van R2P gewoon zijn overgeslagen (bemiddeling, diplomatie) en dat Frankrijk, Groot-Brittannië en de VS niet als een VN-interventiemacht optreden, maar op eigen houtje.

En van welke precieze genocide, oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid of etnische zuivering Khaddafi wordt beschuldigd, is ook niet meteen duidelijk.

In VN-resolutie 1973 luidt het voorzichtig dat "de wijdverspreide en systematische aanvallen tegen de burgerbevolking kunnen neerkomen op misdaden tegen de mensheid". Wat magertjes toch om een grootschalige oorlog te ontketenen. R2P lijkt voor de grootmachten niet meer dan een nieuw, sexy kleedje om hun eigen belangen te verhullen.

Bert De Belder is coördinator bij de ngo INTAL

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

4 reacties

  • door Vanglabeke Noël op woensdag 30 maart 2011

    In 1999 forceerde de Navo de afscheiding van Kosovo van Servie. Om humanitaire redenen uiteraard.Wat heeft die tussenkomst uiteindelijk voor de Kosovaren opgeleverd ? Het UCK werd in 1999 vlug vlug van de lijst van terroristische bewegingen weggehaald. Dat UCK heet nu PDK en maakt er met de Nieuwe Alliantie van louche zakenman Pacoli de dienst uit .De big Boss van het PDK is eerste minister Thaci die gelinkt werd aan gruwelijke organenhandel . Maffiajager en lid van het Met dit in gedachten stemt het tot nadenken welke zogezegde democraat er uiteindelijk door het Westen naar voor zal geschoven worden in Lybie als vervanger van Khadafi .

    • door Vanglabeke Noël op woensdag 30 maart 2011

      Maffiajager en lid van het Europees Parlement Pino Arlacchi bestempelt Kosovo als een maffiastaat

  • door dirk adriaensens op donderdag 31 maart 2011

    Lees de heldere toespraak van Jean Bricmont in de VN. Jean Bricmont, member of the BRussells Tribunal Executive Committee. Talk given before the General Asssembly of the United Nations, NYC 23 July 2009. http://www.brussellstribunal.org/R2P.htm Een kort uittreksel: The West should learn from its past history. What would that mean concretely? Well, first of all, guaranteeing the strict respect for international law on the part of Western powers, implementing the UN resolutions concerning Israel, dismantling the worldwide US empire of bases as well as NATO, ceasing all threats concerning the unilateral use of force, lifting unilateral sanctions, in particular the embargo against Cuba, stopping all interference in the internal affairs of other States, in particular all operations of “democracy promotion”, “color” revolutions, and the exploitation of the politics of minorities. This necessary respect for national sovereignty means that the ultimate sovereign of each nation state is the people of that state, whose right to replace unjust governments cannot be taken over by supposedly benevolent outsiders.

    Next, we could use our overblown military budgets (NATO countries account for 70% of world military expenses) to implement a form of global Keynesianism: instead of demanding " balanced budgets " in the developing world, we should use the resources wasted on our military to finance massive investments in education, health care and development. If this sounds utopian, it is not more so than the belief that a stable world will emerge from the way our current “war on terror” is being carried out.

  • door Hélène P op vrijdag 1 april 2011
Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties