Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Voedselrevolutie

zondag 16 september 2012
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Vandaag was ik op een lezing van Jan Douwe van der Ploeg op De levende Aarde in Alken. Ken je De Heer van der Ploeg niet? Dan moet je zeker het web eens afstruinen, want deze Nederlander heeft heel wat te vertellen. Hij gaat resoluut voor kleinschalige, multifunctionele landbouwbedrijven. Zijn bewijsvoering om voor, zoals hij het noemt, boerenlandbouw te kiezen zit zeer logisch in elkaar, maar dat kun je elders uitvoerig vinden op het web.

Er werd hem vandaag gevraagd om ons de huidige crisis in de landbouw uit te leggen.

Crisissen onstaan volgens de hoogleraar door de verstoring van een evenwicht. Momenteel zijn de drie grote evenwichten uit balans (sociaal, economisch en ecologisch). Dit is een situatie die zich nooit eerder tegelijk heeft voorgedaan. Ook nieuw is dat deze crisis wereldwijd is.

De wereldhandel van voeding komt momenteel in handen van netwerken. Deze netwerken zijn ontstaan door een razendsnelle race van fusioneringen. Enkele cijfertjes bij die wereldhandel. Slechts 16% van alle handel in voeding is internationaal. Van die 16% is dan nog eens meer dan 30% handel binnen dezelfde bedrijvengroep. De beperkte omvang van de wereldhandel maakt het mogelijk om reeds met kleinere acties de wereldhandelsprijs te beïnvloeden. Hierbij is het deze bedrijven niet meer te doen om handel en voedselbevoorrading, maar enkel en alleen over speculatie en maximale winst. Handelen en niet handelen volgen elkaar in snel tempo op naargelang er wel of niet winst gemaakt kan worden. Op deze manier is het perfect mogelijk dat de handel stil valt en ganse steden plots niet meer bevoorraad worden.

Wereldwijd bouwen overheden de bescherming van hun landbouweconomie af. Na jaren van vrij stabiele prijzen en prijscorrecties krijgen we nu zeer schommelende prijzen. De bedrijven die hier het meeste last van hebben zijn bedrijven die produceren voor de wereldmarkt. De bedrijven die deze weg gekozen hebben zijn enorm gegroeid. Deze groei financieren ze met geleend kapitaal. Als deze bedrijven verlies maken per producteenheid, is de schade niet te overzien omdat de productie zo hoog ligt dat de verliezen niet meer goed te maken zijn. Volgens Douwe van der Ploeg zijn boerenlandbouwbedrijven veel beter bestand  tegen deze schommelende prijzen en zullen ze veel gemakkelijker overleven.

Momenteel is de wetgeving vooral gericht op de grootschalige bedrijven. Toen ik de vraag stelde of het mogelijk zou zijn een tweesporenbeleid te varen, of met andere woorden de geit en de kool te sparen antwoordde hij onwijkend met een grapje. De levende Aarde is immers een geitenboerderij. Ik had mijn vraag verantwoord met de motivatie dat een volledige ommezwaai van het beleid een revolutie zou ontketenen. De hoogleraar liet verstaan dat de revolutie onafwendbaar is. maar dan een revolutie waarbij een faillisement van de grootschalige landbouwbedrijven onafwendbaar is. "De geit zal moeten vaststellen dat de kool een rots blijkt te zijn".

Een punt dat tijdens zijn betoog ook tot uiting kwam was het volgende: Een crisis is een breekpunt. Een evolutie verloopt rechtlijning. Maar na een crisis stellen we vast dat de evolutie zich niet meer in dezelfde rechte lijn verder zet. Er heeft een transitie plaatsgegrepen.

Jos

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

3 reacties

  • door helder op maandag 17 september 2012

    begin maar af te bouwen Jos ;-))

    • door limousin op maandag 17 september 2012

      Hey Helder, Groot en klein zijn relatieve begrippen. Ik ken Remi zijn bedrijf niet goed genoeg, maar misschien ben ik wel een heel stuk kleiner dan Remi. Als we Nederlandse maatstaven nemen, dan is het gros van de Vlaamse bedrijven klein. Om de vergelijking met Remi vast te houden, in Nederland zijn geitenbedrijven van 1000 stuks geen uitzondering. Als Jan Douwe 'groot' zegt, dan bedoelt hij ook wel echt 'groot'. Landbouw moet ingebed zijn in de samenleving. Dat is nu niet meer. Veel boerderijen zijn fabrieken geworden waar je niet verder komt dan de voordeur. Ik doe aan natuurbeheer, geef rondleidingen, verwerk mijn dieren tot een afgewerkt product en verkoop het vlees rechtstreeks aan de consument. Op die manier denk ik wel te voldoen aan de criteria van Jan Douwe. Blijft de schaal... Herinner je je de lezing van de Griekse prof? Hij had het over de aardappelverkoop. Bij hem op de campus verkochten ze op 3 uur tijd 25 ton! En dat nu iedere week. 25 ton zal gesorteerd iets minder dan een hectare zijn. Biologisch zal het zelfs meer dan een hectare vertegenwoordigen. Als je met de korte keten echt mensen wilt bevoorraden aan lage prijzen, dan moet je bulk kunnen verkopen zoals in Griekenland. Kleinschalig wordt dan al snel heel relatief. Met korte keteninitiatieven botsen we nu al snel op de kost van de logistiek. Stel: ik heb een hoevewinkel. Ik verkoop groenten. Het meeste produceer ik zelf. Ik verkoop ook producten van collega's. Ik heb een kistje ajuinen nodig. Mijn collega woont op een half uur rijden... Ik ben dus een uur en een deel brandstof kwijt. Dat kunnen die ajuinen nooit terugbetalen. Als ik voor enkele palletten moest rijden was het iets heel anders... Ja jong, gisteren heeft heel wat stof tot nadenken gegeven. Jos

  • door Karel op woensdag 19 september 2012

    landbouw is één groot probleem: van zodra landbouw verworden is van een bedrijf(je) -dat voor de bewoners en de buurt voedsel voorzag- tot een bedrijf dat winst moet maken, Een groot "gegeven" in België dat zich Bond noemt is hier een heel grote boosdoener, heeft jaren aan landbouwers systematisch de verkeerde raad gegeven (investeren, vergroten, meer chemie... en leen bij onze zuster) en probeert nu zelfs nog dat te vergoeilijken! Ware schande! Daardoor worden die "fiere Vlaamse ( en andere) boeren" afhankelijk van die grote Bond en aanverwante bank! Een tijd lang hebben zij de boeren financieel uit de wind gezet door hen aan te raden "uit te bollen" en hun grond te verkopen "als bouwgrond" (wat fiscaal eigenlijk niet kan, -meerwaarde moet eigenlijk in de schatkist komen-, maar toch gebeurde het.. mede doordat veel politiekers (alweer) "bij zuiver toeval" landbouwgrond kochten en verkochten als bouwgrond; oa. voor militairt hospitaal te Neder-Over-Heembeek) Weer zien we dat onze beleidsmakers geen enkel inzicht hebben; wij hebben daardoor te weinig landbouw in België, kunnen niet meer in onze behoeften voorzien en komen in een zeer gevaarlijk situatie terecht, immers bij een probleem op de wereldmarkt komt ook onze voedselvoorziening in het gedrang. (zie nu al de graanprijzen). Wanneer krijgen we eens echte beleidsmensen, of hebben we wie we "verdienen"

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties