Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Brieven aan de minister van Financiën (8)

zondag 8 maart 2015
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Beste Yanis

Mag ik je Yanis noemen?

Aangezien onze Belgische regering cultuur als iets bijkomstigs beschouwt – als iets waar je vooral geld insteekt, maar geen geld uithaalt en dat is toch wel waar het volgens deze neoliberale regering allemaal om draait, het moet geld opbrengen, anders deugt het niet – dacht ik van eens uit te zoeken hoe dat er de laatste jaren in Griekenland aan toe ging. Met de hulp van vrienden die vrienden kennen, kwam ik terecht in Exarcheia, achter het Nationaal Archeologisch Museum en trof daar een groep mensen aan werkzaam in de muziek-, de film-, de theater- en de televisiewereld. Met de zon in onze rug en het lawaai van het verkeer op de achtergrond werd ik twee uur lang op de hoogte gebracht over het reilen en zeilen en alle perikelen daaromtrent in de Griekse cultuursector ten tijde van austeriteit onder het Samaras-regime. Nikos Soulis, Kostas Ganotis, Vasso Patrouba, Xenia Votsi en Eleni Afentakis weten er alles van:

N/X/V: “Voor 2008, voor de crisis, was het redelijk gemakkelijk om via de staat aan fondsen te geraken voor film- en televisieproducties. Vanaf 2008 echter sloeg dat helemaal om. Er werd verwacht dat we hetzelfde brachten, maar dan met veel minder financiële hulp. Wij hebben allemaal heel wat keren voor niks gewerkt. De eerste twee jaar deed je dat nog met enig enthousiasme, uit idealisme, je wilde niet thuis zitten te niksen. Je had nog wat reserves en je wilde toch creatief bezig blijven. We hebben dat allemaal gedaan. Maar op het einde wil je dat echt niet meer doen. Het ontbreekt je aan motivatie, je hebt de fut niet meer, je wil gewoon niet meer gratis werken.”

K/E: ”In de muziekwereld was het nog moeilijker. De platenmaatschappijen hadden geen budget meer om muziek op te nemen en de artiesten moesten alles zelf betalen. De verkoop van cd’s daalde. Het enige dat nog wat geld opbracht, waren de concerten, maar grote zalen kosten veel geld, niemand kan zich tickets veroorloven en onze cd’s worden meestal als extraatje bij kranten en tijdschriften gestoken. Optredens gebeuren nu in kleine zaaltjes en bars, grote concerten zijn voor heel veel artiesten niet meer haalbaar. Vroeger kon je gemakkelijk vijf keer per week optreden, nu zijn we al blij met twee optredens per week.”

N: ”Dat geldt ook voor de theaterwereld. Grote producties zijn niet meer mogelijk, die kosten te veel. Er wordt nu elke dag een ander stuk gespeeld en mensen die niet meer betaald werden, hebben de handen in elkaar geslagen en zijn kleine groepjes beginnen vormen. Kosten worden zo gedeeld, het podium, de zaal. Ideeën hebben we meer dan genoeg, maar het geld, dat is er niet.”

N/V/X/E: “Toen de regering de Griekse staatstelevisie ERT op straat zette, was dat een echte ramp. Zij waren een grote coproducer voor heel wat cultuurgezelschappen. Niet alleen waren al die mensen op slag hun werk kwijt, maar het betekende veel meer, we waren ook onze promotie kwijt. De private televisiemaatschappijen zijn shit, die hebben niks met cultuur te maken, dat is puur commercieel entertainment. Toen dus de steun van de staat opeens helemaal wegviel, was dat alsof er een bom ontplofte in de culturele sector.”

N/E: “Door het vormen van kleine groepjes is er wel heel wat nieuwe creativiteit ontstaan, je kreeg een soort van underground cultuurrevolutie op de kleine podia, ver weg van de mainstream. Maar echt overleven doet dat ook niet. De grote massa geeft niet om echte cultuur, die willen enkel vermaak, die willen fun.”

K: ”De jongere generatie heeft een por gekregen, ze zijn opnieuw meer op zoek naar hun eigen identiteit, ze stellen de dingen weer terug in vraag.”

E: "Vijf jaar besparingspolitiek heeft ons bijna allemaal de das omgedaan. Enkel de echt grote celebrities staan er nog. Aan vermaak niks tekort. Mensen wilden vermaak tijdens de goede jaren, en dat willen ze nog steeds tijdens de slechte jaren. Fun fun fun. Maar de echte cultuursector, die heeft het verschrikkelijk hard te verduren.”

Hoe overleven jullie?

X: “We hebben de ‘Griekse familie’, gelukkig. Iedereen heeft wel een broer of zus, neef of nicht, een tante of oom ergens zitten die je even kan opvangen. Onze ouders. Maar er zijn echt periodes geweest dat we gewoon helemaal niks hadden. Zero. Het hielp al als je eigenaar van een woning was, dan moest je tenminste geen huur betalen, anders was je nog slechter af. Geen werk, geen geld. We doen allemaal freelance werk en bijjobjes om de eindjes aan elkaar te kunnen knopen. Als dat werk er is tenminste. Het was en is echt moeilijk, we hebben al vele keren zwart zaad gezien.”

N/V/X/E: “Voor de verkiezingen voelden we dat er iets op til was. We hebben allemaal voor Syriza gestemd. Dit kon echt zo niet verder, het moest absoluut veranderen. Nu momenteel is het eigenlijk zelfs nog moeilijker, want alles is gestopt. Iedereen zit te wachten. Er zijn geen televisieproducties, want niemand betaalde nog taks, alles is op. Maar we zijn ook hoopvol. De minister van Cultuur staat dicht bij ons, hij begrijpt cultuur, hij is anders dan de vorige. Hij gaat zelf naar theater en niet enkel omdat er een première is. Hetzelfde met Varoufakis. Die gaat naar het theater, laatst nog naar een stuk van Beckett, echt wow! Hij gaat naar het theater, omdat hij geïnteresseerd is in wat hij op het podium te zien krijgt. Wij geloven echt in deze regering, ze zijn bekommerd om de mensen, zij zijn zelf mensen, zij spreken onze taal. Wij hebben eindelijk terug het gevoel dat we allemaal mee in de regering zitten, dat we medezeggenschap hebben. We blijven kritisch, maar we hebben hoop.”

N: “We voelen ons terug een beetje zoals in 2011, toen we met de indignado’s op het Syntagmaplein stonden. We hielden volksvergaderingen toen en Varoufakis was daar bij. Hij zat daar aan zijn tafeltje mee tussen de mensen en je kon daar gewoon mee praten. Hij deed gewoon mee zoals iedereen.”

Hoe zien jullie de toekomst?

N/X/V/E/K: “Moeilijk te zeggen nu al. De Europese Unie is niet Griekenland. Griekenland wil niet langer het neoliberale pad volgen, het is anders nu. Welk pad willen we volgen? We zijn anders. We willen niet zo veel, we willen gewoon meer sociale betrokkenheid. We verwachten geen mirakels, maar het neoliberalisme is voor niemand goed. Niet voor Griekenland, en niet voor de rest van Europa. Varoufakis kan dat aan.  Als we in blijven, dan zullen we compromissen moeten afsluiten, gaan we out, dan zijn we gewoon wie we zijn.”

V: “Je kan nu al verschillen voelen. De voortdurende repressie is eindelijk verdwenen. Je ziet bijna geen politie meer. Dat was hier echt niet meer te doen, overal zag je politie, op elke hoek van de straat. Overal stonden grote, zwarte overvalbussen klaar. We keken hier elke dag uit het raam en daar stond een bus. Klaar voor wat, voor wie?”

N: ”Ik probeerde elke dag een andere weg uit van thuis naar mijn werk, in de hoop eens geen politie tegen het lijf te lopen. Onmogelijk. Ze waren echt overal.”

X: ”Het is erger geworden na december 2008, toen de 15-jarige Alex werd neergeschoten door de politie. De mensen zijn toen massaal op straat gekomen en toen is de repressie pas goed van start gegaan. Vier jaar lang overal politie en nu zijn ze weg. Dat geeft een heel ander gevoel.”

K: ”Ik denk dat de crisis een kans was voor de mensen om hun eigen, echte identiteit terug te vinden, die verloren was gegaan tijdens de jaren van welvaart. Die jaren hebben ons lui gemaakt, het is gemakkelijk om je te laten meevoeren in alles wat blinkt. We moeten terug leren kijken naar wat binnenin ons zit, naar dat wat je met geld niet kan kopen. Dit geldt niet enkel voor de mensen in Griekenland. Iedereen in Europa moet dringend de ogen openen en kijken naar wie ze echt zijn, naar wat hun identiteit is. Het is een kans, grijp ze. We hebben hoop nu in combinatie met begrip van zelfidentiteit. Vóór Syriza waren we allemaal slechts werknemers van de Europese Unie. We hebben misschien het kapitalistische regime niet veranderd, maar wel de manier hoe we ermee omgaan.”

Was men bang in de cultuursector om vrij de eigen mening te uiten tijdens het vorige beleid?

N/X/V/K/E: “Je kan niet echt praten van censuur, maar velen hielden gewoon hun mond over heel wat dingen. Alle grote posities binnen onze sector waren in handen van de conservatievelingen en over de besparingen en wat die teweegbrachten, werd gewoonweg niet gepraat.”

K: ”Mikis Theodorakis mag dan nu heel stoer doen over Syriza en zeggen dat ze te veel compromissen afsluiten, maar hem hebben we de laatste jaren niet gehoord. Hij kreeg wel nog subsidies. Hetzelfde bij Giorgos Dalaras. Die deed ook zijn mond niet open. En stond in de grote zalen. Al die zelfverklaarde ‘linksen’ bleven de laatste jaren opvallend stil. Dat ze nu dan ook maar zwijgen. Zet dat er maar in! Ik ben heel blij dat Syriza heeft gewonnen, we zijn allemaal gelukkig met hun overwinning. We hebben de laatste jaren teveel wanhoop gezien.”

N/V/X: ”De vorige regering wist heel goed waarom ze ERT hebben dichtgedaan, dat was de staatszender, die konden ze niet afkopen. Geen van de private zenders moest belastingen betalen of betalen om reclame te mogen maken, dus die zenders konden ze blackmailen, die moesten uitzenden wat de regering hen beval uit te zenden. Na 1973 gebruikten de generaals van de junta tanks tegen de mensen, wel, nu gebruiken ze de media tegen de mensen. De media van nu zijn de tanks van toen. Van 6u ’s ochtends tot 6u ’s avonds maakte men de mensen bang en hield men ze onwetend hier via de media, zelfs tijdens de verkiezingen. Door ERT uit de ether te halen, heeft de Samaras-regering het volk de mond gesnoerd. ERT was de stem van het volk. Syriza heeft ERT opnieuw in gang gezet en belooft dat voortaan alle zenders een licentie zullen moeten betalen, willen ze programma’s kunnen uitzenden.”

“Of wij een boodschap hebben voor de mensen in België? Ja, we hebben er twee. We zijn bezig met de voorbereidingen voor een nieuw filmproject. Het gaat over fascisme en over hoe jonge mensen ertoe komen om zich bij een fascistische beweging aan te sluiten. De titel is Greenhouse. We zijn dringend op zoek naar een coproducer, want alleen trekken we het niet. Mocht je iemand in België kennen die onze film mee ingeblikt wil helpen krijgen, dan mag die ons altijd contacteren via f.economopoulou@gmail.com. Wij geven met alle plezier meer informatie over ons project. En onze tweede boodschap? Aan alle mensen in België, het is niet normaal wat er in jullie land aan het gebeuren is. Soldaten op straat? Dat is nog erger dan in Griekenland. Kom in opstand, protesteer. Verzet jullie tegen Merkel en Dijsselbloem. Stem links!”

Met die woorden hebben we afscheid genomen en ben ik nog wat gaan dwalen door de straten van Exarcheia en in de Polytechnische Universiteit daar. De geschiedenis van Athene tijdens de afgelopen jaren kan je daar gewoon op de muren lezen. Prachtige graffiti.

Zo Yanis, tijd om weer naar het koude, kille België te vertrekken. Ik ben je dan misschien niet in levenden lijve tegengekomen, maar ik heb je toch wel dikwijls gezien en gehoord tijdens mijn verblijf in Athene hoor. Je bent overal aanwezig. Op het televisiejournaal, aan de krantenkiosken. Daar ligt het vol met kranten waar jij op de voorpagina prijkt. In graffiti op de muren valt je naam te bespeuren, in gesprekken en debatten kom je voor, tijdens colleges en in de mensen hun gedachten. En wat me opvalt, is dat men je hier niet enkel als de wilde ‘rockster’ ziet die men per se van je wil maken in de mainstream media. Mensen hier vinden dat je zinnige dingen zegt, mensen geloven en respecteren je omwille van wat ze je menselijkheid noemen, ze hebben een eerlijke en oprechte bewondering voor je. Hopelijk hebben ze gelijk.

Beste groet

Sarah

P.S. Je boek The Global Minotaur is aangekomen. Tijd om te lezen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

3 reacties

  • door Carlos Pauwels op maandag 9 maart 2015

    De oplossing voor alle problemen uit de bijdrage: "stem links!" Of: wees gelovig, dan ga je naar de hemel!

    • door ria aerts op dinsdag 10 maart 2015

      En ik die dacht dat ze het opgegeven hadden, Sarah. Maar nee, ze blijven venijn spuiten. Blijf schrijven, blijf over je ervaringen vertellen. Ik word er altijd een beetje vrolijker van.

      • door Sarah Wagemans op dinsdag 10 maart 2015

        Dankjewel :)

      Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties