Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Gaat Femen voor het seksistische archetype van 'dom blondje'?

KIEV - Een topless activiste van Femen, een Oekraïense feministische actiegroep, haalde een herdenkingsteken voor de slachtoffers van stalinistische repressie neer tijdens een solidariteitsactie met het Russische Pussy Riot. Meer en meer krijgt Femen kritiek dat ze onderuithaalt waar ze voor staat.
woensdag 22 augustus 2012

De naakte strijd

Er is niets mis met naaktprotest. Het vroegst beschreven voorval waarbij naaktheid werd gebruikt tegen sociaal onrecht is misschien wel de legende van Lady Godiva. Deze adellijke dame uit het Coventry van 1000 na Chr. reed naakt door de straten van de stad om haar man ertoe te bewegen zijn wurgende belastinggreep op de inwoners te milderen.

Eugène Delacroix plaatste centraal in zijn schilderij 'La Liberté guidant le peuple' Marianne die met ontblote boezem Franse revolutionairen op het strijdtoneel leidt.

In april 2009 ontblootten vrouwen tijdens een protest tegen een rerun van de verkiezingen hun boezem in Ado Ekiti, Nigeria. Een commentator verduidelijkte: "In vroegere tijden werd een monarch afgezet door middel van een optocht. Wanneer de vrouwen besloten om ontbloot te gaan, betekende dit dat de situatie ondraaglijk was geworden."

Datzelfde jaar protesteerden vrouwen in Johannesburg, Zuid-Afrika, op gelijkaardige wijze tegen seksueel geweld en intimidatie. Tijdens de Arabische lente plaatste Egyptisch studente kunst- en mediawetenschappen Aliaa Magda al-Mahdi naaktfoto's van zichzelf op haar blog in solidariteit met de revolutie en als oproep tot vrijheid van meningsuiting.

Tijdens Occupy Wall Street werd meermaals met ontbloot bovenlichaam of bijna naakt geprotesteerd door mannen, vrouwen en transseksuelen die hun lichamen omtoverden tot antikapitalistische en kunstzinnige canvassen. In Cambodja protesteerde dit jaar een groep vrouwen tegen gedwongen uitzettingen, hun boezem ontbloot uit woede en wanhoop.

Jaarlijks organiseert Cyclonudista in Brussel een Naked Bike Ride om de straat terug op te eisen, in protest tegen de overheersing van gemotoriseerd verkeer en om de kwetsbaarheid van de zachte weggebruiker zichtbaar te maken.

Naaktheid en sociaal protest gaan al eeuwen hand in hand. In elke cultuur. Op elk continent. Vooral gepleegd door vrouwen tart het de normen die door kerk en patriarchaat werden opgelegd, in een wereld waarin de oorlog tegen de vrouw nog fel woedt.

Ik wou schrijven: kijk maar naar de VS, Saoedi-Arabië. Maar kijk gewoon om u heen. Nog steeds bepaalt men graag voor de vrouw wat ze wel of niet mag dragen, wat ze mag doen en wat ze moet laten, in een tijd overheerst door mannelijke standaarden van schoonheid en moraliteit. Niet vreemd dan ook dat bij een verkrachtingszaak of in geval van seksuele intimidatie nog velen hun tijd verdoen met het bepalen van de mate van 'schuld' van het slachtoffer.

Naaktprotest toont een glimp van een 'heidense' tijd, waar kleding en naaktheid niet politiek geladen zijn, vrouwen niet kwetsbaar maakt, ze niet seksualiseert, niet tot object of koopwaar reduceert en in het hier en nu een ferm statement is. Allemaal redenen waarom ik aanvankelijk de acties van Femen wel kon smaken.

Oekraïne, niet echt vrouwvriendelijk

Femen, een Oekraïense vrouwenrechtengroep uit Kiev, opgericht in 2008, heeft naaktprotest tot de kern van haar acties gemaakt. Met nationale en internationale acties protesteert Femen vooral tegen prostitutie, sekstoerisme en internationale huwelijksagentschappen die floreren in het land. Maar ook tegen religieus fundamentalisme en tegen seksisme in het algemeen.

Je moet begrijpen dat Oekraïne niet bepaald een land is dat de gelijkwaardigheid tussen man en vrouw hoog in het vaandel draagt. Zo ging premier Mykola Azarov er in 2010 nog prat op dat in zijn regering geen vrouw te vinden is, omdat de economische problemen van het land te moeilijk zijn om aan een vrouw over te laten.

Hervormingen zijn geen zaak voor vrouwen en zijn vrouwvrije regering kon tenminste 16 uur per dag en in de weekends doorwerken. President Viktor Janoekovych verklaarde tijdens zijn campagne voor de presidentsverkiezingen graag dat zijn tegenstandster Joelia Tymoshenko (voormalig premier en minister van Energie, momenteel veroordeeld tot een gevangenisstraf voor machtsmisbruik) haar plaats 'de keuken' was.

Volgens Larysa Kobelianska, hoofd van een door de VN geleid vrouwenrechtenprogramma voor Oekraïne, verdienen vrouwen er ongeveer 30 procent minder dan mannen in gelijkaardige beroepen, is slechts 8,5 procent van de parlementsleden vrouw (in de rest van Europa is dit gemiddeld 30 procent) en wordt slechts 2 procent van de grote bedrijven geleid door een vrouw.

Kobelianska beschreef Femen in 2010 als radicale feministen die erin geslaagd zijn de aandacht van het publiek op vrouwenrechten te vestigen, "zij het met bedenkelijke methoden". Femen-oprichtster Anna Hutsol, die zelf niet deelneemt aan naakprotesten om ook een onbesproken woordvoerster te hebben bij officiële instellingen etc., geeft toe dat de manier waarop ze hun boodschap brengen en de boodschap zelf contradictoir zijn.

Maar als seksualiteit en vrouwelijk naakt gebruikt worden om producten te slijten, waarom dit niet gebruiken voor sociale en politieke projecten? "Wij zeggen: je moet je lichaam niet op dergelijke manier tonen, je moet het gebruiken om te protesteren en te strijden", verklaarde ze.

Dit is dan zoals PETA (People for the Ethical Treatment of Animals) al jaar en dag geobjectificeerd vrouwelijk naakt gebruikt om bij een breder mannelijk publiek dierenrechten te slijten en het dierenleed te bestrijden. Zo wordt dit dan ook ethisch verantwoord. Maar dit bevestigt toch een patriarchale maatschappij?

Femens tactiek heeft in ieder geval een impact gehad, verklaarde Oekraïens expert in genderstudies Tetyana Bureychak. Toen ze bij aanvang van een lezing over feminisme aan haar studenten vroeg wat ze wisten over feminisme en welke associaties het woord opriep, was een van de eerste antwoorden: Femen.

Femen, problematisch voor het feminisme?

Hoewel de eerste protesten van de groep ingetogener waren, evolueerden ze gestaag tot het punt waarop andere feministen hen bekritiseren omdat ze met hun actiemethoden nu net het idee van vrouwen als seksobjecten, wiens enige waarde schuilt in hun uiterlijk, versterken.

De topactiviste van de groep, Inna Shevchenko, tevens de vrouw met kettingzaag in het filmpje, verklaarde ooit dat ze zowel "feministe als seksbom" kan zijn. De kerngroep die de naaktprotesten uitvoert, bestaat omzeggens ook alleen uit enkele tientallen slanke, jonge twintigers met lichamen en poses tijdens acties die perfect tegemoet komen aan deze die als begeerlijk worden vermarkt. Hiermee conformeren ze mijns inziens hun actiemiddel, naaktheid, aan de geest van wat ze menen te bestrijden.

Femen kent blijkbaar ook een economische waarde aan haar activisten toe. Naast giften van individuen en de verkoop van merchandising, verkoopt de groep ook posters met de afdruk van de borsten van hun activisten in de kleuren van de Oekraïense vlag om de groep te financieren. Posters van nieuwe activisten werden zo verkocht voor 50 dollar het stuk, posters van veteranen voor 100 dollar. Dit zal waarschijnlijk met sterrenstatus te maken hebben.

Soms echter lijkt het er ook op dat Femen louter een voorwendsel zoekt voor haar acties. Zo staat bij een van hun acties op hun blog te lezen: "Het kan ons niet echt schelen, we willen gewoon onze borsten laten zien." Wat volgens mij niet echt helpt als je ernstig genomen wil worden. Het verbaast dan ook niet dat sommigen hen het misbruiken van maatschappelijke problemen voor zelfpromotie verwijten, terwijl ze onverschillig staan tegenover echte veranderingen.

Volgens Bureychak is het niet verrassend dat Oekraïense vrouwen niet onder de indruk zijn van Femen, omdat ze niet bijdragen aan een positieve representatie van het Oekraïense feminisme. Toch twijfelt ze niet aan het engagement van fulltime activistes zoals Shevchenko, die meermaals wordt gearresteerd en haar overheidsbaan verloor.

Shevchenko werpt hier tegen in dat voor Femen met haar acties begon niemand sprak over prostitutie en sekstoerisme in Oekraïne. Nu tonen alle media in Oekraïne en het buitenland dat Oekraïne geen land is van prostituees, "maar een land van naakte meiden die vechten tegen prostitutie en sekstoerisme", verklaart ze.

Als we echter de commentaren van overwegend mannen lezen bij de foto's of video's van hun acties op sociale media, lijkt de boodschap in ieder geval bij het gros van hen niet goed over te komen. Het is een verzameling van platitudes. Naast talrijke, voorspelbare opmerkingen over hun borsten, plastische omschrijvingen van hoe men ze wel eens wil 'pakken', worden ze ook regelmatig voor hoer uitgescholden. Het toont aan dat er nog behoorlijk wat werk aan de winkel is.

Maria Mayerchyk, een onderzoekster aan de universiteit van Lviv, treedt Shevchenko echter bij en omschreef Femen in 2010 als "een positief, radicaal en belangrijk fenomeen dat in staat is om sociale kwesties aan te kaarten." Dit is iets wat, afgeleid uit de uitspraken gedaan door de president en premier over vrouwen, in Oekraïne niet evident lijkt te zijn.

Daarnaast opereert Femen ook in de nasleep van een feministische terugslag omdat gendergelijkheid wordt gezien als een socialistische preoccupatie die te nauw verbonden is met de idealen uit het socialistisch tijdperk, volgens Bureychak.

Femen wil in ieder geval geen groep 'traditionele feministen' zijn. Zo schoffeerde Shevchenko menig feministe toen ze zei: "Vrouwenorganisaties hier schrijven enkel papers en doen voor de rest niets. Wij hebben activistes nodig die willen schreeuwen en hun kleren achterlaten op straat."

Ook verstoorde ze om deze reden ooit een conferentie voor vrouwenrechten, gekleed in niets meer dan een zwart slipje, panty's, jarretelles en een helm omdat experts te veel praten en te weinig doen. Je zal van de hand van Femen dan ook niet veel teksten of analyses omtrent vrouwenrechten vinden.

Volgens velen was het een zinloze actie. Maar wel een actie die waarschijnlijk ook de onvrede van een niet onbelangrijk aantal vrouwen weergeeft, die het gevoel hebben dat men met betrekking tot het verwezenlijken van vrouwenrechten ter plaatse blijft trappelen. Schevchenko's laatste actie zal in ieder geval niet echt bijgedragen hebben tot een beter begrip waar Femen voor meent te staan.

Herdenkingsmonument onderuit

Naar aanleiding van de arrestatie en veroordeling van de leden van de Russische punkrock groep Pussy Riot, die tijdens een actie tegen Poetin een punkgebed brachten in de Russisch-Orthodoxe kathedraal van Christus de Verlosser in Moskou, voerde Femen een actie tegen het religieus fundamentalisme dat het proces tegen Pussy Riot doorspekte.

Er is uiteraard niets mis met ageren tegen het patriarchale en vrouwonvriendelijke in religies. En de verontwaardiging omtrent de houding van de Russisch-Orthodoxe kerk in de Pussy Riot-zaak is ook niet onterecht. Dat er tijdens een actie een symbool aangevallen wordt of sneuvelt, is evenmin vreemd. Alleen ben je je wel best goed bewust van waar een monument voor staat als je er een actie rond plant.

Shevchenko ging 17 augustus met een groep Femen-activistes, vergezeld door de pers, naar aanleiding van het proces tegen Pussy Riot met een kettingzaag een kruis te lijf dat in 2005 opgericht werd op een heuvel die uitkijkt over het centrum van Kiev, in de nabijheid van het voormalige hoofdkwartier van de voorloper van de KGB en huidige MVD, de NKVD. Ze verklaarde dat deze actie "in solidariteit was met de slachtoffers van een middeleeuwse heksenjacht."

Dit kruis was een herdenkingsmonument voor de slachtoffers die vielen tijdens de Holodomor (een hongersnood in de jaren dertig in Oekraïne, volgens sommigen bewust door Jozef Stalin gecreëerd, die miljoenen slachtoffers maakte) en voor hen die vielen tijdens de religieuze vervolging gedurende het Stalintijdperk.

Volgens mij niet het beste doelwit voor een dergelijke actie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze actie door velen niet wordt begrepen en gewaardeerd en ze mensen vervreemdt of afkerig maakt van het feminisme. Zeker in een vrij religieus land waar iedereen wel één of meerdere familieleden tijdens deze verschrikkingen heeft verloren.

"Meer boeken en minder naakte borsten is misschien geen slecht idee", was dan ook een gevat commentaar dat iemand als reactie op Femens Facebookpagina achterliet.

Als gevolg van deze actie werd door speciale eenheden van het ministerie van Binnenlandse Zaken een blokkade opgeworpen rond het Femen-hoofdkwartier in de stad. Hoewel Femen-activistes met de regelmaat van de klok worden gearresteerd of geïntimideerd, was dit de eerste maal dat er zulke drastische maatregelen werden genomen in de nasleep van één van hun acties.

Ook werd er een onderzoek opgestart naar hooliganisme met betrekking tot het incident. De deelnemers aan de actie riskeren een gevangenisstraf tot vier jaar.

Femen is duidelijk een actiegroep. Er hoeft niet te veel nagedacht, gedebatteerd of bestudeerd te worden. De discussie errond en de bezorgdheid dat ze met hun acties onderuithalen waar ze voor staan - een wereld bevrijd van prostitutie, sekstoerisme en patriarchaat, waar man en vrouw gelijkwaardig zijn - en hiermee het beeld van de vrouw als object bevestigen, zijn mijns inziens niet onterecht.

Misschien moet Femen even rustig ademhalen en bezinnen. Actie is en blijft noodzakelijk, maar het kan niet de bedoeling zijn dat ze contraproductief wordt.

Dietrich Muylaert

Geraadpleegde bronnen:

  • Beware the Naked Women!, Gillian Schutte, The South African Civil Society Information Service
  • Ukraine activist cuts down cross in Russian female punk rock band protest, Olzhas Auyezov, Reuters
  • Topless protesters gain fame in Ukraine, Maria Danilova, Associated Press
  • The nude radicals: feminism Ukrainian style, Homa Khaleeli, The Guardian
  • Ukrainian women berate 'Neanderthal' PM for sexist remarks, Luke Harding, The Guardian

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

10 reacties

  • door Le grand guignol op woensdag 22 augustus 2012

    Het activisme, of liever de wijze van actievoeren, van Femen brengt de spanning tussen inhoud en imago aan de oppervlakte. In wezen hoort de wijze waarop men een boodschap overbrengt, het medium, in evenwicht te zijn met de inhoud van de boodschap die men overbrengt. In het beste geval versterkt het medium de boodschap. Echter, in het geval van Femen werkt de wijze van actievoeren de boodschap tegen en dat werkt op het vlak van perceptie, maar ook - en vooral - op het vlak van geloofwaardigheid, contraproductief.

    In wezen gebruikt Femen een marketingstrategie om een politiek standpunt over te brengen - men spreekt niet voor niets over 'merchandising'. Beiden kennen echter een relatie die niet onproblematisch is omdat bij een marketingstrategie de nadruk vooral ligt op het medium alsmede het imago dat men middels het betreffende medium wil overbrengen (verkopen). Hierdoor ontstaat het risico dat het imago, omwille van het aantrekken van nieuwe 'klanten' en het zoeken naar een nieuwe afzetmarkt, loskomt van de politieke boodschap en daardoor een eigen leven gaat leiden. Politiek activisme wordt op die manier een vorm van entertainment die middels sensatie de aandacht van het publiek, en vooral van de media, wil trekken en dat gaat doorgaans ten koste van de inhoud, in dit geval het politieke standpunt. Dat wordt naar mijn mening duidelijk wanneer een activiste met een kettingzaag een monument te lijf gaat zonder zich te vergewissen van de politieke en historische context van het monument; de actie is gericht op het trekken van (media)aandacht en tegenwoordig is daar, met dank aan de (commerciële) media, een hoge mate van sensatie voor nodig - provoceren om te provoceren om op die manier de 'verkoop' aan te zwengelen. Overigens, een mechanisme waarbij men verplicht wordt om telkenmale de grens te verleggen: wat vandaag sensationeel is, is overmorgen oude koek. En dan krijgt men situaties waarbij een politiek activiste zowel feministe als seksbom kan/wil zijn: 'feminism wants to change the world and sex sells'.

  • door Tom V. op donderdag 23 augustus 2012

    Interessante analyse van een opmerkelijk fenomeen. Dank daarvoor aan Dietrich Muylaert. Ik deel in ieder geval de mening dat Femen misschien best eens een beetje bezint. Provoceren om de boodschap onder de aandacht te brengen moet kunnen en is in sommige gevallen absoluut noodzakelijk. Belangrijk is echter ook het voldoende te doseren. Te veel provocaties leidt zonder twijfel er toe dat de massa zich uiteindelijk ook afsluit voor de boodschap. Dergelijke provocaties gaan uiteindelijk ook vervelen. Bovendien toch wel vreemd dat een feministische beweging zomaar die typische kenmerken van de macho-maatschappij - vermarkting van vrouwen als seksobjecten - kopiert. Dat er geld in het laadje moet komen om acties te voeren kan zijn, maar in hoeverre moet je daar als beweging je idealen voor opgeven. Het doel heiligt de middelen maar er zijn ook grenzen. Bij het voeren van actie is het net belangrijk ook oog te hebben voor die grenzen en een evenwicht te vinden.

    Terzijde; interessant maar bijzonder pijnlijk gegeven ook dat men in ex-SU-staten gendergelijkheid durft verwerpen als zijnde een relict uit het socialistisch verleden.

  • door Le grand guignol op vrijdag 24 augustus 2012

    Omtrent de 'Pussy Riot'-affaire - en ook Femen - stuitte ik onlangs op een bijzonder interessante visie. De reguliere media plaatsen Poetin tegenover 'Pussy Riot', en dus tegenover de bevolking, maar vergeten erbij te vermelden dat er nog een derde hond in het kegelspel is, namelijk: de pro-westerse Russische oligarchen die op gespannen voet leven met Poetin. Volgens Shamir (2012) is het vanuit de hoek van de Russische elite dat de aanzet gegeven werd om de toegenomen macht van de Russische Kerk in vraag te stellen omdat die Russische Kerk een anti-globalistisch standpunt inneemt ten behoeve van armen en sociaal achtergestelden.

    "After the collapse of the USSR, the Church remained the only important spiritual pro-solidarity force in Russian life. The Yeltsin and Putin administrations were as materialist as the communists; they preached and practiced social Darwinism of neo-Liberal kind. The Church offered something beside the elusive riches on earth. Russians who lost the glue of solidarity previously provided by Communists eagerly flocked to the alternative provided by the Church. [...] As it became strong, the Church began to speak for the poor and dispossessed; the reformed Communists led by the Church-going Gennadi Zuganov, discovered a way to speak to the believers. A well-known economist and thinker, Michael Khazin, predicted that the future belongs to a new paradigm of Red Christianity, something along the lines of Roger Garaudy’s early thought. The Red Christian project is a threat to the elites and a hope for the world, he wrote. Besides, the Russian church took a very Russian and anti-globalist position" (Shamir, 2012).

    'Pussy Riot' heeft in het verleden verschillende malen geprobeerd om de aandacht te trekken, maar is daar nooit in geslaagd. Volgens Shamir is 'Pussy Riot' zelfs geen punkband omdat ze nooit iets verwezenlijkt of geproduceerd heeft: "[...] the US State Department, paid for their first ever single being produced by The Guardian out of some images and sounds" (Shamir, 2012). Vermits de leden van 'Pussy Riot' weinig tot geen aandacht kregen waren ze 'verplicht' om steeds radicaler te worden in hun acties. Blijkbaar een strategie die werkt want met hun laatste actie kregen ze wereldwijde media-aandacht (lees: publiciteit voor zichzelf en niet noodzakelijk voor hun idealen). Sterker nog: middels hun acties tegen de Russische Kerk draagt 'Pussy Riot' bij tot het tegen elkaar opzetten van de bevolking waardoor het in wezen in de kaart speelt van zowel Poetin alsook van de Russische elite, i.e., " the oligarchs, big business, the media lords, the pro-Western intelligentsia of Moscow, and Western interests which naturally prefer Russia divided against itself" (Shamir, 2012).

    "A radical charismatic opposition leader, the poet Eduard Limonov wrote that the opposition made a mistake supporting PR [i.e., 'Pussy Riot'], as they antagonise the masses; the chasm between the masses and the opposition grows" (Shamir, 2012).

    'Pussy Riot' is in wezen een speelbal geworden van Westerse belangengroepen alsmede Russische oligarchen in hun strijd tegen Poetin én de Russische Kerk, terwijl ze door middel van hun actie de Russische bevolking hebben verdeeld. Vanuit politiek perspectief werkt hun actie dus contrapoductief, althans vanuit het standpunt van de Russische bevolking; vanuit commercieel standpunt betreft het hoogstwaarschijnlijk een kassucces.

    "Commercially, they hit jackpot. With support of Madonna and the State Department, they are likely to leave jail ready for a world tour and photo ops at the White House. They registered their name as a trade mark and began to issue franchises. And their competitors, the Femen group (whose art is showing off their boobs in unusual places) tried to beat PR by chopping down a large wooden cross installed in memory of Stalin’s victims. Now the sky is the limit" (Shamir, 2012).

    Gerecupereerd politiek activisme is blijkbaar een gat in de markt. De elite heeft het begrepen, nu de activisten nog.

    * Shamir, I. (2012, August 23). Hitting the Commercial Jackpot. The Secret History of Pussy Riot. Retrieved from http://www.counterpunch.org/2012/08/23/the-secret-history-of-pussy-riot/

    • door Damhert op vrijdag 24 augustus 2012

      Ik stel me wel enkele vragen bij de opinie van Israel Shamir. In de eerste paragraaf loopt het al fout. Hij verwijst voor zijn bewering dat PR betaald werd door het DoS van de VS naar dit artikel http://j.mp/Nqr96t, echter dat blijkt niet uit dat artikel. De steun van het DoS bestaat uit de veroordeling van Rusland en is niet iets financieel.

      PR is ontstaan na het uiteenvallen door innerlijke twist van Voina, actief sinds 2006 (http://j.mp/ge8v4q), uit de Moskouse afdeling. De andere zit in Sint-Petersburg. Voina heeft wel meer dingen gedaan dan hij omschrijft. Wat blijkt is dat Voina zijn smaak niet is. En paragraaf 4 borduurt wat verder op verwijten geuit bij de split van Voina. (http://j.mp/NqGCDn)

      Dat PR een trademark heeft genomen op de naam is correct. Volgens hun advocaat om commercieel misbruik ervan te voorkomen. (http://j.mp/SwNXX7, Fans need not worry -- Pussy Riot is not seeking to cash in on its new fame. On the contrary, Pussy Riot wishes to discourage attempts to use its name to derive profits or promote "questionable" projects that contradict its "ideals and aspirations." Profits will be tolerated only if the proceeds are used to "further fight the political system's imperfections.")

      De betrokkenheid van Marat Gelman "a gallery owner and political analyst whom the opponents of Pussy Riot blame for being the instigator of the Church abusers" (http://j.mp/TZDGm5) als 'organisator', daar vind ik buiten die lijn hierboven en verwijzingen naar de bewering in Shamirs stuk geen andere bevestiging van. Die Marat Gelman heeft in zijn galerij wel een tentoonstelling aan PR gewijd nadat ze gearresteerd waren. (http://j.mp/NL70h4) Mocht hij effectief 'organisator' zijn, zou dat interessant zijn omdat die behoorlijk politiek actief is. (http://j.mp/O9Kivy) Ik durf er niet op wedden.

      Of het optreden van PR opgezet spel was door actoren achter de schermen? Zoals het Kremlin zelf, zoals sommigen beweren. Ik heb daar erge twijfels bij, maar alles kan natuurlijk.

      Uiteraard willen ze als een groep 'artivisten' aandacht. Waarom zou je het anders doen en niet in je garage blijven? En een artivist is nog iets anders dan een gewoon artiest met een gig in een club om de zoveel tijd. Maar ze hebben deze internationale mediaheisa niet verwacht, volgens mij. En kijk naar de acties van bv de FLM die creëren ook erge voorstanders en tegenstanders. (Maar krijgen wel niet dergelijke media-aandacht.)

      Het is wel zo dat er allerlei bewegingen en organisaties op gesprongen zijn. Sommigen om zichzefl ermee te profileren, andere om hun politieke eisen kracht bij te zetten, andere om zich ten overstaan van Rusland te profileren hoewel ze zelf niet veel beter zijn. Kijk maar naar de VS en nog wat landen.

      Tja, deze mate van bekendheid hebben ze nu. Zelfs de Oekraïense Playboy zou graag een van hun activistes op hun cover willen. (http://j.mp/SrBwgL) Maar of ze daar om gevraagd hebben? Femen zal daarop wel jaloers zijn denk ik. :)

      Uit Shamirs stuk spreekt wel duidelijk een anti-PR sentiment. Ik weet niet of dat mede gevoed wordt door zijn Grieks-Orthodoxe overtuiging.

      Ondertussen werden in Frankrijk sympathisanten gearresteerd onder de boerkawet (http://j.mp/RK5TQx) en is in Duitsland iets gelijkaardigs voorgevallen in een kathedraal in solidariteit met PR. De kerk heeft klacht neergelegd en ze riskeren tot drie jaar cel. (http://j.mp/P8RfR7, http://j.mp/O9Sz2C) Zo zie je maar, vrijheid van meningsuiting ... . Ik denk dat Poetin in zijn vuistje lacht.

      • door Le grand guignol op zaterdag 25 augustus 2012

        Bedankt voor de ruime toelichting alsmede de links naar andere informatie die het standpunt van Shamir in een ander daglicht plaatsen. Ik ben overigens niet van mening dat het optreden van PR opgezet spel is. Naar mijn mening handelde ze effectief en met goede bedoelingen vanuit politieke motieven, maar werd hun politieke strijd gerecupereerd door andere belangengroepen (bv. oligarchen) die er garen bij konden spinnen. Vanuit dat perspectief zou er mogelijk een breuk kunnen zijn tussen de 'massa' en de oppositie, omdat PR door middel van hun actie, onbewust, de bevolking zou verdeeld hebben (cf. Shamir, Limonov). Ik denk dat het anti-PR-sentiment van Shamir vooral vanuit dit laatste voortvloeit, al zal zijn Grieks-Orthodoxe overtuiging er ongetwijfeld ook voor iets tussen zitten.

        U schrijft: "En kijk naar de acties van bv de FLM die creëren ook erge voorstanders en tegenstanders. (Maar krijgen wel niet dergelijke media-aandacht.)"

        Dat klopt en mogelijk is het gegeven dat PR uiteindelijk wel media-aandacht krijgt het gevolg van het feit dat PR, onbedoeld, de belangen van de Russische oligarchen, die de media in handen hebben, vertegenwoordigd in hun strijd tegen Poetin.

        Of PR hun media-aandacht effectief in een commercieel succes zullen omzetten valt nog af te wachten, de tijd zal het uitwijzen. Niettemin ben ik ook van mening dat Poetin in zijn vuistje lacht en dat niet alleen vanwege het feit dat sympathisanten van PR in Europese landen gearresteerd worden, maar ook vanwege het feit dat de 'massa' middels hun actie verdeeld is geraakt.

  • door AdVader op maandag 3 september 2012

    femini$$me is het maken van borderliners-sociopathen, femini$$me-samesex-atheism zijn ziek&gekmakende pseudologische leugens!

  • door Damhert op maandag 31 december 2012
  • door Erika Gacoms op dinsdag 7 mei 2013
  • Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties