about
Toon menu

Afscheid van een kameraad (Ludo Martens 1946-2011)

Ludo Martens, boegbeeld van mei '68 en oud-voorzitter van de PVDA, overleed vorige week na een lange ziekte. Een persoonlijk afscheid van een kameraad door Han Soete.
donderdag 16 juni 2011

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Mijn moeder komt na een vermoeide nachtdienst thuis en ploft zich in de zetel, recht op het hoofd van een man die daar ligt te slapen. Hij kreunt het uit, de avond voordien had hij immers een hersenschudding opgelopen bij schermutselingen tussen de Antwerpse dokwerkers en de politie. De man in de zetel was Ludo Martens en dit moet zowat mijn eerste bewuste herinnering aan hem zijn.

Als kind was Ludo Martens voor mijn broer en ik één van de vele kameraden van mijn vader die regelmatig over de vloer kwamen. Eén van de mensen die maakten dat wij weer eens een namiddag stil moesten zijn omdat er werd vergaderd. Het is maar als rebellerende puber dat ik Ludo Martens beter leerde kennen. Toen mijn ouders naar het centrum van Brussel verhuisden, werd hij immers mijn onderbuur.

Menig keer kwam hij mij en mijn broer overvallen met de vraag of we geen tijd hadden voor één van zijn projecten, meestal zaten we dan net naar een idiote reeks op TV te kijken en konden we moeilijk 'neen' zeggen. Een boek lezen en samenvatten, een interview opnemen, een pamflet vormgeven, ... er was altijd iets te doen, en steeds wist hij ons op zo'n onbewaakt moment te betrappen. 

Eenmaal boekten we echter een overwinning, we waren immers niet aan het kijken naar één of andere domme reeks, het was een zeer boeiende documentaire op de BBC. Hij is dan maar samen met ons blijven kijken, nadien zijn we dan beginnen knippen, plakken en plooien om één of andere brief de deur uit te krijgen.

Een boegbeeld van mei '68

Pas veel later begin je te beseffen dat die man voor vele anderen het verschil heeft gemaakt. Mei '68 zou er wellicht anders hebben uitgezien in België zonder Ludo Martens. Dat beaamt ook Paul Goossens die samen met Ludo Martens één van de boegbeelden was van mei '68 in België.

“Hij zat er voor veel tussen dat het hatelijke ‘Walen buiten' tijdens het revoltejaar 1968 nauwelijks nog gehoord werd en door het etnisch-neutrale ‘bourgeois buiten' was vervangen."

"Dat was het gevolg van een radicale mentaliteitswijziging. De Leuvense universiteit, de traditionele kweekvijver van de katholieke, Vlaamse elite en bijgevolg hofleverancier van de katholieke zuil, bleek niet langer een fabriek van homogeen, conservatief gedachtegoed te zijn. Er werd over Vietcong en Amerikaans imperialisme gesproken, over Vlaamse arbeiders, burgerij en klassenstrijd, over IJzerbedevaart en collaboratie, over sociale strijd en studentenactivisme."

"En het bleef niet bij woorden, vandaar de vele aanvaringen met de academische overheid, met de ‘stigmatici' van de Vlaamse Beweging, met de rijkswacht. Zeer tot ongenoegen van de Vlaams-katholieke pers slaagden we erin om de meerderheid van de studenten voor onze acties en initiatieven te mobiliseren en zelf de politieke agenda te bepalen. Studenten waren niet langer het voetvolk of de huurlingen van het establishment."

"Naast Walter De Bock was Martens de grote katalysator van die mentale omslag. Hij provoceerde graag en grondig, kon als voormalig ABN-militant schitterend formuleren én hij had een verhaal." 
(Paul Goossens in De Standaard

"Een mening is niets waard als je die niet kan onderbouwen met feiten"

Ook voor mij heeft hij het verschil gemaakt. Van hem heb ik geleerd dat je jezelf en waar je mee bezig bent best steeds bevraagt, evalueert en bijstuurt. Ludo kon luisteren als geen ander, hij wilde je echt begrijpen. Je kon hem nooit zo maar iets vertellen, hij wilde altijd meer weten. Hij wilde niet alleen weten wat je van iets vond, maar vooral waarom je dat vond, op welke feiten je je baseerde.

Wilde je in discussie treden, was je dus best goed voorbereid, des te meer wist hij het te waarderen als je dat dan ook deed. Hij leerde me dat een mening niets waard is als je die niet kan onderbouwen met feiten en dat je je mening trouwens ook best baseert op feiten en niet omgekeerd. Het lijken vanzelfsprekende zaken, die dat helaas niet zijn, en voor de rebellerende puber die ik was ook niet waren. 

Hij provoceerde je om je idee dieper uit te spitten, te onderbouwen, te nuanceren of te verscherpen, ...  Hij kon ongemeen scherp een bepaalde idee die je naar voren bracht, veroordelen, en dat kwam wel eens hard aan. Soms leek het alsof je beland was in één van de polemieken die Marx of Lenin voerden met hun tegen- en medestanders. Maar daar ben ik hem eerlijk gezegd zeer dankbaar voor, want zijn soms zeer scherpe opmerkingen die soms overkwamen als een veroordeling, hebben mij vooral aangezet mijn mening beter te funderen, de zaken beter te bestuderen. Het was een uitdaging om het oneens te zijn met hem, om je mening te onderbouwen en dan in discussie te treden.

Je mocht het trouwens gerust oneens zijn en blijven met hem over heel wat zaken, zonder dat hij je daarvoor minder vriendschappelijk ging benaderen.

Hoe scherp hij ook van leer kon trekken tegen bepaalde ideeën en opvattingen, hij had een haast naïef vertrouwen in de medemens en de rotsvaste overtuiging dat mensen konden veranderen.

Een psycholoog was Ludo Martens evenwel niet en in het beoordelen van de mensen achter de feiten sloeg hij de bal dan ook meer dan eens serieus mis. Hij en zijn kameraden werden dan ook menigmaal in het ootje genomen door een zoveelste beloftevolle persoon of organisatie in binnen- of buitenland.

Het grootste verschil heeft hij wellicht gemaakt voor zijn kameraden van de PVDA

Van bij het prille begin, eind jaren zestig, van AMADA tot de oprichting van de PVDA in 1979 en zelfs de vernieuwde PVDA van de 21ste eeuw, ze geven aan dat de kiem steeds bij Ludo Martens lag.

Zelf zou hij ten stelligste ontkennen dat hij als individu het verschil heeft gemaakt, niet in in het minst omdat alles wat hij ondernam groepswerk was. Hij centraliseerde en synthetiseerde als geen ander, maar de grondstof kwam steeds van tientallen en soms honderden kameraden, vrienden, boeken, analyses, rapporten, ...  Die input van zijn kameraden, vrienden, mede- en tegenstanders was zijn zuurstof.   Soms lag zijn hele appartement bezaaid met nota's, persknipsels, boeken, ... die allemaal moesten dienen voor één of andere analyse. 

In de PVDA zal wellicht het laatste woord over de erfenis van Ludo Martens nog niet gezegd zijn, het afscheid ('Ter nagedachtenis van Ludo Martens') dat de partij in Solidair schreef, geeft echter zeer duidelijk aan hoe dierbaar en invloedrijk hij voor zijn kameraden is geweest.

Zonder Ludo Martens geen AMADA, laat staan PVDA zo lijkt het wel: “Ludo is er zich van bewust dat de bepalende levenskeuze voor studenten zich vooral stelt op het einde van hun studies. Welke keuze maken we in ons leven? Hoe behouden we ons maatschappelijk engagement? In dat debat onder linkse studenten is de invloed van Ludo Martens bepalend. Samen bestuderen ze onder meer 'Wat te doen?' van Lenin. En verschillende jongeren besluiten om in de fabriek te gaan werken. Maar eenmaal in de fabriek is de vraag: ‘wat gaan we daar doen?’” ...

“Na heel veel discussies en onder de beslissende invloed van Ludo Martens, wordt gekozen om een nieuwe partij op te richten. Een partij van de werkende klasse, geen vakbond. Met een nationale krant, nu 'Solidair', niet met een bulletin dat louter ervaringen coördineert."

"Alle Macht Aan De Arbeiders, AMADA, is geboren en zal na tien jaar voorbereidend werk in 1979 uiteindelijk omgedoopt worden tot een volgroeide arbeiderspartij, de PVDA. Een partij in dienst van het volk, dat is de ambitie.”  (Ter nagedachtenis van Ludo Martens, www.pvda.be)

'Monumentale' werken over Congo

Zelf was ik vooral getroffen door Ludo's onvoorwaardelijke steun aan de volkeren van de Derde Wereld en meer in het bijzonder Congo.
Ik vroeg hem als tiener ooit of hij me kon helpen bij een schooltaak. Ik wilde me er goedkoop vanaf maken met een paar uitspraken van Ludo Martens over de mensonterende omstandigheden op de plantages in koloniaal Congo. Ludo trok uit een stapel met tientallen boeken twee boekjes uit die hij me aanreikte. Het waren twee jaarverslagen van twee verschillende plantages waarin minutieus alles werd bijgehouden: productie, straffen, overlijdens, .... alles in tabelletjes gegoten.

Die tabellen met resultaten, strafmaten, handen, ... ze blijven me achtervolgen, meer nog, ik begrijp steeds minder dat ze dit land en zijn leiders niet achtervolgen. Ik begrijp nog steeds niet waarom er niet in elk Belgisch dorp een standbeeld staat ter herinnering aan de 10 miljoen Congolezen die het koloniale regime vermoordde.

Colette Braeckman van Le Soir die doorgaat voor een autoriteit op gebied van Congo geeft dan weer aan dat onze kennis van de geschiedenis van Congo er helemaal anders zou uitzien zonder het monnikenwerk dat Ludo Martens daarover verrichtte. Ze heeft het zonder meer over 'monumentale' werken. Braeckman geeft ook aan dat hij door dat werk en zijn jarenlange verblijf in Congo ook voor heel wat Congolezen het verschil heeft gemaakt. (De Blog van Colette Braeckman)

Muziek van de toekomst

Op verloren woensdagnamiddagen of weekends was het ook fantastisch om te neuzen in Ludo's platen- en boekencollectie. Veel uitleg gaf hij er allemaal niet bij, hij was veel te druk bezig met andere belangrijke dingen, maar als je er dan toch was, mocht je gerust een paar uur rondsnuffelen in zijn platen en boeken.  

Hij deelde ook graag nieuwe ontdekkingen en deed dat met hetzelfde enthousiasme als mijn vrienden die één of andere nieuwe punk- of rockband hadden ontdekt.

Hij kwam dan gewoon bij ons binnenvallen met een cassette of een opname die we moesten beluisteren. Lang voor Babaa Maal of de Malinese blues enige erkenning kregen, kwam hij ermee aandraven.  We moesten het horen, want dit zou de muziek van de toekomst worden.

De laatste keer dat ik Ludo zag, was hij al ziek. Het viel me vooral op hoe blij hij was om de mensen uit zijn verleden te herkennen, dat ze er nog waren en dat ze op hun manier de strijd voort aan het zetten waren. De opbouw van zijn partij ging voor hem voor alles, maar toch was hij toen gewoon blij om mensen te ontmoeten die op één of andere manier aan een andere wereld probeerden te bouwen.

Ludo kuierend door de Brusselse straten met zijn zoontje aan de hand is het laatste scherpe beeld dat ik van hem overhoud. Hij was zo trots als een pauw en om de haverklap stond hij bij een bankje handen te schudden en verhalen uit te wisselen met zijn Afrikaanse en Arabische stadsgenoten, en ja ook met de West-Vlaamse beenhouwer van op de hoek.

Ik zal vooral de momenten missen waarop ik me voorbereidde om met jou in discussie te gaan over een meningsverschil. De laatste jaren kwam dat er niet meer van wegens je ziekte.

Je zou wellicht je wenkbrauwen fronsen, me aanraden 'Wat te doen' van Lenin nog eens te bestuderen en me historische voorbeelden van Libération, De Morgen, ... aanreiken om duidelijk te maken dat DeWereldMorgen.be misschien niet helemaal de juiste keuze is. Om nadien al schertsend een paar briljante journalistieke ideeën aan te rijken voor dit medium. Of was dat het laatste gesprek dat we hadden?

Of hij, en zelf zou hij wellicht benadrukken 'de partij', het verschil zullen maken, zal de geschiedenis uitmaken.  Maar voor mij, kameraad Ludo, deed je dat alvast wel. 

----

Herdenking op 26 juni

De PVDA organiseert een herdenkingsplechtigheid voor Ludo Martens op zondag 26 juni van 11 tot 13 uur in het Auditorium Q VUB, Pleinlaan 2,1050 Elsene.

reageer

21 reacties

  • door janv op donderdag 16 juni 2011

    opegelet, de herdenking vindt plaats in Auditorium Q van de VUB

  • door Roger op donderdag 16 juni 2011

    De bijna-heiligverklaring van Marie-Rose Morel was al zum kotsen, nu is het dan blijkbaar de beurt aan extreem-links met het auteurtje van "Een andere kijk op Stalin". Allez dan, "overleden na een korte ziekte", dat klinkt minder erg dan de hongerdood, het werkkamp, de strop, de machette, de kogel etc etc waarmee de regimes die hij ophemelde tientallen miljoenen onschuldige burgers van kant maakten.

    Kijk, mensen maken inschattingsfouten in hun leven. De levensloop van sommige mensen is een decennialange inschattingsfout. Zwijg over hem en we hoeven er geen woorden aan vuil te maken. Maar als je hem ophemelt, kan een weldenkend mens niet anders dan stoorzender zijn, uit respect voor de slachtofferbergen van Stalin en Mao.

    Auditorium van de VUB begrijp ik ook niet. Was er een auditorium voor Karel Dillen? Nee toch? Maar goed ook.

    • door de winter op donderdag 16 juni 2011

      jij hebt hem duidelijk niet gekend ! jammer voor u maar blijkbaar wel Stalin en Mao? Sommige mensen krijgen de eer die ze verdienen,vele keren hoorden we hem spreken in dit auditorium dus een prima plaats om hem te herdenken !

    • door Vanglabeke Noël op vrijdag 17 juni 2011

      Vind de vergelijking met Morel en Dillen totaal niet opgaan . Waar stonden Dillen en Morel in de arbeidersstrijd ? Wat hebben zij en hun vlaams blok verwezenlijkt op sociaal vlak ? Tweemaal niets . De PVDA van Ludo Martens heeft integendeel vanaf de wieg tot heden midden in de arbeidersstrijd gestaan . Vele leden of militanten van de partij zijn bvb ook vakbondsdelegee, Oxfam-Wereldwinkel medewerker edm . Velen dweilen ook ieder jaar mee de straat af voor 11.11.11 . Geneeskunde voor het Volk zorgt voor betaalbare geneeskunde waar de gezondheid van de patient centraal staat , Het kiwi model van PVDA dokter Dirk Van Duppen heeft terecht de steun van KWB,CM en Bond Moyson .Geneeskunde voor de Derde Wereld staat voor inzet en solidariteit met de Derde Wereld . De uitgeverij EPO is een bron van onuitputtelijke goede boeken over uiteenlopende onderwerpen .Voor anti-communisten kan ik het boek van Michael Parenti aanbevelen over de teloorgang van het Oost-Blok om bvb ook Stalin met al zijn fouten en gebreken ergens in een juist perspectief te plaatsen . Ik vind de bijdrage van Han aan Ludo dan ook een terecht eresaluut .Als mens en als intellectueel .

      • door Roger op vrijdag 17 juni 2011

        "Vind de vergelijking met Morel en Dillen totaal niet opgaan . Waar stonden Dillen en Morel in de arbeidersstrijd ?"

        Uiteraard, daarmee zijn we meteen bij de kern van de zaak voor de PvdA-apologeten. De hoge bodycount van extreem-rechts is onvoorwaardelijk slecht, de hoge bodycount van extreem-links valt te betreuren maar dient gekaderd te worden in de context van leugen leugen bullshit leugen verdraaing etc. Geen gebroken eieren = geen ommelet, en meer eieren breken is het bewijs van je vastberadenheid om echt wel de perfecte ommeletten te bakken dan wel het socialisme op te bouwen ondanks de tegenwerkinging van de kkkapietaliesten.

        • door Noël Vanglabeke op vrijdag 17 juni 2011

          Sorry Roger maar uw repliek is pas een omelet zonder inhoud. U kan niet antwoorden op de vraag waar Morel en Dillen stonden in de arbeidersstrijd omdat u ook weet dat dat zij nu net arbeidersstrijd en alles wat er mee te maken heeft verafschuwden . Wat zich ook vertaalde in wetsontwerpen van het zwarte blok om vakbonden rechtspersoonlijkheid te gevenThatcher heeft daarmee de vakbonden in Engeland kapot gekregen . Ik heb geschreven waarom ik de PVDA en Ludo kan,kon waarderen . Denk dat de hint naar het boek van Parenti mischien wel iets voor u is .

          • door Roger op vrijdag 17 juni 2011

            Noel ik heb niet geantwoord op uw vraag omdat we het er over eens zijn dat je aan het VB niets hebt als je noch rijk noch racistisch bent. Analyseer wat iemand met zijn of haar bijdrage wil zeggen in de eerste plaats vanuit het perspectief van die persoon, i.e. het mijne niet het uwe. Ik vind Dillen en Morel niet zo fantastisch als u Martens fantastisch vindt. Au contraire, ik vind Martens even fout als ik denk dat u Dillen en Morel vindt.

            • door Noël Vanglabeke op zaterdag 18 juni 2011

              Bah ,denk niet dat ik ergens geschreven heb dat ik Ludo fantastisch vond,wel dat ik zowel Ludo als zijn partij de PVDA heb weten te waarderen . Het waarom van mijn waardering heb ik met enkele voorbeelden gestaafd zoals bvb Geneeskunde voor het Volk .

  • door Camiel Delclef op donderdag 16 juni 2011

    Ludo Martens heeft zeker zijn verdiensten gehad maar ik weiger mee te zingen met het bekende refreintje 'over de doden niets dan goeds'. Zowel in 'Solidair' als in dit artikel van Han Soete wordt Martens op een haar na heilig verklaard en dat is minstens een brug te ver. Gemakshalve wordt over het hoofd gezien dat Martens een stalinist in hart en nieren was. Ik verwijs hiervoor naar zijn in 1994 verschenen boek 'Een andere kijk op Stalin'. Veel verdraagzaamheid tegenover andere stromingen binnen revolutionair links heeft hij ook nooit getoond. AMADA en later PVDA en nu ook PVDA+ bewandel(d)en het enige juiste pad. Verder valt er over de figuur Martens en zijn politieke nalatenschap wel nog één en ander te vertellen maar bovenstaande moet voldoende zijn om de man weer tot aardse proporties te herleiden.

  • door Hertogen Jan op donderdag 16 juni 2011

    Samen met Jeanne D’Arc was Ludo Martens een vaste ‘piket’ aan de mijn van Waterschei in de mijnstaking in 1970. Nog voor de mijnstaking was afgelopen werd de laatste hand gelegd aan de in hoge mate door Ludo Martens zelf geschreven brochure, Mijnwerkersmacht-Arbeidersmacht Ford-Genk, uitgegeven door Sun in Amsterdam waarvoor Ludo nog de contacten gelegd had. Deze brochure met ondermeer een dagelijks verslag van de mijnstaking 1970 is op het internet gepubliceerd op http://www.npdoc.be/Mijnwerkersmacht/ samen met de thesis van Tielens en Iven en het verslag en foto’s van de onlangs overleden Toon van Overstraeten.

    Documentair is deze brochure niet onbelangrijk omdat ze de ‘lijn’ vertegenwoordigde die naderhand niet werd gevolgd, maar gedeeltelijk in 2000 terug werd opgepikt. Vele exemplaren zijn bij de publicatie na de staking in de kast blijven liggen. Het was toen nog een rechte vuist, een maand nadien verscheen in april 1970 het 1ste nummer van Mijnwerkersmacht, met een horizontale vuist, de knokkels naar voor, die enkele maanden later het eerste nummer van Amada sierden. Het boek Een kwart-eeuw mei 68 van Ludo Martens en Kris Merckx is, ook ter documentatie, integraal op het internet gepubliceerd: http://www.npdoc.be/Martens-Ludo-Merckx-Kris/ alsmede de bijdrage van Ludo Martens Arbeiders en studenten, aan welk front willen zij vechten? in een boekje uitgegeven door Sonneville Press in 1970, De kontestatie is Vleesgeworden, waarvan de teksten nog voor de mijnstaking 1970 werden geschreven, zie http://www.npdoc.be/Martens-Ludo/ .

    In het laatste stukje uit zijn bijdrage komt Ludo Martens hij weer tot leven, hoor je hem opnieuw spreken, wordt je opnieuw aangesproken door z’n enthousiasme, zekr voor wie niet in de gelegenheid waren hem mee te maken: Uitreksel (in de spelling van dat ogenblik) te situeren eind 1969: Wanneer de burgerij de politieke macht in handen heeft, vormt zij de wereld om naar haar eigen beeld. Dit is in alle Westerse landen het geval. Dit is ook zo voor de landen van het oostblok waar onder Kroestsjev de nieuwe bourgeoisie definitief de macht in handen heeft genomen.

    De intellektuelen moeten zich ten dienste stellen van de strijd van de arbeidersklasse. Ze moeten de revolutionaire teorie bestuderen. Deze teorie is niet uit de lucht gevallen. De teorie van Marx, Lenin en Mao Tse-toeng is de samenvatting van de levende ervaring van miljoenen en miljoenen revolutionairen. Deze teorie vormt de neerslag van talrijke dramatische nederlagen van het proletariaat en van talrijke nieuwe stappen vooruit. Het is echer niet voldoende de teorie te bestuderen. Voor de intellektueel wordt dit al te gemakkelijk een subtiel spel waarbij het er op aan komt om altijd zijn eigen gelijk te bewijzen. We moeten niet alleen leren van Marx, Lenin en Mao Tse-toeng. We moeten op de eerste plaats leren van de dagelijkse strijd van het Vlaamse proletariaat. De intellektuelen moeten enquêtes maken onder de arbeiders van een bepaalde fabriek. We moeten eerst een zeer konkrete kennis verwerven van de konkrete uitbuiting binnen de fabriek, van de konkrete taktiek die de patroons en de vakbonden gebruiken om de arbeiders te onderdrukken. De intellektuelen kunnen hun diensten aanbieden om de arbeiders te helpen hun eisen tot uiting te brengen. De intellektuelen kunnen aan de hand van de financiële en ekonomische publikaties van patroons en vakbonden, de onderdrukking en het bedrog te helpen ontmaskeren. Wanneer de leraar, de psycholoog, de dokter, de sociaal assistent zich op die manier ten dienste stelt van de strijd van de arbeidersklasse, kan hij een uiterst belangrijke bijdrage leveren tot de revolutie.

    Alleen de konkrete aktie met het proletariaat, maakt het de intellektueel mogelijk, de revolutionaire teorie van Marx, Lenin en Mao Tse-toeng werkelijk te begrijpen. Het begrijpen van deze teorie is van onschatbare waarde om de konkrete praktijk beter en meer trefzeker te maken.

    Jan Hertogen, maat van Ludo gedurende de mijnstaking 1970

  • door Jan B op donderdag 16 juni 2011

    Hier leees ik geen heiligverklaring, maar de vriendschap en liefde voor een man die heel bijzonder leek te zijn.

    • door Lieve Pepermans op vrijdag 17 juni 2011

      Ik kan mij bij deze reactie aansluiten. Een andere analyse van een betekenisvol persoon is in deze niet op zijn plaats. Met alle respect voor het verdriet van Han Soete voor een mens die hem leerde handelen en nadenken. Voor een idealist en gevoelsmens gebeurt een en ander nogal eens in die volgorde.

      • door J. Blommaert op vrijdag 17 juni 2011

        Wie het slechte ziet moet ook het goede zien. Martens is de auteur van een aantal standaardwerken over linkse bewegingen in Afrika. Zijn boek over Pierre Mulele wordt door vriend en vijand geprezen als een meesterwerk, niet enkel biografisch over Mulele, maar over het hele post-Lumumba links in Centraal-Afrika. Ook over andere bewegingen in Afrika schreef hij buitengewoon sterke boeken. Wie geïnteresseerd is in de recente geschiedenis van Afrika en vooral in de politieke ontwikkelingen in Afrika sinds de jaren 1960 moét hem gewoonweg lezen, want zijn werken behoren in dat domein tot de canon.

        Wie Martens' "andere kijk op Stalin" leest zou er best aandoen dat te beseffen: dat weinigen hem konden kloppen in grondigheid van het feiten-onderzoek, dat hij een uitstekend analyticus was van de macht, dat hij geen zeveraar of dilettant was. Neutraal was hij niet. Uiteraard niet - het onderscheid tussen objectiviteit en neutraliteit is van zeer groot belang in elke wetenschappelijke evaluatie (denk aan het patattenveld in Wetteren en de debatten die erop volgden): men respecteert de feiten (objectiviteit) vanuit een bepaald perspectief (niet-neutraliteit). Hij was dus niet neutraal - evenmin als Jung Chang (auteur van 'Mao, the unknown story' - een uiterst negatief boek over Mao), Trotski (auteur van een veelgelezen en uiterst negatieve biografie over Stalin) en anderen die op dit moment doorgaan voor 'objectieve' wetenschappers omdat ze vooral de negatieve kanten van Marx, Lenin, Stalin, Mao, Castro, Che en anderen belichten.

        Het is opvallend dat men enkel voor linkse politieke studies het knipperlicht van de 'subjectieve interpretaties' aanschakelt; studies die zich beperken tot het weergeven van een rechtse consensus blijken immuun voor dergelijke verdachtmakingen. De historische waarheid zal wel tussen beide in liggen, dus laat ons allebei aannemen als bron van informatie en visie-ontwikkeling.

        Het zal met Martens zijn zoals met Ernest Mandel: verguisd en doodgezwegen in eigen land, en beschouwd als een groot intellectueel daarbuiten. Over Mandel zijn al ettelijke internationale studies verschenen, terwijl in België nog nauwelijks iemand zijn werken raadpleegt. Ludo Martens verdient minstens respect voor de goede dingen die hij heeft gedaan en voor de strijd die hij zijn hele leven heeft volgehouden. De fouten die hij beging, en de vergissingen, maken hem van een held tot een gewoon mens. En als mens was hij zoals ons - we moeten dus voor hem de maatstaven hanteren die we graag op onszelf toegepast zouden zien.

        • door Roger op vrijdag 17 juni 2011

          Als ik u goed begrijp, professor, suggereert u dat het vergoelijken van de misdaden van Stalin in een orde van grootte zit waarin het kan gecompenseerd worden via goed onderzoek en toeweiding aan de klassestrijd. Dat doet me onwillekeurig denken aan mensen die zeggen het een of andere extreem-rechtse sujet "wel fouten gemaakt heeft, maar hij zorgde er ten minste voor dat de treinen op tijd reden". Nou goed, Martens heeft die tientallen miljoenen mensen niet zelf vermoord, hij heeft enkel degenen die het deden de hemel ingeprezen.

          Vergelijkt u Martens daarentegen nou eens met iemand als professor Noam Chomsky. De laatste heeft een keer een fout a la Martens gemaakt, door de genocide in Democratisch Kampuchea te ontkennen. Dat was op een ogenblik dat de beschikbare informatie uit dat land schaars was en alle berichtgeving over die regio gekleurd kon zijn door de belangen van het Amerikaanse imperialisme. Professor Chomsky heeft dergelijke misstap nooit herhaald, en sommige van zijn boeken bevatten zoveel voetnoten dat ze uit het boek worden gehaald en op internet moeten geplaats worden om de publicatie nog economisch haalbaar te maken. Zijn boeken verkopen net iets beter dan Martens, en als ik even kijken naar de lap tekst van Martens hierboven is het misschien omdat ze jongeren aanzetten tot denken en niet louter een stuk genrekunst zijn, met wat Foreign Policy met b.b.t. het oeuvre van Kim Jong-Il recentelijk "meandering, repetitive totalitarian-ese" noemde, met de opmerking dat "When there's nothing much to say, that's when they slip into this boring, turgid style." Wanneer hij oproept om de revolutionaire theorie van Mao en Lenin te bestuderen, en dat de intellectuelen zich nuttig horen te maken met onderzoek dat de strijd van de arbeidersklasse steunt (i.e. "onderzoek", men weet wel, waar de argumentatie in functie staat van de conclusie), doet het me dan ook sterk denken aan die paar boeken van Mao die ik gelezen heb.

          Anderzijds kan ik wel akkoord gaan met uw stelling dat men vaak de ideologische bagage van rechtse studies niet ziet. Dat was het gevoel dat me overigens bekroop bij het lezen van Alien Power: The Pure Theory of Ideology van professor Kenneth Minoque. Akkoord, de wetenschap van het socialisme heeft niets met te maken met wetenschap, en "revolutionair" in "revolutionaire theorie" is in de eerste plaats een verschijningsvorm van Zizeks "obscene supplement" van de publieke positie van extreem-linkse ideologen (de suggestie dat als je je weerstand tegenover het communisme niet laat varen op basis van argumenten, je wel zwijgt nadat je de kogel gekregen hebt). Maar jullie bij rechts zijn toch evenzeer exponenten van je ideologie? Tijd voor links dus om op te houden met mensen als Martens de hemel in te prijzen en te beginnen met de wetenschap-achtige opiniestukken Geert Noels en professor Paul De Grauwe (er zit wetenschap in, maar je wil niet weten wat er verder nog ingedraaid wordt) te bekritiseren.

          • door svdl op vrijdag 17 juni 2011

            U zou best eerst dat beruchte boek eens lezen vooraleer u zo van leer trekt. Zoals professor Blommaert het reeds verwoordde: "geen zeveraar of dilletant maar daarom niet neutraal" Ik heb het boek wel gelezen. Wat feiten betrfet die in het boek worden weergegeven is het zeer onderbouwd en zijn alle feiten tot soms vervelens toe ontzettend genuanceerd en gekaderd. Dat is toch een absoluut kenmerk van een serieus historisch werk. Enfin, je kan zeggen wat je wil, maar wat is waarde ervan maar dan de waarde van de feiten waarop je je baseert? Ik heb het boek helemaal uitgelezen, jij? Feiten, nuances, refentiekadering, studie en intellectuele eerlijkheid Roger,... begrippen die absoluut onontbeerlijk zijn voor een eerlijke discussie.

          • door David op vrijdag 17 juni 2011

            Martens boek lijkt me geen gratuite 'vergoelijking van de misdaden van Stalin'. Het is onder andere gebaseerd op historisch onderzoek van Arch Getty (gepubliceerd in 'the American Historical Review'), V N Zemskov en A N Dougin, ... Dewelke in de jaren 90 toegang hadden tot de archieven. Best om het boek eerst eens te lezen...

  • door David op vrijdag 17 juni 2011

    Initieel als grote tegenstander van PVDA hebben de werken van Ludo Martens, en later ook de praktijk van partij zelf, me overtuigd van het omgekeerde. Toen ik enkele jaren geleden hoorde dat hij ziek was, hoopte ik dat hij nog een laatste boek zou schrijven. Zijn overlijden heeft me wel geraakt. Ik zal er zeker bij zijn zondag.

    kameraadschappelijke groeten,

    David

  • door Klaas E. Meijer, Amsterdam op zondag 19 juni 2011

    Van een lid van de PvdA (NL!) kreeg ik de tip "Een andere kijk op Stalin". Dat boek, vol met (ook veel Westerse) bronnen opende wel mijn ogen. Jammer dat dit hoofd overvol feiten niet meer spreken kan. Goed dat 'De Wereld van Morgen' de mens achter al die diepgraverijen en vergezichten in het zonnetje heeft gezet.

  • door Rd op maandag 20 juni 2011

    Ludo Martens was de man die me zei dat hij me na de revolutie als eerste tegen de executiemuur ging zetten . Gewoon omdat ik Rood stond te verkopen aan een fabriekspoort. Volgens mij heeft hij als ex-seminarist wel zijn kap over de haag gegooid maar niet zijn rigide denken.

  • door Leo Germeys op maandag 20 juni 2011

    Beste Han, Bedankt voor jouw artikel. Ik heb hem enkele jaren gekend in de nasleep van 68. Toen was Ludo in veel opzichten heel speciaal, zeer gedreven en een bron voor inspiratie en nadenken voor allen in zijn omgeving. Men kon het met hem oneens zijn over alles, maar het zou de waarheid geweld aandoen mocht men beweren dat hij ooit iets deed uit eigenbelang. Uit uw artikel en uit de beschrijving van zijn huidige medestanders versta ik dat dit blijkbaar zo gebleven is. Je vermeldt dat hij wel eens minder goed erin slaagde de menselijke psychologie te verstaan. Ik denk dat dit wel een beetje een gemeenschappelijk kenmerk geworden is van de hele beweging van toen. Niet in het minst omwille van het soort Berufsverbot waarmee mensen die hun gedacht niet wegstaken uit de maatschappij gesneden werden. Dat gebeurt vandaag nog steeds in onze vrije democratie. Kwestie van de maatschappij niet te besmetten. Vanuit die achtergrond over mensenkennis kan ik best begrijpen dat met Ludo's boek over Stalin - waarvoor Ludo postuum hier wel een pakje modder krijgt van mensen die enkel een recensie van het boek gelezen hebben - het laatste woord over Stalin niet gezegd is. Maar dat doet weinig af van de inzet waarmee Ludo zijn leven heeft geleefd. Jammer dat hij nog zo jong is moeten sterven!

  • door Jorein Versteege op maandag 20 juni 2011

    Met zijn dood komt ook een einde aan het klassieke stalinisme binnen de PVDA+. Hij was man die alle ''socialistische'' regimes steunde. Schreef in 2002 nog lovend over Kim Jong Il en was altijd een aanhanger van Stalin en Mao. Een echte revolutionair en een felle tegenstander van de hervormde stalinisten, die de Sovjet Unie na 1956 domineerde.

    De Belgische; Partij van de Arbeid is nu een hervormde stalinistische partij. Het dogmatisme van Stalin en Mao is afgeschaft door Peter Mertens, de Belgische Nikita Sergejevitsj Chroesjtsjov.

    Zo komt dan een einde aan de laatste klassieke Stalinisten leider in België. De Unie Wijde Communistische Partij Bolsjewieken, een klassieke stalinistische partij in Rusland, roemt Ludo Martens op haar website. Voor alle aanhangers van het revolutionaire Marxisme-Leninisme-Stalinisme, zal zijn dood een groot verlies zijn.

    Voor mij is het niet zo'n drama. Ik snap het idealisme van mensen zoals Ludo Martens, maar ik kan hun steun aan types zoals Stalin en Kim Jong Il niet begrijpen.

Lees alle reacties