Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Analyse

"Duitsland bluft over Griekenland"

Analyticus Mark Weisbrot meent dat het gemak waarmee Duitsland praat over een mogelijke Grexit – Griekenland uit de euro – blufpoker is. Hij heeft daar stevige argumenten voor, onder meer het feit dat een dergelijk scenario zware risico's inhoudt voor de volledige eurozone en daarbuiten.
maandag 15 juni 2015

De praatjes over een “Grexit” kan je het best negeren. Het permanent dreigen van rechtse, Duitse ideologen, zoals minister van Financiën Wolfgang Schäuble, die over niets liever babbelen en domweg blijven waarschuwen voor een Grexit, kan weggezet worden als gebluf. De gehypete deadline van 5 juni – de dag waarop Griekenland zijn schulden moest terugbetalen aan het IMF – kwam en ging. Griekenland betaalde niet op 5 juni en alles bleef zoals het was. Wat voorgesteld wordt als een moment van uiterste spanning, blijkt dat in praktijk niet te zijn.

Veel commentatoren verwijzen naar de speltheorie om de gesprekken tussen Europa en Griekenland te duiden. Eigenlijk is dat zelfs niet nodig, als je kijkt naar de openbaar gemaakte voorstellen van wat Syriza nog steeds welwillend de “Europese partners” noemt. De leidster van die Europese partners, Duits bondskanselier Angela Merkel, wil vooral niet herinnerd worden als de politica die de eurozone ten grave droeg.

Teloorgang

Uiteraard weten we niet of een Grexit het einde van de eurozone zou inluiden, maar de kans bestaat wel. Zelfs indien de Europese Centrale Bank in staat zou zijn om de financiële crisis in te dammen die op een Grexit zou volgen, dan nog bestaat het risico dat Griekenland het op termijn uiteindelijk toch beter zou doen zonder de euro. Dat kan andere landen overtuigen om ook uit de Eurozone te stappen. Los van de waarschijnlijkheid van dit scenario is Merkel, zoals de meeste politici, iemand die al te grote risico's wil vermijden. Een teloorgang van de eurozone is geen optie.

Bovendien staat er een olifant in de kamer, een olifant die Merkel niet kan negeren: de VS. Er zijn meerdere persberichten waaruit blijkt dat vanuit Obama's regering druk wordt uitgeoefend om tot een akkoord te komen met Griekenland. Het belang van die druk werd tot nu toe onderschat. Tenzij het om een verzoek gaat waarvoor de huidige Duitse regering een zware electorale prijs zou moeten betalen – zoals de vraag van George W. Bush in 2003 om de invasie in Irak te steunen – zal al wat strategisch interessant is voor Washington hoogstwaarschijnlijk op instemming kunnen rekenen bij de Duitsers. In het geval van Griekenland staan de neuzen van Merkel en Obama in dezelfde richting.

Pijpleidingen

Om de houding van de VS te begrijpen moeten we er rekening mee houden dat geopolitieke overwegingen belangrijker zijn dan economische zorgen. De VS willen geen onafhankelijke Griekse regering. Het is ook om die reden dat de Amerikanen eerder al ingrepen tijdens de Griekse burgeroorlog (1946-49) en de brutale militaire dictatuur steunden – met alle moorden, folteringen en repressie die daarmee gepaard gingen.

Europa is de belangrijkste bondgenoot van de VS. De VS wil zelfs een klein land als Griekenland niet uit dat bondgenootschap zien verdwijnen. Wanneer Griekenland de euro verlaat, zal het geld lenen van Rusland of misschien zelfs van China om de openstaande rekeningen te betalen. Dat weet iedereen. 

Griekenland stapt misschien uit de NAVO. Griekenland kan beslissen om mee te stappen in het (Russisch) project van pijpleidingen om gas te transporteren. Dat zou ervoor zorgen dat Europa nog afhankelijker wordt van Russisch gas. Voor dat laatste hebben de Amerikanen reeds gewaarschuwd. Het leverde hun een sterke en afwijzende reactie op van de Griekse energieminister. Die verklaarde terecht dat de VS zich niet te bemoeien had met deze zaak.

Soms denken dat we dat het Amerikaanse buitenlandbeleid veranderd is sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie. Dat is echter niet het geval. De Koude Oorlog is nooit echt geëindigd. De VS is nog steeds een globaal imperium dat haar eigen belangen belangrijker vindt dan de wensen van lokale bevolkingen.

De strubbelingen tussen de VS en Rusland vandaag komen over als een déjà vu. Eigenlijk is het gewoon een voortzetting van de politiek die de VS altijd al gevoerd heeft.

Sabotage

Als we al deze belangen samen bekijken, dan wordt de strategie van de Europese partners vrij duidelijk: men wil een regimeverandering. Een ervaren Griekse politicus die betrokken is bij de onderhandelingen noemt het beleid van de Europese partners “een staatsgreep in slow-motion”. Dit was van het begin af aan duidelijk. 

Zoals ik eerder al opmerkte, heeft de Europese Centrale Bank haar krediet aan Griekenland opgeschort en tegelijk het geld dat Griekse banken kunnen uitlenen aan de regering beperkt. Dat gebeurde tien dagen nadat Syriza verkozen was.

De manier waarop de Europese partners de onderhandelingen voeren, destabiliseert de Griekse economie. Dat is ook de bedoeling van de Europese autoriteiten. 

Deze meer directe sabotage van de Griekse economie door de Europese Bank is veel belangrijker. Het is merkwaardig dat deze vorm van directe sabotage tot nu toe erg weinig aandacht krijgt.

Het geheime doel is om de politieke steun voor Syriza te ondermijnen en zo een nieuw regime te installeren, waarmee de Europese partners en de VS kunnen opschieten. Vanuit het perspectief van de VS en de EU is dat de enige strategie die echt steekhoudend is. De EU en de VS zullen Griekenland net genoeg zuurstof geven om een failliet of een Grexit te vermijden, maar net te weinig om een herstel te bespoedigen.

Onhaalbaar

De economische schade in Griekenland is aanzienlijk. Het IMF voorspelde een groei van 2,5 procent dit jaar. Op dit moment verkeert de Griekse economie in een recessie.

Op 5 juni publiceerde de Financial Times gelekte documenten. Daaruit bleek dat de Europese partners een primair begrotingsoverschot van één procent van het BNP willen afdwingen in 2015 en twee procent van het BNP in 2016. Dit betekent dat de Europese partners terugkomen op de draconische eisen van het IMF. 

Het IMF eiste een primair begrotingsoverschot van vier procent voor de volgende jaren. Met een economische recessie en een negatief overschot van 0,67 procent zijn de huidige eisen nog steeds onhaalbaar. Pogingen om die in te willigen zullen niet bijdragen tot economisch herstel. Het zal de recessie, samen met de werkloosheid, in stand houden.

Een ander belangrijk punt in de huidige onderhandelingen is schuldkwijtschelding. Zelfs het IMF erkent dat de huidige schuldenlast van Griekenland onhoudbaar is, maar Europa weigert toe te geven. Dat is een garantie voor nog meer crisissen in de nabije toekomst. Crisissen die op hun beurt verder herstel belemmeren. Want wie wil nu investeren in een economie die onvermijdelijk afstevent op nieuwe financiële crisissen?

Armoedegrens

De vraag van Europese leiders om verder te knippen in de pensioenen is nog moeilijker te rechtvaardigen. Zeker als je de inspanningen nagaat die Griekenland reeds geleverd heeft. Naast het opvoeren van de pensioenleeftijd met vijf jaar (van 60 naar 65 jaar), zijn pensioenen ongeveer gehalveerd. De Financial Times stelt dat pensioenen verlaagd zijn met 44 tot 48 procent sinds 2010. Het gemiddelde pensioen is niet hoger dan 700 euro per maand. Ongeveer 45 procent van de gepensioneerde Grieken krijgt minder dan 665 euro per maand. Dat is beneden de officiële armoedegrens.

Europese leiders eisen ook bijkomende hervormingen van het arbeidsrecht. Die eisen gaan terug op de twijfelachtige theorie dat het verzwakken van de onderhandelingspositie van werknemers en het naar beneden halen van de lonen, de competitiviteit en de export zal laten toenemen. Alsof een werkloosheidsgraad van 26,6 procent nog niet genoeg druk zet op de lonen.

Verantwoordelijk

Op dit moment zien we hoe de meest verschrikkelijke scenario's zich voltrekken. De mensen die de grootste verantwoordelijkheid dragen voor de Griekse economische rampspoed en de hoge werkloosheid, zijn diegenen die een beleid willen doorvoeren dat die crisis enkel bestendigt. Tegelijk is dit een beleid dat de wil van de bevolking volledig negeert.

Tot nu toe houdt de regering van Tsipras stand. De laatste peilingen tonen aan dat de huidige regering kan rekenen op steun van 66 procent van de bevolking. Het is indrukwekkend dat vele Grieken nog steeds begrijpen wie de werkelijke verantwoordelijke is voor deze crisis, ondanks de vele vooroordelen die de media in stand houden. Dat is ook van cruciaal belang, want de tegenstanders van Griekenland hopen erop dat de Griekse regering zal barsten.

De Engelse versie van dit artikel staat hier op de site van het Center for Economic and Policy Research. Vertaald door Thomas Decreus.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

10 reacties

  • door Luc Vinckx op dinsdag 16 juni 2015

    Griekenland zou zelfs eens als de grote winnaar uit dit spelletje blufpoker kunnen komen. Want het enigste dat alle Europese leiders (Merkel , Draghi , Dijsselbloem , Juncker ..... enz) niet willen leiden is gezichtsverlies. Voor Griekenland staat er in feite alleen het voortbestaan als lid van de eurogroep op het spel. Erger voor de bevolking kan het niet veel meer worden. Wat schiet Europa er mee op de Grieken uit de Euro te stoten , maar in de EU te moeten houden. Bij elke stemming die een unanimiteit vereist zal Griekenland Merkel en Draghi met een "njet" telkens met de neus op de feiten drukken. Sancties tegen Rusland : njet - Handelsovereenkomst met de VS : njet .......enz. De EU zou de facto onwerkbaar worden en onbestuurbaar. Of ze zouden kunnen het njet van de Grieken afkopen natuurlijk , maar dat zou uiteindelijk wel eens duurder kunnen te staan komen dan Griekenland nu financieel te redden. De Grieken zouden ook de poort naar de rest van Europa wagenwijd open kunnen zetten voor de duizenden vluchtelingen uit de conflictgebieden. Kom maar binnen langs onze grenzen , maar trek verder naar het rijke Noorden. Ik denk dat er iemand in Moskou serieus lacht met zoveel naïviteit van onze Europese leiders. Hun neo-liberale dwanggedachten die ze willen opleggen aan Griekenland zou voor hem wel eens de kip met de gouden eieren kunnen zijn. Al zal Obama wel tegen de EU zeggen "Het is kiezen tussen de cholera en de pest" , maar betalen zullen jullie.

    • door Paul Lookman op dinsdag 16 juni 2015

      Aan de basis van de Griekse problemen ligt enerzijds het feit dat het land niet toe was aan een EU-lidmaatschap en anderzijds de wurgleningen die corrupte Griekse leiders overeenkwamen met Noord-Europese grootbanken die beter moesten weten, en ja, beter wisten maar te groot om om te vallen. Die grootbanken zijn geen ondernemingen meer, die voor roekeloosheid worden afgestraft, maar criminele geldmachines. Dezelfde Europese “leiders” die destijds zo hard aandrongen op toetreding van Griekenland houden nu de hand boven het hoofd van deze grootbanken. Niet de grootbanken moeten het verlies incasseren, maar de Europese belastingbetalers. Zonder schuldherschikking is Griekenland economisch kansloos. Het zal dus een Argentijns scenario worden: de schuleisers kunnen naar huin centen fluiten. En de gewone Grieken zullen nog lang moeten blijven afzien.

    • door antond op woensdag 17 juni 2015

      Het partijtje blufpoker heeft een grotere inzet dan velen vermoeden. Griekenland heeft, intern en extern, een groot aantal overeenkomsten die luiden in Euro. Aan die contracten is Griekenland gebonden, op straffe van sancties, mogelijk uit te spreken door EU rechtbanken.

      De enige manier om hieraan te ontkomen is -mogelijk- uittreding uit de EU, iets waartoe Griekenland de facto verplicht is wanneer het uittreedt uit de Euro-zone (de muntunie).

      Tripras en de zijnen hebben géén idee van het hoge spel dat zij spelen, met de toekomst van het Griekse volk als inzet. Ze zullen er snel achter komen.

  • door antond op woensdag 17 juni 2015

    Grexit is een risico. Dat is duidelijk. Maar moral hazard haalt de Eurozone zéker onderuit. Als we wéér aan de Grieken toegeven en nog een keer uitzonderingen maken als 'beloning' voor het feit dat Griekenland een aantal hervormingen botweg weigert uit te voeren, zullen andere landen (Spanje, Portugal, Ierland) terecht dezelfde behandeling eisen. Dan is het afgelopen met de Euro.

    Griekenland moet dus de bittere pil slikken en ophouden om anderen de schuld te geven van de problemen die door volrige regeringen van datzelfde Griekenland zijn veroorzaakt.

    Als Griekenland niet toegeeft, zullen (en moeten) ze aan de deur worden gezet. Er is veel leed in Griekenland. Maar er is ook heel veel (vaak nog erger) leed in andere landen. Straks zullen we zien dat in Griekenland 500 miljard in een bodemloos vat is gegooid. Als ze weigeren te hervormen is dit geld allemaal verspild. Het is beter om dit geld dan elders te besteden, in omgevingen waar de overheid tenminste meewerkt om de situatie te verbeteren.

    De Eurozone (het is een misverstand om het alleen over Duitsland te hebben) bluft niet. Mark Weisbrot moet u maar een volgen en naar zijn oude columns kijken. De man heeft het keer op keer bij het verkeerde eind.

    • door Lode Vanoost op woensdag 17 juni 2015

      Griekenland weigert NIET om te hervormen. Zo wil de regering de belastingen hervormen zodat de grote bedrijven, de scheepswerven, de Grieks-Orthodoxe kerk (grootste grondeigenaar en bezitter van toeristische complexen) belastingen gaan betalen. Op dit ogenblik hebben die niet eens belastingontwijking nodig, die hebben belastingvrijstelling. Zo wil de regering de belastingcontrole verstrengen.

      Antwoord Eurogroep is njet: u mag géén nieuwe inkomsten genereren op die manier. U mag alleen besparen op de sociale uitgaven, pensioenen, gezondheidszorg. Resultaat is een humanitaire ramp.

      De echte weigeraars zitten in Brussel. Waarom die koppigheid? Eenvoudig, als ze de hervormingsvoorstellen van de Griekse regering wel aanvaarden, geven ze openlijk toe dat ze het al die jaren verkeerd hebben aangepakt. Bovendien gaan dan andere landen het Griekse voorbeeld volgen.

      Uiteindelijk komt het hier op neer: dit is een ideologisch gedreven campagne die komaf wil maken met de sociale welvaartsstaat, ten bate van de banken en bedrijven die het beu zijn een deel (een deel!) van hun winsten naar pensioenen, gezondheidszorg, scholen te zien gaan, waar iedereen van geniet. Zie het artikel vandaag over de wettelijkheid van de Griekse schulden.

      • door antond op vrijdag 19 juni 2015

        De Griekse overheid meg wel degelijk nieuwe inkomsten pogen te genereren. Alleen neemt de EZ nu geen genoegen meer met 'plechtige beloften' om dit te doen terwijl de uitgaven al worden gepland vóórdat de nieuwe inkomsten er zijn. Keer op keer is Europa door zulke beloften, die niet gestand werden gedaan, op het verkeerde been gezet.

        Als nieuwe inkomsten binnenkomen, mag er navenant meer worden uitgegeven. Het is gemakkelijk voor u om te zeggen dat we soepeler moeten zijn met de Griekse overheid, want u vertegenwoordigt niet de belastingbetaler. Maar de meerderheid van de belastingbetalers (en stemmers) in de andere 18 EZ landen heeft schoon genoeg van het Griekse wangedrag. Wat u of ik hier ook van vinden!

      • door antond op vrijdag 26 juni 2015

        Ik hoop dat u zich realiseert dat er, aan het einde van dit verhaal, 500 miljard minimaal zal zijn verdwenen 'ergens' in Griekenland. Zonder het menselijk leed in Griekenland te willen bagatelliseren, zou ik u willen aanmoedigen om toch wat verder om u heen te kijken. Er is véél meer, en ook veel erger, leed, dat niet wordt aangepakt doordat middelen zijn gereserveerd om de Griekse problematiek aan te pakken.

        Het is bijna alsof leed van Europeanen ernstiger wordt genomen dan dat van bijvoorbeeld Afrikanen. Waarom moet al dat geld naar Griekenland, terwijl ook Afrika hiervan had kunnen profiteren (maar dan ook op lange termijn)? De meeste belastingbetalers in Europa begrijpen dit niet, maar u kennelijk wél.

        Als Griekenland niet weigert te hervormen, hoe komt het dan dat het nog altijd Europa's minst transparante en meest corrupte land is? Waar de overheidssector het meest inefficiënt werkt en het moeras van regelgeving het moeilijkst te doordringen? Waarom worden investeerders er regelrecht weggejaagd, door een overheid die willekeurig optreedt aan de hand van ondoorgrondelijke regelgeving. Waarom moet met EZ belastinggeld worden geïnvesteerd als de overheid zich niet wil committeren aan het aantrekken van bedrijven uit het buitenland?

    • door Luc Vinckx op woensdag 17 juni 2015

      Hoeveel miljarden hebben de Europese landen in totaal in het bodemloze vat gestort om de banken te redden. En wat is het resultaat ? De EU heeft geprobeerd de banken een beetje meer redelijkheid en controle op te leggen , maar is daar maar zeer miniem in gelukt. En de banken , die doen gewoon terug hun goesting, tot de volgende clash.

  • door Roland Horvath op woensdag 17 juni 2015

    Het kan zijn dat Duitsland DE bluft over een grexit. Maar alleen al de term gebruiken is ongepast. Men maakt geen muntunie om dat 15 jaar later triomfantelijk te verklaren dat het zwarte schaap er uit moet. Dat voedt haat campagnes. En dan is de euro en de EU in principe er aan: Het vertrouwen en het gezag zijn dan weg.

    Nu komt er nog bij dat ze bij de EU/eurogroep misschien, misschien inzien dat ze al 5 jaar verkeerd bezig zijn met hun besparingen en bedrijfslasten verlagingen politiek, dat ze daardoor de EU export, vooral van de KMO, en de waarde van de euro verminderd zijn. En in Griekenland GR is het resultaat van die politiek nog erger. Die politiek wil het EU bestuur in de hele EU toepassen: De mentors van het EU bestuur de Grote multinationale Ondernemingen GMO willen het zo, ze willen hun bedrijfslasten minimaliseren. Die verrekenen ze nochtans in de prijzen van hun producten en die lasten worden dus ook door de klanten betaald. Voor de ondernemingen een nul operatie. Wat winstbelasting betreft, ook een bedrijfslast, die wordt niet boekhoudkundig verrekend in de productprijzen maar de GMO betalen sedert jaren slechts 5% op de winst of minder, in plaats van een redelijke 25%. In BE is het tarief 33,99%.

    De EU/eurogroep willen hun politiek niet wijzigen want dan zouden al die hoge omes, die superego's gezichtsverlies lijden. Besparen op de Sociale Zekerheid en overheidseigendommen weggeven is het dictatoriale, totalitaire EU ordewoord. En werknemers rechten verminderen uiteraard. En de democratie telt niet meer mee. De hoofdstroom media heulen mee met de leugens en de verdraaiingen van de feiten van het EU bestuur.

  • door antbover op donderdag 18 juni 2015

    Griekenland is het zwarte schaap in Europa , alias de algemeen te lezen commentaren op de toestand daar. Echter, het zwarte schaap, deze moest er vroeger voor zorgen dat de andere dieren niet in aanraking kwamen met het kwaad. Dit veronderstelde een leider die weet wat hij of zij doet , anders weten alle schapen ook niet meer wat juist is. In dat laatste geval zullen er ongetwijfeld één of meerdere schapen over de dam springen , een voorbeeld dat gevolg wordt dan door de andere schapen, want die durven dat nu ook . De trojka schildert Griekenland nu af als het schurftige schaap, daar het zwarte schaap een positieve connotatie kent. De Trojka vergeet echter dat die duiding van het slechte meer zegt over henzelf dan over het schurftige schaap. Naar mijn mening zal het Griekse schaap wel enigszins geschoren worden maar niet gevild. Dat laatste zou pas onbetwistbaar laten kennen dat de gevoerde Europese politiek het ware schurftige beest is . Een Grexit komt er dus niet naar mijn mening , aangezien het blazoen van de Trojka proper moet blijven.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties