De Smaak van de Keyzer

De Smaak van de Keyzer

vrijdag 24 oktober 2014 20:59

Peter De Keyzer, chief economist bij BNP Paribas Fortis,
heeft een opiniestuk geschreven in De Tijd met de vraag of de ‘jonge generatie’
nog wel te overtuigen valt om “hier te blijven en tot haar zeventigste
belastingen te betalen om de put van het vorige sociale model te dempen”.[1]
Het uitgangspunt van zijn opiniestuk is dat onze staatsschuld een zware steen
rond onze nek is, veroorzaakt door het sociale model van de voorbije decennia.
Hij vreest dan ook dat wij – de jonge generatie – onze biezen zullen pakken van
zodra het aan ons is om deze staatsschuld af te betalen. Als voorbeelden
hiervan haalt hij de Spaanse en Ierse jongeren aan die hun land ontvluchten, op
de vlucht voor een lage groei en hoge overheidsschuld.

Laat ons eerst en
vooral even focussen op die hoge staatsschulden: In de jaren voor de financiële
en eurocrisis waren de staatsschulden van de genoemde landen in vrije val. Waar
midden jaren ’90 de publieke schuld van Ierland en Spanje nog respectievelijk 73%
en 68% bedroeg, was dat op de vooravond van de financiële crisis nog slechts
25% en 37%.[2][3]
Dat deze landen hun overheidsschuld ondertussen zagen stijgen naar 123% en 92%
ligt dan ook aan het feit dat de bankensector moest gered worden en er sterke
besparingsmaatregelen werden opgelegd door de Trojka, en is hoegenaamd geen
gevolg van hun dure ‘sociale model’.[4]
Ook voor België geldt overigens dezelfde redenering: waar onze staatschuld
begin jaren ’90 nog bijna 140% bedroeg, was dat op de vooravond van de
financiële crisis al teruggevallen naar bijna 80%. Sinds de financiële crisis
zijn we ondertussen al terug opgeklommen naar net boven de 100%.[5]
Dat de financiële sector gered moest worden is hoegenaamd niet de schuld van
ons “sociale model”, maar wel van de deregulering- en privatiseringsgolf sinds
de jaren ’80, waardoor de nationale overheden hun grip en controle over de
bankensector verloren.

Een tweede punt waar
we nog even bij stilstaan is dit: “Vandaag is onze overheidsschuld meer dan 100
procent van het BBP, ondanks
zowat de hoogste belastingdruk ter wereld
”. (eigen nadruk) Dat onze
overheid een groot deel van de inkomsten uit arbeid afroomt is zeker waar, en die
belastingdruk moet omlaag. Echter, daarmee gaat De Keyzer volledig buiten het
grote plaatje om: het aandeel van de lonen in het BBP is de laatste decennia
namelijk alleen maar gedaald in het voordeel van kapitaal. Waar lonen vroeger
nog +/- 66% van het BBP uitmaakten, was dat in 2005 nog slechts 58%.[6]
Niemand die weet hoe het er nu aan toe is, maar na een decennium besparingen in sociale zekerheden en
loonmatigingen in Europa zal het plaatje er wel niet positiever uitzien. Hét grote probleem is dus niet de belastingdruk op
inkomen, maar wel het feit dat het kapitaal (een steeds groter wordend deel van
het BBP) volledig buiten schot wordt gelaten. Zo volgt een scheeftrekking in de
betaalbaarheid van onze (welvaart)staat, aangezien die moet gefinancierd worden
uit een steeds kleiner wordend deel van het BBP.

Dus, mijnheer De
Keyzer, misschien wordt het tijd om u mijn mening als jongere te zeggen. Dat onze
staatsschuld en onze belastingdruk hoog zijn is waar, en daar moet ook  iets aan gedaan worden. Het is echter niet ons
sociaal model dat het probleem is, maar wel de scheeftrekking in wat wordt
bijgedragen door wie. Terwijl het (groot)kapitaal blijft aangroeien en buiten
schot blijft, worden de besparingen doorgeschoven naar zij die hun inkomen uit
arbeid halen. En in tegenstelling tot het feit dat deze crisis de schuld is van
de bankensector die teveel risico’s nam terwijl de overheden het toezicht
lieten verslappen tijdens de hoogmis van het neoliberalisme, is die toegenomen
staatsschuld er dus niet gekomen omdat ‘we boven onze stand geleefd hebben’. Laat
ons dan ook beginnen bij het begin, om ervoor te zorgen dat mijn generatie hier
kan en wil blijven: ieder draagt bij naar zijn capaciteit. En dat betekent dus
ook het kapitaal aanspreken om uit dit dal op te klimmen en de vermaledijde
belastingdruk en overheidsschuld te verlagen.

In dat geval blijf ik zeker in België. BNP Paribas Fortis ook?

Met vriendelijke groet

Frederik Van Autreve

[1] http://www.tijd.be/opinie/algemeen/Blijft_dit_een_land_voor_sterke_schouders.9559658-7765.art

[2] http://www.indexmundi.com/

[3] https://lukaszcx.files.wordpress.com/2010/12/public-debt-in-the-eu.jpg

[4] http://www.tradingeconomics.com/ireland/government-debt-to-gdp
en http://www.tradingeconomics.com/spain/government-debt-to-gdp

[5] http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fb/Belgische_staatsschuld.png

[6] http://archief.uitpers.be/artikel_view.php?id=1913

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!