De meeste nomadische veeboeren leven op het droge en semidroge grondgebied van Kenia. Zij zijn goed voor 60 procent van alle vee in het land (foto Miriam Gathigah/IPS)

Veeboeren Kenia weerloos tegen klimaatverandering

Het VN-IPCC-klimaatpanel voorspelt barre tijden voor de nomadische veeboeren in Kenia. Dit is een kwetsbare groep die zich moeilijk aan extreme weersveranderingen kan aanpassen. "Zonder de juiste ingrepen dreigt er een catastrofe".

woensdag 22 oktober 2014 09:43

Seif
Hassan is nomadisch veeboer in Garissa in het noorden van Kenia. Hij
verkoopt er zijn dieren op de markt. “Je kan er veel geld mee
verdienen. Voor een os mag je tot 780 euro rekenen, voor een rund tot
440 euro en voor een kameel zelfs tot 2660 euro. Maar door het
veranderende weer met geregeld langere perioden zonder regen is het
leven van herders moeilijker geworden”, voegt hij eraan toe.

Michael
ole Tiampati, nationale coördinator van het Pastoralist Development
Network of Kenya, een netwerk van organisaties die de ontwikkeling
van herders ondersteunt, zegt dat in perioden van droogte een os
slechts 50 tot 240 euro opbrengt, een rund 40 tot 133 euro, en een
kameel 780 tot 1330 euro.

Temperatuurstijging

Uit
een rapport van het internationale IPCC-klimaatpanel van de VN blijkt
dat de temperaturen op het Afrikaanse continent – vooral in de
regio’s met een droog klimaat – naar alle waarschijnlijkheid
sneller zullen stijgen dan op andere plaatsen. “Als de korte
regenperiode in oktober het laat afweten, krijgen we een ramp in de
droge en halfdroge gebieden waar herders leven”, verklaart
George Keya, expert bij Range and Arid Lands Research.

Hij
noemt de herders een zeer kwetsbare groep, omdat ze zich nauwelijks
aan extreme en onvoorspelbare weersveranderingen kunnen aanpassen.
Bovendien heeft hun gemeenschap weinig alternatieve bronnen van
inkomsten. “De klimaatverandering zal de bestaande druk op
beschikbaar water verhogen, vooral in semiaride gebieden”,
staat ook te lezen in het IPCC-rapport.

Veeziekten

Volgens
Tiampati kwamen droogtes in het verleden elke twaalf jaar voor,
terwijl dat nu iedere twee tot drie jaar is. “Daardoor krijgt de
grond te weinig tijd om te herstellen. Herders kunnen dieren ook niet
langer in groepen opsplitsen om hen naar gebieden te leiden die
minder zwaar door de klimaatverandering worden getroffen. De situatie
is nu in alle droge gebieden dezelfde.”

Keya
stelt dat extreme weersveranderingen ook tot meer veeziekten leiden
die volledige kuddes kunnen uitroeien. Seif Hassan legt uit dat als
een ziekte zijn beesten niet doodt, ze sterven als gevolg van de
extreme weersveranderingen.

“Droogte
brengt pest bij kleine herkauwers met zich mee. Dat is een
besmettelijke ziekte die geiten en schapen treft, en die zich
gemakkelijk van Noord- naar Zuid-Kenia verplaatst, ook over de
grenzen heen”, verklaart hij. “Het zijn niet alleen de
stijgende temperaturen die de herders het leven zuur maken, maar ook
de hevige regenbuien met overstromingen tot gevolg”,
verduidelijkt Hassan.

Soep

De
herdersgemeenschappen in hun huidige vorm zijn niet opgewassen tegen
de klimaatverandering, meent Keya. “Veehoeders willen liefst
grote kuddes houden en de beesten verkopen wanneer de situatie te
moeilijk is geworden om te overleven. Zo gebeurt het dat ze volwassen
dieren voor amper 4 euro te koop aanbieden.”

Tiampati
gelooft dat herders hulp nodig hebben om hun inkomen te diversifiëren. “In
sommige gebieden, zoals Laikipia in de provincie Rift Valley, maken
vrouwen handig gebruik van de Aloë Vera (een plant die in droge
gebieden groeit) door er soep van te maken.” Keya zegt dat in
Narok, eveneens in Rift Valley, de veeboeren goed gebruik maken van
de hoog- en laaglanden.

“In
het regenseizoen verbouwen de veeboeren gewassen in de hooglanden en
houden ze hun beesten in de laaglanden. In perioden zonder neerslag
verhuizen ze hun beesten naar de hooglanden waar ze voer krijgen
van de oogst, terwijl de laaglanden zich herstellen.” “Zonder
ingrepen krijgen we een ramp”, besluit Keya.

Warmer
Days a Catastrophe in the Making for Kenya’s Pastoralists

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!