Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Betonrot

donderdag 26 februari 2015
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Groen-voorzitster Meyrem Almaci (1) stelt als diagnose voor 'ons wankelend fiscaal huis' een diep doordrongen betonrot, dat niet door wat oplapwerk of tijdelijk opsmukwerk zal kunnen gekeerd worden.

“Swissleaks toont nog maar eens de omvang van de belastingontduiking aan, die actief georganiseerd door de banken zelf … en dwingt tot een grondige renovatie tot op de ruwbouw. De roep om eerlijke belastingen is nog nooit zo luid en massaal geweest”.

En toch, stelt Almaci vast, “brengt de strijd tegen fiscale fraude amper iets op, weigert men vanuit regeringskant transparantie te geven over deals met multinationals en is er de oorverdovende stilte over Swissleaks”.

Die selectieve stiltes in media en politiek zijn echter niet zo verwonderlijk. Eén voorbeeld : Peter Osborne stapte op als politiek commentator van het Britse The Telegraph omdat hij ontdekte dat zijn krant om commerciële redenen negatief nieuws over HSBC genegeerd had (2).

Osborne maakt zich immers zorgen over de objectiviteit van zijn krant sinds die in 2004 overgenomen is door de Barclays Brothers, tweeling en steenrijke en mediaschuwe Britten die de laatste levensmaanden van Margaret Thatcher in het Londense Ritz financierden (3). David en Frederick Barclay werden in 2000 Sir David en Sir Frederick, geridderd vanwege hun genereuze schenkingen aan goede doelen. Zij werden nooit betrapt op politieke uitspraken. De eerbiedwaardige maar niet al te rendabele The Telegraph was voor hen op de eerste plaats een potentiële geldmachine.

The Guardian viste echter uit “dat de tweeling een persoonlijke financiële waarborg hadden moeten geven om een lening van 250 miljoen pond door HSBC aan hun verlieslatende pakjesbedrijf Yodel rond te krijgen. De conclusie dat ze ook nog andere garanties hadden gegeven aan HSBC was snel getrokken” (4).

In zijn gesprek met Marc Reynebeau (5) noemt Umberto Eco deze verwevenheid van economie en media de berlusconiteit. “In Italië zijn alle kranten eigendom van mensen die vooral elders in de economie hun geld verdienen, zoals Berlusconi, niet van uitgevers... Hoeveel kwaad je ook over Silvio kunt vertellen, eigenlijk interesseert hij mij niet. Hij is inwisselbaar. Hij is ook maar de zoon van een systeem, niet de vader ervan. Wat mij interesseert is wat hij vertegenwoordigt: de berlusconiteit.” (6)

Dezelfde verwevenheid vind je ook terug bij politici (7). Econoom Paul De Grauwe noemt de beslissing van de Vlaamse Regering over Uplace een voorbeeld van 'crony capitalism'. Hij verwijst met die term onder meer naar de Aziatische landen waar je kan spreken van een symbiose tussen projectontwikkelaars en politici.

De Grauwe vindt het dus “een groot probleem dat er een situatie ontstaat waarbij projectontwikkelaars die commerciële belangen hebben blijkbaar politici overtuigd hebben om publieke investeringen te doen die de winstgevendheid van dat project moeten bevorderen” (8). Laten wij het de verbarting van onze nationale politiek noemen (al is ook hij slechts de zoon en niet de vader)?

'Betonrot' is de correcte term om dit aanvreten van de fundamenten van de democratie te omschrijven. Het neoliberaal dictaat legt al enige decennia wereldwijd  zware hypotheken en veroorzaakt zo een toenemende ongelijkheid en groeiende klimaatproblemen (9).

Luc Huyse (10) stelt dat deze marktlogica de kern van de democratie aantast. Een virus dat ook cultuur, sport, onderwijs, milieu, welzijn aantast. “Zelfs de overheid bekijkt de burger meer en meer als een klant (11). Je ziet dat ook in de armoedebestrijding, de zorg voor kwetsbare ouderen, gehandicapten en zieken. Honderd jaar geleden vonden de bedrijfsleiders dat het hun probleem niet was, maar wel een opdracht voor ziekenfondsen, gemeenten en de staat. Nu vinden ze dat zij dat beter kunnen. Ik vertrouw die plotselinge liefde niet”.

Huyse stelt bij dit alles een wijdverspreid gevoel van machteloosheid vast. Is er wel iets aan te doen? Verzet en vernieuwing zal voor hem vooral van onderaan, vanuit burgers en middenveld moeten komen: “we zijn toe aan herinburgering”.

Zoals wij leerden van Almaci's betonrot moet dit verzet en deze vernieuwing fundamenteel zijn. Het succes van Syriza (laten wij duimen voor Podemos in de nabije toekomst) is tegelijk de neergang van het sociaal-democratische PASOK: er is geen tijd meer voor het morrelen in de marge. Verzet tegen de Europese Trojka en hun stelling dat de oplossing is te besparen bij armen, bij de middengroep en de overheid.

En ook de vernieuwing moet deze eigenschap in zich dragen. Werken en ondersteunen van alternatieven die gebouwd zijn op andere fundamenten : scholen, media, ondernemingen, banken, cultuur en welzijn, voedsel- en energievoorziening…

Weg van de enge marktlogica zijn deze fundamenten te vinden in de tien hartenwensen waarvoor wij op 29 maart gaan paraderen in Brussel.


(1) Opinie in De Morgen van 13 februari

(2) Een consortium van onderzoeksjournalisten geeft gegevens van meer dan 100.000 klanten (filmsterren, sporthelden, politici, criminelen, smokkelaars, diamantairs, adel …) uit tweehonderd landen die jarenlang miljarden euro's hebben geparkeerd op geheime bankrekeningen bij HSBC Zwitserland.

(3) In 2012 wijdde de BBC een Panorama-uitzending aan de belastingdeals van dat Ritz Hotel dat, sinds het eigendom was van de Barclays, nooit vennootschapsbelasting betaalde.

(4) De Standaard, weekend 21 en 22 februari.

(5) De Standaard weekblad, Nr 183 : 'Umberto Eco en de berlusconiteit der dingen'.

(6) Het nulnummer, de nieuwe Umberto Eco verschijnt op 4 maart bij Prometheus.

(7) Kleine noot : Silvio zag het dus wel dubbel: én media én politiek (een bezig baasje).

(8) Deredactie 14/02/2015 : 'Te grote verwevenheid tussen politici en projectontwikkelaars'.

(9) 'Parijs 2015: mogen we nog hopen?'  (Blog van Stein, DeWereldMorgen, 23 febuari).

(10) In zijn boek De democratie voorbij, Van Halewyck.

(11) ACV Visie, vrijdag 20 feburari.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.