about
Toon menu
Opinie

De antiboerkawet hoort in de prullenbak

Het Belgische boerkaverbod is strijdig met de vrijheid van religieuze expressie. Het is ook buiten proportie als je kijkt naar het geringe aantal ‘onderdrukte boerkadraagsters’.
maandag 4 juni 2012

Dat was de terechte kritiek van hoofdredacteur Wouter Verschelden op de boerkawetgeving in een 'Standpunt' in De Morgen van 26 mei. Dirk Verhofstadt en Etienne Vermeersch reageerden met een verdediging van het verbod die niets nieuws brengt, en raden Verschelden aan maar eens een boekje van Luckas Vander Taelen te lezen (De Morgen van 30 mei).

Hun argumenten om de boerka te verbieden zijn zeer uiteenlopend, wat op zich al een veeg teken is. Het uitgangspunt is kennelijk dat het dragen van de boerka te veroordelen  is, en vervolgens wordt er in alle richtingen naar argumenten gezocht. Dat is de benadering van een openbare aanklager, niet van een filosoof of van een wetenschapper. Die proberen immers zaken van alle kanten te bekijken, de argumenten die tegen de eigen intuïties ingaan ook ernstig te nemen, en bovendien de zaken in een ruimer kader te plaatsen, onder meer in hun historisch en ideologisch perspectief.

Verhofstadt en Vermeersch zeggen dat de vrijheid van godsdienst niet absoluut is. Dat is nogal evident, maar om een grondrecht in te perken moet je wel stevige argumenten hebben en nauwkeurig de tegenstrijdige belangen afwegen. Maar dat doen de filosofen niet. Niet absoluut blijkt voor hen te betekenen: 'doet niet ter zake'. Ze geven drie argumenten voor een boerkaverbod, en nergens wordt overwogen of die argumenten genoeg gewicht hebben om het inperken van een grondrecht te rechtvaardigen en of dat wel noodzakelijk is.

Wie is het ‘slachtoffer’ van de boerka?

Het eerste argument van de beide filosofen is dat "het dragen van gezichtsbedekking in de publieke ruimte (...) een aantasting (is) van de menselijke waardigheid, en aldus in strijd met de rechten van de mens." Gewoonlijk wordt met deze argumentatiestrategie bedoeld dat de vrouw die de boerka draagt in haar menselijke waardigheid wordt aangetast. De boerka is dan een uitdrukking van mannelijke agressie en geweldpleging (een besnijdenis, een verkrachting, een jodenster – ik haal even wat voorbeelden uit de bloemlezing van ‘voilophobie’ aan het eind van het zeer lezenswaardige boekje van de Franse filosoof Pierre Tevanian: Dévoilements, Du hijab à la burqa: les dessous d’une obsession française, 2012.

Dirk Verhofstadt onderschreef onlangs nog deze visie, en noemde de boerka een jodenster. Maar nu draaien Verhofstadt en Vermeersch, zoals eerder al Elisabeth Badinter in Frankrijk – zie Tevanians bloemlezing – het argument om: het is de vrouw die haar gezicht bedekt die de rechten, namelijk de menselijke waardigheid, van de ander die haar ziet, aantast. Volgens de Vlaamse filosofen is gelijkheid een mensenrecht, en impliceert die gelijkheid dat je elkaars gezicht moet kunnen zien.

Die kronkel is moeilijk te volgen. Toen ik als katholieke jongen in de biechtstoel sprak met een priester die onherkenbaar achter een fijn traliewerk verborgen was, werd, zonder dat ik er iets van merkte, mijn menselijke waardigheid aangetast? Als ik voorbij de one-way windows van mijn supermarkt of van bepaalde huizen loop, of als ik tegen een parlofoon met een cameraoog praat, idem? De tientallen camera’s waarmee ik elke dag bekeken wordt door mij onbekende medemensen zijn in strijd met de mensenrechten? Als Toearegmannen die hun gezicht bedekken, met iemand praten, schenden ze de mensenrechten? Als ik naar het radionieuws luister en een stem hoor zonder een gezicht te zien, is mijn menselijke waardigheid zoek? Het uitgangspunt van Badinter, Verhofstadt en Vermeersch is een bizar dogma dat niet aan de realiteit beantwoordt.

Het tweede argument van Verhofstadt en Vermeersch is dat van de openbare orde. Die vergt dat je de gezichten van de mensen in de publieke ruimte moet kunnen zien, want anders kan je ze niet identificeren of moeilijker opsporen in geval van wetsovertreding. Een zwak argument: het is statistisch niet onderbouwd en bovendien bevat de publieke ruimte talloze mensen die door een motorhelm niet te herkennen zijn, en ook nog snel kunnen verdwijnen. Vanouds werd er in de Belgische wetgeving een uitzondering gemaakt voor het dragen van een masker tijdens de christelijk-folkloristische traditie van het karnaval. Waarom er dan opeens een absoluut verbod nodig is dat specifiek moslima’s viseert, is juridisch een raadsel. Het argument van de openbare orde kan je dan ook moeilijk anders interpreteren dan als een schijnargument dat het werkelijke motief achter het verbod moet camoufleren. Wouter Verschelden benoemt het in zijn standpunt: ‘de angst voor de islam’.

Het gaat om islamofobie

Met het derde argument bereiken we de kern van de zaak: "In de traditionele streng islamitische interpretatie symboliseert dit type van sluier dat de vrouw exclusief aan haar man toebehoort. Niet alleen voor wat betreft de intieme relatie, maar ook in verband met haar hele persoonlijkheid." En dat is "een onaanvaardbare discriminatie".  De filosofen weten wat de sluier betekent en hoe slecht die is. De vrouw die hem draagt doet er niet toe. Als ze hem uit vrije wil draagt en zich er goed bij voelt, is dat "irrelevant".

Het boerkaverbod heeft in dit perspectief niets met misdaadpreventie en -bestrijding te maken, maar met een ideologische strijd tegen een als vrouwonvriendelijk gekwalificeerde islam. De vrouw moet van bovenaf en zelfs tegen haar wil ‘bevrijd’ worden. De symbolische actie tegen de islam, dat is waar het om gaat.

Even autoritair als ze zich tegenover de vrouw opstellen, zijn onze filosofen tegenover de godsdienst: "Daarbij komt dat de islam de boerka niet oplegt. (…) Het inroepen van de godsdienstvrijheid is dus ongegrond." Onze filosofen spelen de stromingen binnen de islam tegen elkaar uit. Dat is een genante inmenging in de interne aangelegenheden van de islam. De filosoof die geen moslim is en de wetgever kunnen toch alleen maar vaststellen dat het dragen van een boerka binnen de islam bestaat?

Het eigenlijke thema: de laïciteit

Waar Verhofstadt en Vermeersch over zwijgen, dat is de akelige traditie waarin hun betoog past. Het is de traditie van agressieve laïcisering zoals die door de Sovjets bedreven werd in Oezbekistan , en zoals die hernomen werd door autoritaire politieke leiders in Turkije en in Iran en later door het Franse koloniale bewind in Algerije. Er zit nu eens een antireligieus luchtje aan, dan weer een beate bewondering voor het Westen, of ook het koloniale neerkijken op de achterlijke moslims.

De strijd tegen de boerka was een propagandistisch onderdeel van de Amerikaanse oorlog tegen Afghanistan. (Dat wij vaak over de boerka spreken als we een nikab bedoelen, is het gevolg van die propaganda.) De boerka als symbool van de oosterse (islamitische) achterlijkheid, het Westen als verlicht centrum van de wereld dat de vrouwen met de wapens zou bevrijden. Die mythologie klinkt nog door aan het pathetische einde van het stukje van onze filosofen. "Zoals het Franse, zal ook ons boerkaverbod wereldwijd een baken vormen voor die miljoenen vrouwen die er alleen maar van kunnen dromen om zich ongesluierd in de publieke ruimte te mogen bewegen." De miljoenen vrouwen in de door het Westen bezette, gebombardeerde en geterroriseerde landen snakken heel zeker op de eerste plaats naar die grootse bevrijding: de boerka uittrekken.

De drieledige argumentatie van Verhofstadt en Vermeersch is ahistorisch en houdt filosofisch geen steek. Ze past goed onder de titel van het recente boek van de Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum, The New Religious Intolerance (2012). Daarin worden overigens de argumenten voor het boerkaverbod besproken en weerlegd – een lectuurtip en ook huiswerk voor onze filosofen, voor als ze klaar zijn met de grondige studie van de Verzamelde Werken van Luckas Vander Taelen.

Die nieuwe religieuze intolerantie neemt bij Etienne Vermeersch, zo herinner ik me uit zijn andere publicaties,  een dubbele vorm aan: van de ene kant hoort religie of levensbeschouwing een privézaak te zijn, iets wat je thuis of in de kerk, de moskee, de synagoge of de tempel beoefent, maar waar je niets van moet laten blijken tegenover vreemden of collega’s. Tegelijk hoort godsdienst niet thuis in de publieke ruimte.

Net als Vermeersch ben ik vrijzinnig, maar dit standpunt vind ik niet acceptabel en niet conform met de Belgische grondwet. Het lijkt me volkomen terecht dat Wouter Verschelden de vrijheid van publieke religieuze expressie verdedigt, ook in haar vestimentaire aspecten. Dat is ook in de geest van de Franse laïciteit, de echte, niet de verminkte versie ervan die nu opgang maakt. In de aanloop naar de befaamde wet van 1905 over de scheiding van kerk en staat werd in het Franse parlement gediscussieerd over een voorstel om de soutane, de katholieke priesterjurk, te verbieden buiten de eredienst. Dat voorstel werd weggestemd. Tolerantie tegenover religieuze kleding in de publieke ruimte behoort tot de (authentieke) Franse laïcité, die nu dreunt onder de slopershamer van de islamofobie  en straks moeizaam zal moeten worden gerestaureerd.

Dit stukje werd aangeboden aan De Morgen, maar op dat aanbod kwam geen reactie.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

52 reacties

  • door Steven Haerens op maandag 4 juni 2012

    Dit artikel zegt ongeveer alles wat ik de afgelopen weken over dit thema wilde zeggen. Excuses voor de lamentabele eindredactie, maar ondanks herhaaldelijke pogingen kon ik het artikel niet meer in. Vermeersch en Verhofstadt nemen, hoe antikatholiek ze zichzelf ook mogen vinden, in hun argumentatie een door en door katholiek, institutioneel, hiërarchisch godsdienstbeeld over: "de hoofddoek maakt geen deel uit van 'de' islam" zeggen ze, alsof de islam dezelfde absolutistische en strak geregisseerde structuur heeft als het katholicisme. Overigens is de uitzonderlijke toelating van gelaatsbedekking tijdens het (katholieke!) carnaval, met al zijn beweging, gemaskerde menigtes en drankexcessen, natuurlijk veel 'gevaarlijker' voor de 'openbare orde' en de 'veiligheid' dan enkele in boerka rondwandelende individuen. In 1953 begon Fidel Castro zijn gewapende strijd op Cuba, die zes jaar later in de verdrijving van dictator Batista zou uitmonden, met een aanval op de Moncadakazerne in Santiago de Chili tijdens het carnaval aldaar, precies omdat zijn strijders op dat ogenblik niet zouden opvallen - een gegeven dat Hergé in de vroege jaren zeventig overigens inspireerde bij het maken zijn laatste afgewerkte Kuifje-album 'Kuifje en de Picaros', waarin precies hetzelfde gebeurt. Wat houdt ons tegen? Werpen we volgend jaar tijdens het Carnaval van Aalst de Belgische particratie omver? Verbieden maar, dat Carnaval van Aalst, beste vrienden van de Staatsveiligheid! Je zal de voorvechters van onze Vlaemsche folklore nogal zien steigeren...

    • door Bokkerijder op dinsdag 5 juni 2012

      Beste Steven,

      Ik heb veel respect voor uw meningen en meer nog voor uw acties tegen de psychiatrische willekeur. Maar vertel mij, als mensen wel met burka's mogen lopen, waarom ik dan niet mag betogen met een bivakmuts op ? En waarom ik niet in heavy-metal outfit naar school mocht, terwijl hoofddoeken wel waren toegelaten ? Ik voel mij eigenlijk ook een beetje gediscrimineerd. Heavy metal is voor mij zoveel als mijn persoonlijke religie, het is mijn muziek, het is mijn persoonlijke binding met deze aarde en met de mythes die het leven zin geven. Ik luister iedere dag naar heavy metal en als het kan ook 's nachts. Sommigen noemen mij een metal-extremist, niet omdat ik alleen maar naar extreme metal zou luisteren (black metal en zo) maar ook omdat ik zo extreem veel uren eraan besteed en omdat ik zo extreem veel metal in mijn collectie heb (want ik luister desgevallend ook wel eens naar andere muziek, gothic of punk en zo), maar mijn voorkeur gaat toch voor 100 % uit naar metal. Dus waarom mogen moslim(a)s wel van alles en ik niet ? Kun je me dat eens uitleggen ? En voor mijn vrienden idem dito hé. Want ik heb een maat die houdt van rap en toen hij een pasfoto moest laten maken moest hij wel zijn petje afzetten. Nochtans is het echt een overtuigde rapper, hij zet dat petje nooit af, zelfs niet als hij slaapt, want laatst is hij zat op de bank in slaap gevallen en hij had zijn petje nog altijd op. En hij zet het ook niet af als hij nuchter is, dus een drinkverbod zou niks uithalen. Enfin, je ziet wel wat ik bedoel.

      Verder denk ik dat het wel een onnozele wet is, zoals jullie zeggen. Want straks geven ze die burka een andere kleur en noemen ze het een 'petoerka' of zoiets, en dan moeten ze alweer een andere wet maken daartegen, want dan is het niet duidelijk of de wet tegen burkas ook geldt voor petoerkas. Zo hebben we straks weer duizend wetten extra, en er zijn er al veel te veel.

      Groeten.

      • door cobaco op dinsdag 5 juni 2012

        persoonlijke moet ik nog altijd het eerste argument goede horen waarom een algemeen verbod op boerkas/nikabs/laag-hangende broeken/hanekammen/... kortom gelijk wel modeverschijnsel aangehangen door een subcultuur verboden zou moeten worden

        modepolitie wordt verondersteld een grap te zijn, niet meer dus

      • door P De Crem: een stiekeme pacifist! op donderdag 7 juni 2012

        Het kernprobleem van je stelling is dat je er van uitgaat dat de wetgeving (of in het geval van scholen, het schoolreglement) uiteindelijk rechtvaardig is. Dat is niet zo. Het is uiteraard een belachelijke, autoritaire aantasting van de vrijheid om het dragen van bepaalde kledingstukken te verbieden! Ik wilde daar nog "arbitrair" aan toevoegen, maar dat zou een leugen zijn: het verbieden van kledij of het opleggen van een bepaalde kledij heeft wel degelijk een tweeledig doel:

        A) Het aanleren van het aanvaarden van gezag. In het geval van de nikab, het verplichten tot knielen voor het gezag. Erkenning afdwingen voor de autoriteit van de wet, ook al gaat het over iets dat op zich totaal onnozel is: waar het om gaat is dat je gehoorzaamt. Dat je aanvaard dat je onvrij bent in je keuzes en dat je je maar beter gedraagt zoals de wetgever je oplegt.

        B) Het opleggen van een uniforme, aanvaarde cultuur. Vaak wordt gedaan alsof onze maatschappij volledig vrij zou zijn, zonder een bepaalde aanvaarde cultuur maar integendeel vol met allerlei verschillende culturele vormen die mensen zélf vrij kunnen kiezen: jij kiest wie je zelf bent! Dat is natuurlijk utopische onzin. In feite zijn er heel duidelijke culturele normen die je worden opgelegd en er wordt verwacht dat je je daarbinnen beweegt. Afwijking van de norm wordt bestraft, vaak zelfs gerechtelijk. Al die bullshit over "je gezicht moet herkenbaar zijn!!" is natuurlijk precies dat: bullshit. Hier is een idee: als we toch zo bezorgd zijn over veiligheid en herkenbaarheid kunnen we maar beter iedereen een barcode op het gezicht tatoeëren, of een elektronische chip onder de huid plaatsen bij de geboorte. Dan is eindelijk iedereen altijd traceerbaar, hoera! Wat een geweldige overwinning voor de veiligheid van onze vrijheid en democratie! De meeste mensen (behalve misschien fascisten, die vaak eigenlijk niet meer doen dan de heersende ideeën tot hun logische conclusie doortrekken) zijn natuurlijk totaal tegen dit voorbeeld. Wanneer het echter op nikabs aankomt dan is de herkenbaarheid ineens van cruciaal belang. Wat is dan het verschil? Hier komen we aan de kern van het argument: mensen willen herkenbaarheid en traceerbaarheid voor de *ander*, met name voor de arme bevolkingsgroepen die het vaakst hun toevlucht tot criminaliteit moeten nemen, in België betekent dat: de allochtonen. Daarom is het Nikab-verbod fundamenteel racistisch geïnspireerd en moet het verdwijnen.

    • door Leopold V op dinsdag 5 juni 2012

      1) In Aalst, bij carnaval, controleert de politie of alle maskers wel af zijn om 23.59 uur dinsdagnacht. 2) Inderdaad, Vermeersch is niet zo anti-katholiek als hij doet voorkomen. Dat is me al lang opgevallen. Eigenlijk blijft hij een jezuïet. Deze Orde opgericht door Ignatius van Loyala had tot eerste doel de Leer van de Kerk naar zijn (Ignatius) inzicht te hervormen en één te maken. Nu dringt Vermeersch zich als een échte Loyala op aan de islamieten door hèn te gaan vertellen hoe hun Islam er écht uitziet. Als dat géén jezuiëtisme van de hoogste plank is weet ik het ook niet meer. (Hij deed dat in het verleden ook al met de vrijzinnigen, hij bepaalde de échte Vrijzinnige Leer). 3) Voor mij mag iedereen dragen wat hij of zij wil. (Of niets dragen aan strand bijvoorbeeld). Maar als er een wet is die gezichtsbedekking verbiedt moet die gevolgd worden. In ieder geval was juridisch gezien die wet op het verbod van de bourka (gezichtsbedekkende kledij) totaal overbodig en provocatief. (Dat geldt voor nog meer wetten, decreten en besluiten).

  • door Steven Haerens op maandag 4 juni 2012

    Enkele dagen geleden nam de RTBF in Molenbeek dit filmpje op: http://www.rtbf.be/video/v_philippe-moureaux-interpelle-avec-virulence?id=1733835. En begin nu nog eens over 'onderdrukte' gehoofddoekte vrouwen.

    • door Thierry-Limpens op dinsdag 12 juni 2012

      Wat weet jij daarvan Steven? Is daar al ooit onderzoek naar gedaan? Wat ik weet is dat als de moskees het afblokken (en het zijn mannen, die weten waarom) dat ze daar een reden voor hebben, en dat is niet alleen maar omdat ze vrede willen houden met een Belgische overheid. Al eens een keer met tegenstemmen gesproken of willen spreken? Natuurlijk mogen vrouwen die daar vrij voor kiezen om religieus extremist zijn, maar het is niet zo dat er geen onderdrukte boerkadraagsters zijn en vooral niet dat meisjes in zo'n gezinnen in een gezonde vrije sfeer opgevoed worden. Ik doe daar nu al zeven jaar onderzoek naar, intern zoals het hoort (en niet extern, vanuit filmpjes of wat nog ook), en kan niets anders concluderen. En als je met een "en-en" verhaal afkomt ben je marketing gewijs niet interessant in dit clanisme oorloge. wat doe je dan? Zwijgen en aan de basis rustig verder werken.

      Al dat ideologisch gepraat is gezond, want zo handel je over de hoofden heen (en met macht) van mensen die ook recht hebben op een luisterend oor. Je maakt je dan noch zelfs schuldig aan wat leed nog ook. Zijn we echt op vrijheidstrijd uit, is een vraag die je ook voor jezelf moet stellen. Niet alleen bij je tegekamp. Geen enkele van wie hier het hardst schreeuwen en een platform krijgen, zjn echt in het veld met die materie bezig (en sorry als ik wat overdrijf, maar ik zal er niet ver naast zitten). Wat ik wel zie is een misbruik van "vrouwenzaken en mannelijke dominantie" langs heel wat kanten, zowel links of rechts en wat nog, om het eigen deologisch gelijk te halen en vooral als het goed is om kopfiguren van het "tegenkamp" met scherp geschut te benaderen.

  • door rikke op dinsdag 5 juni 2012

    Toch wel grappig om hier al die zelfverklaarde progressieven de ene dwang voor de andere te zien verdedigen. Het hoofddoek, de sluier, de boerka, ... zijn mannelijke interpretaties (de ene al conservatiever dan de andere) van een vroeg middeleeuwse leefgewoonte van de hoofdzakelijk Arabische semi-nomadische woestijnstammen. Deze regel is dus van hetzelfde niveau als de paus die zegt dat je geen condooms mag gebruiken. Vrouwen die hier leven in een gemarginaliseerde gemeenschap en niet meedoen aan deze betuttelende en onderdrukkende religieuse interpretaties, stellen zich heel dikwijls buiten hun gemeenschap. Wanneer niet moslima's op straat al verbaal gemolestreerd en geïntimideerd worden om hun kleding en homo's in elkaar geramd, wat moet het dan niet voor de moslima 's zijn? En dat noemen jullie vrije keuze. Ik noem dit even onvrije keuze als het zogezegd wettelijk verbieden van deze toestanden. Wat niet wegneemt dat ik dit verbod compleet idioot vind. Tissue is not the issue ! Critical educations saves the nation !

    • door Dirk van Zundert op dinsdag 5 juni 2012

      Aan al de verdedigers van de "boerkadragende" vrouwen: lees eens het artikel "Vrouwen hopen op gelijkheid in het nieuwe Egypte" op deze eigenste site van De Wereld Morgen. Daarin wordt duidelijk waartoe een strikte en conservatieve interpretatie van de Koran kan leiden. Het is toch dàt niet wat we hier willen zien gebeuren, toch? Dus wat ik niet goed begrijp: in Egypte moeten we tegen een te grote invloed van de conservatieve islam zijn, in België moeten we dat tolereren, ja zelfs omarmen volgens sommigen... Tja, het is wel het een of het ander, maar niet allebei.

      • door Eric Hulsens op dinsdag 5 juni 2012

        Is een nikab een goede of een slechte zaak? En is dat wel in het algemeen vast te stellen? En door wie dan? En mogen de dragers van een nikab zelf beslissen wat die voor hen betekent? Dat zijn vragen waar de burgers en de media zich mee bezig kunnen houden. Maar het is niet aan de wetgever om zich daar zonder gegronde redenen mee te bemoeien. Een seculiere staat betekent dat de overheid neutraal blijft in levensbeschouwelijke kwesties en de grondwettelijke vrijheden respecteert en ook actief verdedigt.

        Het probleem met Egypte is (o.a.) dat het leger zich met de rol en de plaats van de vrouw bemoeit, en zoals te verwachten vanuit een reactionair machostandpunt. Dat heeft niets met spiritualiteit te maken. Het uiten van een conservatieve religieuze overtuiging is uiteraard toegestaan in een democratisch staatsbestel, en het bestrijden daarvan ook. (Maar niet voor de staat en de overheid.) De problemen komen als partijen in het maatschappelijk debat hun wil aan anderen willen opdringen, of anderen het zwijgen willen opleggen. De rol van de staat zou moeten zijn gelijke rechten voor iedereen te garanderen en geweld te voorkomen: zowel Koptische christenen als atheïsten als orthodoxe en liberale moslims moeten met rust gelaten worden en vrij hun overtuiging kunnen beleven en uitdragen. De Egyptische staat slaagt er niet in dat te garanderen.

        In België moeten veel 'autochtonen' dringend op burgerschapscursus om te leren denken vanuit de grondwettelijke vrijheden. Je mag gerust een boerka verfoeilijk vinden, of de islam onaantrekkelijk, maar je moet wel opkomen voor de grondwettelijke rechten van (o.a.) moslims, denk ik. En een minimum aan wellevendheid is ook niet overbodig. Nikabdraagsters 'wandelende vuilniszakken' noemen, zoals een progressieve journalist deed, vind ik niet kunnen. Jij wel?

        Zie ook: http://www.dewereldmorgen.be/blogs/eric-hulsens/2012/06/02/etienne-vermeersch-de-geleerde-onwetendheid#comment-41862

        • door Dirk van Zundert op dinsdag 5 juni 2012

          @Eric Hulsens: U moet toch eens goed dat artikel lezen. In Egypte is het op dit ogenblik niét het leger dat de positie van de vrouw ondermijnt, maar wel de politici die in het spoor van de Moslimbroederschap en door een strikt conservatieve interpretatie van de islam wetten, geboden en verboden instellen en zo een aantal vrouwvriendelijke verworvenheden uit het verleden teniet doen. Dàt is wat er in dat artikel staat. En laat ons ook niet vergeten dat nog maar een paar dagen geleden ons het nieuws bereikte dat de conservatieve, door de islam geïnspireerde regering in Turkije van plan is om abortus weer te verbieden, net als keizersnede (!). Mogen we dan écht geen vragen stellen bij de standpunten van moslimfundamentalisten à la Sharia4Belgium?

    • door jan Van den Eyndt op dinsdag 5 juni 2012

      Ik vind dit heel moeilijke discussie. Aan de ene kant begrijp ik volledig dat vrijheid van godsdienst, persoonlijke vrijheid, noem het desnoods vrijheid van kleden, verdedigt moet worden. Aan de andere kant is het een feit dat veel vrouwen in niqab of boerka deze niet vrijwillig dragen en vaak een marginale groep in de maatschappij vormen en door dit te dragen hun kansen zeker niet verhogen. Maar mijn menig is ook dat kleding niets te maken heeft met religie, daarin ben ik het totaal oneens met professor Vermeersch. Sluiers, hoofddoeken en alle daarvan afgeleiden zijn overblijfselen van een Arabische en Semitische nomadische cultuur waar absoluut niets mis mee is, ik vind het vaak zelfs mooi en verrijkend. Net zoals de Chassidische joden in o.a. Antwerpen kleding dragen die stamt uit het Polen van de 19e eeuw en op zich die kleding niets met het jodendom te maken heeft. Ik erger me dan wel weer mateloos aan bepaalde moslimjongeren in Borgerhout die denken dat ze meer moslim zijn door terug de traditionele kledij van het Marokkaanse platteland te gaan dragen die natuurlijk weerom absoluut niets met moslim zijn of niet te maken heeft.

      • door jan Van den Eyndt op dinsdag 5 juni 2012

        excuses: verdedigD worden...:-)

    • door Francisca op vrijdag 8 juni 2012

      S

  • door Polle1976 op dinsdag 5 juni 2012

    De antiboerkawet mag inderdaad naar de prullenmand, aangezien reeds in de wetgeving voorzien is dat je op openbare plaatsen herkenbaar moet zijn en jezelf steeds moeten kunnen identificeren. De wetgeving wordt in dit artikel zowaar als een zwak argument betiteld, en de verwijzing naar het carnavalsfeest maakt het helemaal absurd. Tijdens die folkloristische feesten, die op de meeste plaatsen ocharme 1 dag duren, gelden trouwens ook regels. Wie die regels overtreedt moet ook de consequenties dragen, alleen worden daarvoor geen politiekantoren bestormd door in hun eer gekrenkte carnavalisten.

    Al het gepalaver over (on)vrije keuze doet op zich niks terzake. In een democratie, waarin kerk en staat tot op heden nog altijd gescheiden zijn, hebben we niet te kiezen welke wetten we gehoorzamen en welke niet.

  • door Tobias op dinsdag 5 juni 2012

    Beste Eric, mijns inziens maak je hier een aantal valabele punten, maar zoals de meesten in dit debat vind ik dat je je mispakt aan het onderwerp 'herkenbaarheid in de publieke ruimte'. Vergelijkingen trekken met motorhelmen en karnavalsmaskers is twee maal zwaar naast de kwestie. Inderdaad is de drager van de motorhelm niet onmiddelijk herkenbaar, maar het is voor hem/haar wel principieel mogelijk deze af te nemen in de publieke ruimte. Ook het karnavalsmasker is door zijn frivole en vrijblijvende karakter en de afgebakende context waarin het voorkomt een erg zwak argument. Dit debat is veel te ver uitgedeind. Het bewust en principieel verhullen van het gelaat in de publieke ruimte kán niet om de gelijkwaardigheid van alle burgers te verzekeren. Alle bijkomstige argumentering hieromtrent werkt enkel een verdere (onnodige) polarisering van dit debat in de hand. Tobias

  • door TDW op dinsdag 5 juni 2012

    Welke beperking is er van godsdienstvrijheid? Iedereen is vrij van keuze welke religie men aanhangt en heeft recht om deze te boefenen. Echter is deze niet absoluut. Godsdienstvrijheid impliceert niet dat andere wetten geschonden mogen worden. Zo zijn mensenoffers of het dragen van wapens in het openbaar niet toegelaten omdat bepaalde wetten deze ervan strafbaar stellen of beperken. Net zoals de wetgeving ivm gezichtsbedekking. Deze is geldig voor iedereen ongeacht welk geloof men aanhangt. Deze wet beperkt niet welke religie men aanhangt of de beoefening ervan. Men kan gerust nog steeds een boerka dragen of een rituele zwaard. Echter kan men het beoefenen ervan niet overal doen omdat de beoefening van religie een privé-kwestie is. Men kan eerder stellen dat voor een religie kiezen een aantal beperkingen met zich meebrengt omdat religie niet boven de wet staat.

    • door Tobias op dinsdag 5 juni 2012

      Exact!

    • door Steven Frans op dinsdag 5 juni 2012

      @TDW: In mijn vorige reactie gaf ik al aan niet direct op de hoogte te zijn van zo'n algemeen gebod om op publiek terrein herkenbaar te zijn voor aanname van deze wet. Welke gebeurtenis maakte zo'n wet die zich zogezegd baseert op de openbare veiligheid in 2011 zo hoogst nodig? En wordt deze wet echt zo algemeen toegepast als we zouden moeten geloven: worden in de winter mensen met een zeer grote sjaal en muts (of zelfs een bivakmuts) beboet? Of is deze wet met valse redenen gestemd om ze zo niet als een aantasting van de godsdienstvrijheid* te laten uitschijnen (zoals menig tegenstander betoogt)?

      [*Een grondrecht dat zoals een briefschrijver in De Morgen m.i. terecht aangeeft, eerder overbodig is daar andere grondrechten een vrije godsdienstbeleving voldoende garanderen en gelet op het probleem van godsdiensterkenning maar dat terzijde.]

      • door TDW op dinsdag 5 juni 2012

        De hoodreden is dat in de meeste gemeentes reeds een verbod was op gezichtsbedekkende kledij en dat de boetes die ervan meestal werden aangevochten in de rechtbank. Met een federale wetgeving werd dit probleem grotendeels weggenomen aangezien de nieuwe wetgeving duidelijk was voor iedereen. Sommige partijen hebben er electoraal voordeel willen uithalen door andere redenen te geven. In de winter draagt men een sjaal en een muts wegens bescherming tegen de koude maar worden deze niet beschouwd als gezichtsbedekkende kledij aangezien het voorvlak van het gezicht nog steeds vrij is. Daarbij kan men bij identificatie deze verwijderen en draagt men het ook niet binnen. Dat is een verschil met een boerka of een motohelm. Deze laatste is alleen toegestaan en zelfs verplicht tijdens het motorijden. Een verbod op gezichtsbedekking op openbare plaatsen is geen schending van de gronrechten aangezien men geen religie verbied of de rituelen ervan. Men kan in privé-sfeer nog steeds de rituelen uitvoeren. Daarbij kan een sekte dat als plicht heeft om naakt te lopen gebruik maken van de godsdienstvrijheid om naakt te lopen in het openbaar? Of is het algemeen belang belangerijker voor het openbaar leven? Naakt lopen kan men steeds privé doen wat uiteindelijk toch een grondwettelijk recht is. Dat kan men niet verbieden, wel hoe hoe het openbaar leven verloopt.

        • door Steven Frans op dinsdag 5 juni 2012

          Ok, ik heb weer wat bijgeleerd en snap nu waarom de wet werd aangenomen.

          Wat betreft de laatste twee paragrafen van uw bericht nog dit: Fundamentalistische moslima's zullen argumenteren dat de boerka (of nikab, whatever) fundamenteel deel uitmaakt van hun godsdienstbeleving en elke inperking op het dragen ervan dus een aanslag is op hun godsdienstvrijheid. Maar waarschijnlijk kan de uniformisering van de lokale regelgeving rond gezichtsbedekking (zoals u de federale wet dus verklaart) de godsdienstvrijheid beperken en is er dan ook geen reden tot klagen meer, lijkt mij (ten zij we de godsdienstvrijheid (die enkel geldt voor erkende godsdiensten, dacht ik, niet voor de nudisten uit uw laatste paragraaf dus*) als het hoogste goed willen beschouwen, een recht dat al het andere overstijgt dus**.)

          *Wat meteen aangeeft hoe belachelijk dit grondrecht eigenlijk is geworden in een postmoderne wereld waarin de individuele religiositeit en spiritualiteit al lang niet meer in het strakke keurslijf van de erkende godsdiensten te bevatten valt.

          **Al moet ik eerlijk toegeven dat ik op het vlak van privacy bijvoorbeeld veel minder toegeeflijk ben: zoals ik Raf Jespers (advocaat en auteur van 'Big Brother in Europa') begrijp, moet elke inbreuk op een grondrecht namelijk proportioneel tot het beoogde doel zijn. Een camera kan dus enkel als alle andere, minder privacy-schendende middelen om de misdaad te bestrijden zijn uitgeput. Net zo zou men hier dan kunnen stellen dat een gebod om in het openbaar herkenbaar te zijn en dat dus inbreekt op de vrijheid van godsdienstbeleving van fundamentalistische moslima's (aanhangers van een erkende godsdienst), enkel toelaatbaar is als hetzelfde doel (openbare veiligheid garanderen door identificatie door ordediensten mogelijk te maken?) niet op een andere manier bereikt kan worden (bijvoorbeeld: vrouwen met nikab of boerka kunnen ook geïdentificeerd worden door ze hun gezichtsbedekkende sluier te laten afnemen in een afgesloten ruimte met enkele vrouwelijke agenten.)

          Maar ik ben geen jurist en hoor hierover dus graag meer of betere informatie...

    • door aronjaco op dinsdag 5 juni 2012

      Exact . Een wet wordt verondersteld het algemeen belang te dienen, en dat totdat de wet ingevolge maatschappelijke tendensen wordt aangepast. Dat is de wet binnen een democratie. De wet geldt in principe voor iedereen die deel uitmaakt van die maatschappij waarin die bepaalde wet geldt. Als de wet zegt dat men niet gemaskerd mag rondlopen in de publieke ruimte , wel dan is dat voor iedereen zo. De wet is ook nooit absoluut. Zo kan een motorrijder in die publieke ruimte , en dat vanuit een hoger belang, namelijk de veiligheid, toegelaten en zelfs verplicht worden een helm te dragen , waarbij hij of zij nochtans niet langer herkenbaar is . Dat ook is geregeld via de wet, zoniet zou dit afwijkind gedrag op de eerste wet niet kunnen en bijgevolg strafbaar zijn. Wie van al diegenen die hier de burka verdedigen wil voor zijn woning , binst de dag of s'nachts , gemaskerde personen tolereren ( onherkenbaar gekleed bij middel van bivakmuts bv.)? Dus , de burka beschouw ik als het dragen van een kledingstuk dat leidt tot het onherkenbaar zijn en is bij wet verboden. Iedereen,n die in onze maatschappij wil leven dient zich aan dit verbod te houden. Dit heeft niets te maken met grondwettelijke vrijheden, zoals de vrijheid van godsdienst. Die laatste vrijheid wordt helemaal niet geschonden door het bij wet opleggen van de plicht herkenbaar te zijn in de publieke ruimte, mede aangezien er voor het dragen van de burka geen wettelijke uitzondering is gemaakt op de plicht herkenbaar te zijn.

  • door Marc Maes op dinsdag 5 juni 2012

    Men mag zich niet laten verleiden tot een louter godsdienstig discours. Geen enkele vrijheid, ook niet de godsdienstvrijheid, is onbeperkt. Alle grondwetten en verklaringen van de rechten van de mens leggen beperkingen op. De vraag is gewoon of het toelaatbaar is in een open democratische maatschappij dat men zich onherkenbaar maakt, of het nu met bivakmutsen of nikabs is. Neen, dus, net zoals men bij ons geen wapens mag dragen of verondersteld wordt zich betamelijk te kleden en te gedragen, zeker als men een openbare functie uitoefent. Iedereen kan zich immers verbergen onder een boerka of nikab of bivakmuts. Het ergerlijke is dat de Molenbeekse vrouw zelfs weigerde zich te identificeren aan de politie, alsof voor haar andere wetten gelden dan voor iedereen. Tot slot: zien al die mensen die zichzelf zo verschrikkelijk links vinden in hun verzet tegen deze wet, dat ze zich tot vriend maken van uiterst reactionaire (Ph. Moureaux spreekt van fascistische) trends in de islam?

    • door Jan STACINO op dinsdag 5 juni 2012

      De Youro Divi ( vertaald de gekken van God - Russisch Orthodoxe strekking) zijn tegen de kledingvoorschriften en wandelen dus naakt openbaar op straat. Immers we zijn toch allen gelijk voor God. So what. Gaan we dan de wet veranderen omdat dit de godsdienstvrijheid fnuikt ? Redeneer verder logisch en je kent het antwoord !

    • door miss post op donderdag 7 juni 2012

      Zie filmpje online (de vrouw haar eigen verklaring,haar eigen woorden dus!!)..de vrouw heeft zichzelf wel degelijk geidentificeerd;het is de politie die ook terzelfdertijd wou dat ze de niqab uitdeed. Niet alleen een boete maar ook een uitdoen ter plaatse. Het feit dat de vrouw de niqab een paar straten verder terug zou aangedaan hebben maakt de reactie van de politie er alleen maar belachelijker op.

      De vrouw in kwestie is de niqab niet opgelegd maar kiest daar persoonlijk zelf voor zonder dwang daar nu nog door de wet in te voeren vrouwen blijven kiezen voor de niqab. Kwa veiligheid als reden aanhalen is een immens bedrog daar bewezen in landen asl de UK er geen sprake is van meer incidenten met niqabdragende vrouwen.

      De meeste criminelen zijn immers geen vrouwen in burka/niqab en indien men toch een roof wil plegen kan men zich beter maskeren met een bril en professionele schmink of een masker dat net echt lijkt... Het gaat hier om pure angst die ingeklopt is door de media..dat er veel bekeerde Belgen kiezen voor de islam en voor de niqab geeft weer welke noodzaak er bestaat in onze maatschappij kwa meer en meer zogenaamde vrijheid..

      Nee mens u bent niet vrij,u denkt het allen maar!!!

      • door Thierry-Limpens op dinsdag 12 juni 2012

        ... dat ze haar boerka in alle vrijheid draagt. Menselijke racties zijn vaak psychologisch als er langs alle kanten getrokken wordt. Amina Wadud schrijft dat zelf op haar Facebook dat ze de ene keer kwaad is als ze haar hoofddoek moet dragen en de andere keer als ze hem moet uitdoen. Waarom kan een "en-en" redenering niet? Zo zou ik reageren: als ik van mijn man mijn boerka moet dragen en het de enige manier is om op straat te mogen, dan ga ik heel nerveus worden als er flikken zijn die mij het leven nog eens extra komen lastig maken. Vele versies zijn mogelijk en daarom is het geen symbooldossier maar men maakt er altijd maar een van door te blijven zwart-wit door te leuteren.

  • door Jenny Mees op dinsdag 5 juni 2012

    Dat een linkse website als de wereld morgen overal de boerka en de hoofddoek verdedigt (alleszins het dragen ervan overal en altijd) is een teken dat het islamistische hemd nader is dan de feministische rok... Of tot wat het monsterverbond tussen de linkerzijde en het islamisme leidt...

    • door Eric Hulsens op dinsdag 5 juni 2012

      Ik ben niet de website, hooguit een stem die daar gehoord kan worden. Er zijn veel andere stemmen, zoals u in deze kolom met reacties kunt zien. Het gaat mij hier ook niet over het al dan niet goed zijn van de boerka, maar over de (niet-)zinvolheid van een verbod. De boerka is niet gelijk met islamisme (daarmee wordt politieke islam bedoeld), maar sluit die ook niet uit. Er bestaat ook geen monsterverbond tussen dé linkerzijde en hét islamisme, er zijn wel mensen en groepen ter linkerzijde die opkomen voor rechten van moslims die in de underdogpositie geduwd worden. De repressie van hun kleding is daar maar een onderdeel van, zoals u weet gaat het evenzeer of nog meer om werk, carrièremogelijkheden, bescherming tegen discriminatie en agressie enz. De boerkablabla als afleidingsmanoeuvre van deze zaken mag aan de kaak gesteld worden, maar de strijd over symbolen is niet overbodig. Het boerkaverbod (en de aanverwante verbodsmaatregelen tegen de hoofddoek) is een symbool voor de religieuze onverdraagzaamheid en de islamofobie die in onze maatschappij furore maken. Het lokt vanzelf burgerlijke ongehoorzaamheid uit, en leidt dan tot de toestanden die we de voorbije dagen in Molenbeek konden zien. Politici à la Milquet trekken daar meteen de verkeerde lessen uit. Maar dat is een volgend verhaal.

      • door jacquet op dinsdag 5 juni 2012

        Laat iedereen rondlopen zoals hij/zij wil en ook achter die loketten moet men kunnen zitten en bedienen zoals men wil het zal de maatschappij beter leren omgaan met verschillen het duo Vermeersch/Verhofstadt gedraagt zich als een dictatorsduo die hun vrijheden willen opdringen.Om misbruiken te bestraffen zijn er andere wetten te bedenken dan zo'n debiel boerkawetje dat enkele devote nonnetjes de gordijnen in jaagt.

        • door Steven Haerens op dinsdag 5 juni 2012

          En aan devote nonnetjes geen gebrek in dit land, te oordelen naar de 'meningen' in de meeste bovenstaande commentaren!

        • door TDW op dinsdag 5 juni 2012

          Dus naakt , een t-shirtje van Dolf aus berlin of sm-pakje moet kunnen.

          Voor degene die het nog niet beseffen, er is geen boerkawet, wel een wet dat gezichtsbedekking verbied. Raar genoeg was er voor deze wet in de meeste gemeenten dit ook verboden. Toen heb ik echter niemand horen klagen over aantasting van de grondwettelijke rechten en de zogenaamde "absolute" godsdienstvrijheid.

      • door Rogier van der Linde op woensdag 6 juni 2012

        U verwijt de maatschappij religieuze onverdraagzaamheid, terwijl het om een maatschappelijke reactie tegen religieuze onverdraagzaamheid gaat. Ik denk eerlijk gezegd dat een doorsnee burger zich door de band genomen niet veel aantrekt van de religie van een ander, zolang de impact op de maatschappij en het individu maar beperkt blijft. En laat dat nu het zwakke punt zijn van een drammerige religie als de islam. De cijfers zijn ook niet om vrolijk van te worden: in veel Europese landen wil een meerderheid de sharia invoeren, één op drie Britse moslims wil afvalligen executeren, 40% van de Vlaamse jonge moslims vindt onze maatschappelijke waarden incompatibel met de islam, meer dan éénderde van de Duitse moslims steunt geweld tegen niet-moslims, enfin, meer lectuur onder andere hier (http://wikiislam.net/wiki/Muslim_Statistics_(Shari'ah)). Ik vind dit eerlijk gezegd dat er in deze context belangrijker dingen zijn om voor te strijden dan het recht van een moslim om een boerka over het hoofd van zijn vrouw te trekken.

      • door Jenny Mees op woensdag 6 juni 2012

        Dank u wel voor het hoffelijke antwoord. Over islamofobie nog het volgende in een notedop: zwaar overroepen! De islam zoals hij zich manifesteert in allerlei geweld en provocaties roept angstgevoelens op, terecht. Maar onze maatschappij is niet speciaal xenofoob ten opzichte van mensen die hun geloof -in dit geval de islam- niet manifest in het gezicht van hun buurman duwen! Hoofddoeken (en zeker niqabs en burka's) zijn niet zomaar een lapje stof... anderen hebben dit al ten overvloede aangetoond. De opmars van hoofddoeken gaat hand in hand met de opmars van het islamisme (hier bedoeld: de politieke stroming die de scheiding tussen godsdienst en staat wil te niet doen). De opmars van hoofddoeken gaat hand in hand met geweld op vrouwen (en andere groepen). U moet ook rekening houden met de gevoelens van niet-moslims: zij hebben het recht om te verkeren in openbare ruimtes die niet provocatief een godsdienst (en alles wat er aan vasthangt) manifesteren. Een persoonlijke noot: mij overvalt een diepe diepe malaise bij het zien van hoofddoeken, des te erger wanneer hij gedragen wordt door jonge vrouwen en nog erger door kinderen (geen alleenstaand feit: ik zie elke week op vrijdag en zaterdag kleine meisjes met hoofddoeken in de buurtmoskee -en dit in een provinciestad). Is het verdedigen van extreme vormen van fanatisme zoals het dragen van burqa of niqab dan te verkiezen boven het verdedigen van de rechten op een seculiere omgeving van andere mensen (in eerste plaats: autochtone vrouwen -of zijn zij geworden tot q. n. ?). Naar mijn mening moet ook het dragen van hoofddoeken zoveel mogelijk ontmoedigd worden door een klimaat te scheppen waarin het vanzelfsprekend is (zoals dat 20 jaar geleden nog was) dat de openbare ruimte seculier is. Over geweld op "andere groepen" nog het volgende: het is precies de opmars van de islam die geweld veroorzaakt tegenover andere groepen, en dit geweld is zeer zeker reëel in tegenstelling tot de denkbeeldige niet-bestaande islamofobie. De religieuze groep die het meest te lijden heeft in de westerse wereld onder aanvallen zijn de joden.Het anti-semitisme heeft zeer oude wortels in de islam. Dit anti-semitisme gaat hand in hand met de opmars van een eeuwenoud autochtoon anti-semitisme dat nu nauw verholen wordt onder een vernisje van anti-zionisme en anti-israëlisme. En dat anti-semitisme wordt dag in dag uit venijnig gevoed door de reguliere media en culturele elite die Israël voorstellen als een bijzondere kwaadaardige staat van waaruit allerlei slechtheid voortkomt. Deze dagdagelijkse desinformatie wakkert jodenhaat aan. Joodse mensen worden opnieuw vermoord in Europa. Israël moest al drie genocidaire aanvallen vanuit buurlanden weerstaan en het is niet denkbeeldig dat het voortbestaan van de staat nu opnieuw in gevaar komt door de genocidaire bedoelingen van het Iraanse ayatollah-regime die hun nucleaire wapens zeker zullen gebruiken wanneer ze er in het bezit van komen. Met vriendelijke groeten.

  • door Rogier van der Linde op woensdag 6 juni 2012

    Je kunt eindeloos filosoferen over bijbels en korans en of een sjaal of motorhelm ook niet een beetje een boerka is en over hoe absoluut godsdienstvrijheid al dan niet is, maar dat is naast de kwestie. Je moet blind als een mol of slecht van wil zijn om niet te zien dat de boerka in praktijk vaak wél door de man opgedrongen is ter onderdrukking van de vrouw in een toch al niet zo vrouwvriendelijke religie. Natuurlijk zal er hier en daar een vrouw zijn die dit vrijwillig draagt, net zoals er best iets moois kan bloeien tussen een dertienjarige en een volwassene, en niet iedereen het erg vindt af en toe eens wat oorvijgen met zijn of haar partner uit te wisselen. Maar in praktijk is het omgekeerde vaak waar, en bij gebrek aan gedifferentieerde oplossingen is een globale regeling - en dus verbod - de enige logische keuze. (En ja, ook herkenbaarheid vind ik een valabel argument: ik zou het ook niet fijn vinden als mensen permanent een motorhelm of een masker ophebben. Die karnavalswet is er niet voor niets gekomen). Zijnoot: ik snap niet goed wat Vermeersch' argumenten met 'islamofobie' ('panische en irrationele angst voor de islam') te maken hebben. Ik vind het jammer dat, net zoals de term 'xenofobie' decennialang de dooddoener is geweest om elk denken over migratie af te blokken, kritiek op de islam vaak monddood gemaakt wordt met deze term.

  • door Félicien Manon op woensdag 6 juni 2012

    Voor diegenen die hier reageren op dit opiniestuk en over de materie wat meer willen weten, is er het boek van Nawal el Saadawi, DE GESLUIERDE EVA waarin de schrijfster op zoek gaat naar de oorsprong en achtergrond van de relatiepatronen binnen het Egyptische gezin en de positie van de Arabische vrouw. Zij bestrijdt dat de vrouw gevaarlijk zou zijn voor de man en de maatschappij, zoals door Moslims wel aangenomen wordt. Onvermijdelijk botst ze daarbij op de islamitische godsdienst, cultuur, tradities, politiek en geschiedenis. Dit boeiend boek geeft een onthullende kijk op de wereld van de Islam. Nawal el Saadawi is een Egyptische gynaecologe, moslimfeministe, politiek activiste en schrijfster. Op Nawal werd op 6-jarige leeftijd een vorm van vrouwenbesnijdenis, toegepast, een praktijk die ze later wereldwijd bestrijden. El Saadawi ging geneeskunde studeren aan de Universiteit van Caïro en voltooide deze studie in 1955. In haar praktijkstage in haar geboortedorp werd ze zich bewust van de zware omstandigheden en de ongelijkwaardigheid die vrouwen op het platteland zich moesten getroosten. Naderhand bereikte ze de status van Directeur Openbare gezondheid op het Ministerie van Gezondheid. Ze bleef echter niet verstoken van moeilijkheden vanwege haar kritiek op misstanden in de Egyptische samenleving, in 1972 werd ze bij het Ministerie vanwege haar politike activiteiten en haar boeken. Deze kostten haar later ook de functie van hoofdredactrice van een medisch tijdschrift, en die van assistent-algemeen secretaris van de Medische beroepsvereniging in Egypte. In 1980 stichtte ze een feministische pressiegroep in Egypte. Misstanden die ze via deze organisatie openlijk aankaartte waren vrouwenbesnijdenis, prostitutie, het islamitisch huwelijk, het recht op scheiden en moslimfundamentalisme. In september 1981 werd ze gevangengenomen,wegens 'misdaden tegen de staat', hetgeen een internationaal protest uitlokte.Een van haar uitspraken uit die tijd was: "Gevaar is een deel van mijn leven geworden sinds ik een pen heb gepakt en ben gaan schrijven. Niets is gevaarlijker dan waarheid in een wereld die liegt.Omdat ze al sinds 1982 doodsbedreigingen kreeg van islamistische fundamentalisten verliet El Saadawi in 1991 Egypte.Begin februari 2007 werd ze in Mechelen, op doorreis vanuit Rotterdam, beroofd van het manuscript van haar nieuwste roman. Eind februari 2007, terwijl ze in Brussel verbleef, werd bekend dat sjeik Mohammed Seyed Tantawi van de Al-Azhar Universiteit, in feite de meest gezaghebbende soennitische moslimgeestelijke, een fatwa en de doodstraf op grond van de sharia over haar heeft uitgesproken wegens geloofsafval.

    • door Bokkerijder op woensdag 6 juni 2012

      Wat kan het de schapen schelen dat niemand hen de vrijheid van spreken ontneemt? Ze houden het bij blaten. Geef iemand die innerlijk een mohammedaan, een jood of een christen is de toestemming om te zeggen wat hij wil: hij zal toch alleen maar bekrompen onzin verkopen. (Max Stirner)

    • door Eric Hulsens op woensdag 6 juni 2012

      Dat is een mooie presentatie van Nawal El Saadawi, die ik zeer waardeer en bewonder. Maar haar standpunten zijn voor veel mensen in Egypte te radicaal en te westers. Al bij het begin van de moderne vrouwenbeweging in Egypte was er een westers georiënteerde richting die tegen de hoofddoek (toen vooral nikab) was (zie Huda Sharawi) en één die het wegdoen van de hoofddoek niet noodzakelijk vond en kritiek had op het patriarchale anti-hoofddoekdiscours: zie Malak Hifni Nassef. Hierover b.v. Leila Ahmed, Women and Gender in Islam, Historical Roots of a Modern Debate, p.179.

  • door tin vankerkom op woensdag 6 juni 2012

    Is het niet vreemd dat onderstaande reacties over het boerkaverbod bijna allemaal van mannen komen? En ik die dacht dat mannen geen interesse hadden voor kleren... Misschien niet voor hun eigen kleren, want zij mogen dragen wat ze willen, maar over wat een vrouw aanmoet, hebben ze zeer uitgesproken meningen... En wat als we de zaken nu 'ns omdraaiden? Een klein gedachtenexperiment... Wat als de vrouwen nu 'ns gingen samenzitten om te beslissen wat mannen moeten dragen in het openbaar? Uitgangspunt van de discussie is dat mannen in het openbaar een potentieel gevaar vormen. Ze zijn gemakkelijk agressief, ze maken vaak lawaai, ze letten niet op kinderen of duiven die de weg oversteken, wat nog allemaal? Dus, regel nr. 1: voortaan mag geen enkele man de straat nog op zonder begeleiding van zijn moeder, schoonmoeder of oudere zus. De man loopt voorop en zijn chaperone erachteraan, zodat ze hem goed in de gaten kan houden. De man draagt bij voorkeur een broek met afhangende bretellen - ça, c'est le dernier cri! - zodat zijn begeleiderster hem te grabbelen kan nemen, mocht hij het te bont willen maken. Let wel, werkelijk onhoudbare mannen leggen we aan de leiband - Hermès zal d'er vast & zeker hele mooie weten te maken - maar voor de doorsnee man zal zo'n broek met bretellen wel volstaan om hem in het gareel te doen lopen. Wat nog? We kunnen natuurlijk ook overwegen om bij kleine jongetjes de voetjes in te binden, zodat ze later, als ze groot zijn, niet zo snel kunnen lopen; dan kunnen we ze gemakkelijker bijhouden, zie je? We kunnen die broekspijpen natuurlijk ook verzwaren met lood, dat kan ook al helpen. En mannen moeten oogkleppen op. Anders loeren ze naar andere vrouwen en dat vinden wij niet leuk. Het is immers onze man! Hij heeft bij een ander niets te zoeken. We steken hem verder ook in slobberende kleding, kwestie van zijn bodybuildersspieren vakkundig aan het oog te onttrekken. Hij moet een breedgerande hoed op, zodat zijn viriele trekken zoveel mogelijk aan het spiedende oog van onze kapers-zusters worden onttrokken. In de winter draagt hij een dikke sjaal, om mond en neus te bedekken, want sommige vrouwen denken dat ze uit de lengte van die neus heel wat andere dingen kunnen afleiden. Heeft hij mooie handen, dan draagt hij wanten, want wij weten hoe wij kunnen smelten voor mooie mannenhanden. Wordt hij per euvel toch op straat aangesproken, dan zullen wij het woord voor hem wel voeren. Wij dragen zijn papieren mee in onze Vuittontas en we zullen d'er ook nog flink over moeten debatteren of onze mannen nog naar het zwembad mogen, 1 uurtje in de week, als wij niet gaan. Café-bezoek is uiteraard uitgesloten - daar komen alleen maar vodden van - en naar het voetbal kijken kan-ie thuis, voor de teevee. Wij zullen intussen de maatschappij wel bestieren en als al deze maatregelen niet helpen en de mannen komen in opstand, kunnen we nog altijd een halve sexuele verminking overwegen: we nemen bij ieder exemplaar 1 teelbal weg, want het was vast & zeker een grove vergissing van de natuur hen d'er met 2 te bedelen. Wij vrouwen maken onder elkaar uit wie welke man krijgt - zelf zijn de mannen niet in staat een verstandige keuze te maken, ze letten op de verkeerde dingen - en de eventuele mannen die toch nog vrij zouden rondlopen, bekogelen we met scheldwoorden. Welke? Daar moet nog over worden gestemd. Uiteraard verdwijnen ze uit de politiek en alle leidinggevende plaatsen, want ze maken d'er toch maar een potje van. En als wij zwanger worden en horen dat het kindje een jongetje is, zullen wij zwaar overwegen of wij dat zaakje wel gaan houden, want er is nood aan meisjes. Intellectuele mannen die boeken schrijven over deze wantoestand (?) sluiten wij op. En domme mannen houden wij voor dat dit alles zo gewild werd door de Godin. Nog suggesties misschien?

    • door Bokkerijder op woensdag 6 juni 2012

      Ja, nog één suggestie: ik ben altijd een voorstander van links geweest (en nog niet zo'n beetje ook). Maar hoe meer ik hier lees, hoe meer ik mezelf voel opschuiven ... het laatste halfuur is mijn stoel al vanzelf tien centimeter naar rechts opgeschoven. Ik vind het belachelijk dat mensen die zichzelf 'links' durven noemen hier dit soort vormen van religieuze achterlijkheid komen verdedigen. Marx en Lenin zouden zich omdraaien in hun mausoleums, moesten ze dit allemaal komen lezen. Mijn suggestie is dus om die Sharia4Belgium - onnozelaars en hun in burka gehulde zusters op het eerste vliegtuig richting naar Kaboel of Islamabad te zetten, voor mijn part zelfs zonder kaartje, want we kunnen ze beter kwijt dan rijk zijn. Hetzelfde geldt voor Turkse partijen zoals die nu worden opgericht door Grijze Wolven in Limburg ... onmiddellijk terug naar Istamboel of Ankara, als ze denken dat het zoveel beter is daar, wij willen ons niet de les laten spellen door Turkse of andere nationalisten, we hebben al genoeg van die kanker hier in ons eigen land. Wij willen kunnen leven in vrede en verdraagzaamheid. Katholieke kerken met pedo-priesters zou ik ook onmiddellijk laten sluiten hoor, dus wat dat betreft zeker geen onderscheid.

      Ik heb in het geheel niks tegen buitenlanders of mensen die hier om gerechtvaardigde redenen asiel komen zoeken. En ook niet tegen mensen die hier al zijn. Ik heb zelfs niks tegen mensen zonder papieren, ik heb samen met hen nog huizen gekraakt en acties gevoerd met UDEP. Maar voor mij is de maat nu wel vol.

      • door Eric Hulsens op woensdag 6 juni 2012

        Ilona, is, het niet één van de grote blunders van het communisme dat het de godsdienst heeft afgedaan als achterlijkheid, die de staat op autoritaire manier moet bestrijden? Het lijkt me het beste dat de staat zich niet mengt in levensbeschouwelijke kwesties, en dat het recht op 'achterlijkheid' erkend wordt. Nee?

        • door Bokkerijder op donderdag 7 juni 2012

          Hey Eric, neen ik ben het er niet mee eens. Religie en kerken zijn meestal een poel van reactionair denken en van contrarevolutionair handelen. Wij hoeven daar niet mee akkoord te gaan, en zelfs al zouden we bepaalde vormen van religie tolereren, we hoeven het daarom niet op zo'n kritiekloze wijze te propageren. Dat vind ik erover. Niemand is erbij gebaat. Kijk wat Stirner zegt: "Wat kan het de schapen schelen dat niemand hen de vrijheid van spreken ontneemt? Ze houden het bij blaten. Geef iemand die innerlijk een mohammedaan, een jood of een christen is de toestemming om te zeggen wat hij wil: hij zal toch alleen maar bekrompen onzin verkopen." (Max Stirner)

      • door Eric Hulsens op woensdag 6 juni 2012

        Dat vind ik een heel leuk stukje, Tin. Maar met vrouwen is het niet automatisch beter. Als ze macht krijgen, is dat vaak omdat ze zijn gaan denken als mannen. En ze aarzelen dan vaak niet om hun zusters op een autoritaire manier te behandelen. Er is maar één vrouw die tegen de antiboerkawet gestemd heeft, Eva Brems.

        • door STACINO,JAN op woensdag 6 juni 2012

          Laten we voor zowel mannen en vrouwen een zak over hun kop dragen, dan worden ze al ziende blind ! (parafrase op de Stad der Blinden van Saramago)

    • door Eric Hulsens op woensdag 6 juni 2012

      Dat vind ik een heel leuk stukje, Tin. Maar met vrouwen is het niet automatisch beter. Als ze macht krijgen, is dat vaak omdat ze zijn gaan denken als mannen. En ze aarzelen dan vaak niet om hun zusters op een autoritaire manier te behandelen. Er is maar één vrouw die tegen de antiboerkawet gestemd heeft, Eva Brems.

      • door Dirk van Zundert op woensdag 6 juni 2012

        Misschien is dat laatste wel gewoon omdat de andere vrouwelijke parlementsleden - als vrouw zijn zij zeer goed geplaatst om hierover te oordelen! - gewoon ook vinden dat gezichtsverhullende kledingsstukken niet toegelaten mogen worden in onze openbare ruimte. Zo simpel kan het ook zijn, hoor.

        • door Eric Hulsens op vrijdag 8 juni 2012

          @ Dirk van Zundert: Ik ben ook geneigd om te denken dat vrouwen beter over vrouwenkwesties kunnen oordelen dan mannen, maar dat blijkt niet zo te zijn. De tegenstelling tussen culturele achtergronden is veel belangrijker dan die tussen de seksen. Als ik de discussie in de kamer bekijk (http://www.dekamer.be/FLWB/pdf/53/0219/53K0219004.pdf ) sta ik versteld van de autoritaire en reactionaire onzin die een aantal vrouwen daar uitkramen.

          • door david van peteghem op zaterdag 16 juni 2012

            U zegt : De filosoof die geen moslim is en de wetgever kunnen toch alleen maar vaststellen dat het dragen van een boerka binnen de islam bestaat? " Ik vraag me dan af hoe uw eigen positie daarin weet te rechtvaardigen. Waar haalt U het recht vandaan om te spreken en te oordelen?. Baseert U zich louter op de juridische kant van de zijde? Wel, Ik ben helemaal niet op onder indruk van uw analysekader. Ik stel voor om zeker niet voort te bouwen op een filosofe als Martha Nussbaum die vooral naar de wereld heeft leren kijken vanop haar hometrainer in haar grote bibliotheek. Daarmee wil ik haar filosofische denkkracht geenszins op de korrel nemen. Ik ben alleen nooit onder de indruk geweest van wat zij zowat allemaal heeft te zeggen over bv. verband tussen moraliteit en emoties. Maar soit: wat ik duidelijk wil maken is dat het verstandiger is om in plaats van vanuit een nogal zelf merkwaardig analyse kader te antiboerka-wet in de prullenmand te gooien (het zijn verschrikkelijke vergelijkingen die u maakt, die storend zijn) echt het veld in te duiken. Leer de Islam in al zijn complexiteit kennen.

            • door Eric Hulsens op zaterdag 16 juni 2012

              @ David Van Peteghem Elke burger heeft toch het recht (en de plicht?) zijn of haar stem te laten horen als grondwettelijke vrijheden aangetast worden? Ik voel me daar ook wel persoonlijk bij betrokken: ik woon al 25 jaar in buurten met veel moslims. Het gaat dus over mijn buurt en mijn buren. Waarom denkt u dat ik niets weet van de complexiteit van de islam? En het bezit van een bibliotheek en van een hometrainer maken iemand toch niet wereldvreemd of irrelevant?

              • door david van peteghem op zondag 17 juni 2012

                Beste Eric

                Ik lees graag jou artikels. Ik stelde mezelf enkel de vraag op welke gronden U zich baseert om de antiboerka-wet naar de prullenmand te verwijzen. U zegt nu dat u in moslimbuurten woont. daarmee appeleert u aan het gezonde verstand. Wie kent er tegenwoordig geen moslimbuurten en moslims? Iedereen zijn Moslim. Maar door het volgen van het gezonde verstand kan je wel eens goed vergisssen. De ogen geven niet altijd wat je denkt te zien. Soms gelooft men graag wat men meent te kunnen geloven. Misschien is het beter deze zaak te laten rusten en in te zetten op belangrijke sociaal-economische thema's in uw buurt (of toch daar de voorrang aan geven, voor zover u daar al met bezig bent). Stel dat vrouwen dan toch een boerka mogen dragen, dan vraag ik me af binnen welke tijdspanne er meer vrouwen al dan niet volgens eigen beslissing boerka's gaan dragen. Ze kunnen er dan zelf voor kiezen (ik ga dat niet betwisten, maar ook niet voor in de bres springen). Hun familie of mannen, broers kunnen erover gaan beslissen of misschien gaan ze het dragen uit verzet tegen de niet aflatende haat tegen de Islam en moslims hier in het westen. Dit laatste vrees ik vooral. Haat en uitsluiting zorgt voor radicaliseringen dat is zoals water op 99,99 graden begint te koken.

                een filosoof is niet irrelevant. Ik ben een grote voorstander om filosofie te introduceren in het onderwijs als een verplicht vak. Maar een filosoof kan wel gekarakteriseerd worden als iemand die in de boeken zit en doorgaans niet veel op de ervaring voortgaat (Nussbaum zoekt bv. haar soelaas op in de literatuur voor de moraal - hoeveel mensen lezen die prachtige literatuur?). Vermeersch is zo iemand en Nussbaum ongetwijfeld ook. Beide hebben soms ook enorm interessante dingen te zeggen en soms ook niet. Soit, Ik heb andere verhalen en ja ik woon ook in een buurt met veel moslims en ben zelfs getrouwd met een moslima. De belangrijkste les die ze mij hebben geleerd is dat het geloof, of het zijn van een goede moslim in je hart zit....Das voor mij alvast voldoende.

                Het beste model van religieuze vrijheid ben ik overigens tegen gekomen in het West-Afrikaanse Benin : geen godsdienstonderwijs (zorg daar maar zelf voor), geen wetten op vestimentaire codes. Iedereen is er vrij. Na al die jaren heb ik daar slechts één iemand met een boerka zien rondlopen en voorzover ik kon opmaken was dat geen Beninse, maar een Arabische vrouw. Dus: boerka's worden daar niet gedragen. Chadors wel, maar dan enkel voor te gaan bidden. En wees gerust: het is een diep religieus/spiritueel land. Maar eens je wat dieper gaat graven kom je tot andere inzichten die minder aangenaam zijn (dat kan ik u garanderen). Gelijkaardige ervaringen heb ik hier in België ook al gehad.

              Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties