Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

Yanis Varoufakis: "Austeriteit is enige 'dealbreaker'"

Het is niet de Griekse regering maar de Eurogroep die een akkoord voor een economisch hervormingsprogramma tegenhoudt. Dat is de stelling van Grieks minister van financiën Yanis Varoufakis. De Eurogroep wil immers uitsluitend 'besparen' op sociale uitgaven en de Griekse economische elite volledig vrijwaren.
woensdag 27 mei 2015

Als het over de onderhandelingen gaat tussen de Griekse regering en haar kredietverleners, dan overheerst een vaak voorkomende misvatting. Die misvatting werd recent nog herhaald door Philip Stephens van de Financial Times. Hij stelde dat “Athene niet in staat is, of niet wil zijn – of beiden – om een economisch hervormingsprogramma te implementeren”.

Van zodra deze misvatting als een ‘feit’ wordt voorgesteld, worden alle spots gericht worden op hoe onze regering te werk gaat. Om het met Stephens’ woorden te illustreren, de Griekse regering is een regering die “kwistig omgaat met het vertrouwen en de welwillendheid van haar partners in de eurozone”.

De realiteit van de gesprekken ziet er echter helemaal anders uit. Onze regering is erop gebeten om een agenda te implementeren die alle economische hervormingen uitvoert, zoals voorgelegd door Europese economische denktanks. Meer zelfs, wij zijn in staat om ondanks het doorvoeren van een dergelijk economisch programma, de steun van het Griekse volk te behouden.

Laat ons eens stilstaan bij wat dat economisch programma inhoudt: 

  • een onafhankelijke belastingdienst; 
  • redelijke, primaire begrotingsoverschotten [1]
  • een verstandig en ambitieus privatiseringsprogramma, gecombineerd met een agentschap voor ontwikkeling dat openbaar bezit gebruikt om investeringsstromen te creëren; 
  • onvervalste pensioenhervormingengericht op een duurzaam sociaal zekerheidssysteem; 
  • liberalisering van de markten voor goederen en diensten, enzovoort.

Onze regering is wel degelijk bereid om deze hervormingen door te voeren. Maar waarom hebben de onderhandelingen dan nog niet geleid tot een overeenkomst? Waar zit het knelpunt?

Het probleem is eenvoudig: de schuldeisers van Griekenland eisen een nog zwaarder besparingsbeleid voor dit jaar en de daaropvolgende jaren. Het is een aanpak die het herstel belemmert, groei in de weg staat en de schulden nog groter maakt. Het zou leiden tot een deflatoire cirkel en de wil om de dringende hervormingen door te voeren zou verdwijnen. Onze regering kan en zal geen remedie aanvaarden die verschrikkelijker is dan de ziekte zelf.

De manier waarop onze schuldeisers blijven aandringen op nog grotere besparingen is subtiel, maar volhardend. Je kan het terugvinden in hun eis dat Griekenland verplicht wordt onhoudbaar hoge primaire budgettaire overschotten aan te houden (meer dan 2 procent van het BBP in 2016 en zelfs meer dan 2.5 procent, of zelfs 3 procent, voor elk jaar dat daarop volgt). Om dit doel te kunnen bereiken, worden we verondersteld de algehele last van de belasting op de toegevoegde waarde van de private sector te vergroten, over heel de lijn nog meer te snijden in de al ingekrompen pensioenen en de lage inkomsten door privatisering (als gevolg van het drukken van de prijs van activa) te compenseren met “gelijkwaardige” fiscale consolidatiemaatregelen.

De opvatting dat Griekenland er niet in zou slagen haar begroting voldoende te consolideren, is niet enkel fout. Ze is gewoonweg absurd. Bijgevoegde grafiek toont dit aan. Daarnaast verklaart de grafiek ook waarom Griekenland het minder goed heeft gedaan dan pakweg Spanje, Portugal, Ierland, of Cyprus in de jaren na de financiële crisis van 2008.

Ten opzichte van de rest van de landen in de periferie van de eurozone, waren de aan Griekenland opgelegde maatregelen minstens twee keer zo zwaar. Zo is het gewoon, niet meer en niet minder. Griekenland staat helemaal alleen rechts onderaan in deze grafiek: http://www.project-syndicate.org/flowli/image/varoufakis4-graph/original/english

(op de horizontale as staat de vermindering van het structureel begrotingstekort, waar Griekenland het hoogst scoort, op de verticale as staat de nominale groei/daling van de begroting, van alle EU-lidstaten is de totale begroting van Griekenland het meest geslonken)

In navolging van de herverkiezing van David Cameron  in Groot-Brittannië, merkte mijn goede vriend Lord Norman Lamont, een voormalige Britse minister van financiën [2], op dat het Britse economische herstel de positie van onze regering steunt.

In 2010, zo herinnert hij zich, zagen zowel Griekenland als Groot-Brittannië zich geconfronteerd met ongeveer even grote begrotingstekorten. Griekenland richtte zich in 2014 terug op primaire overschotten (die rentebetalingen uitsluiten), terwijl Groot-Brittannië veel geleidelijker consolideerde en nu dus nog steeds niet aan primaire overschotten toe is.

Tezelfdertijd moest Griekenland monetair de buikriem aanhalen (wat momenteel meer op een monetaire dood door verstikking lijkt), in tegenstelling tot Groot-Brittannië, waar de nationale Bank of England de regering bij elke stap is blijven ondersteunen. Het resultaat daarvan is dat Griekenland blijft stagneren, terwijl Groot-Brittannië sterk is beginnen groeien.

Onpartijdige waarnemers van de vier maanden durende onderhandelingen tussen Griekenland en haar schuldeisers kunnen een simpel besluit niet ontwijken: het belangrijkste knelpunt, de enige dealbreaker, is de volharding waarmee de schuldeisers blijven hameren op nog meer besparingen. Zelfs als dat ten koste gaat van de hervormingsagenda die onze regering meer dan bereid is om na te streven.

Het moge duidelijk zijn, de vraag van onze schuldeisers om nog meer besparingen heeft niets te maken met enige bezorgdheid over echte hervorming of met de intentie Griekenland richting een duurzame begroting te duwen.

Hun echte motivatie is een vraag waarvoor we het antwoord best aan toekomstige geschiedkundigen kunnen overlaten – die, daar twijfel ik niet aan, heel wat van de huidige mainstream berichtgeving met een grote korrel zout zullen nemen.

Yanis Varoufakis, 25 mei 2015

© 2015 Yanis Varoufakis/Project Syndicate

Het artikel 'Austerity is the dealbreaker' verscheen op Project Syndicate en werd vertaald door Sarah Wagemans. Overname van deze vertaling voor n iet-commerciële doeleinden kan mits verwijzing naar de originele tekst.


[1] Het primair overschot (primary surplus) betekent in het algemeen een situatie waarbij de inkomsten hoger liggen dan de uitgaven op jaarbasis. Dat overschot kan gebruikt worden voor investeringen, aflossen van schulden, sociale meeruitgaven, bijzondere grote aankopen door de overheid etc. Dat is in theorie een politieke beslissing van de betrokken staat. In het geval van Griekenland verplicht de EU echter om dat bedrag volledig te besteden aan schuldaflossing alleen. Dat overschot op de begroting wordt bovendien behaald door enorme besparingen in de overheidssector, zonder dat dit de economische bedrijvigheid ten goede komt. Wanneer de Griekse regering dus pleit voor een lager primair overschot, voor een begroting in evenwicht of een klein deficit, wil ze dat om onder meer terug sociale bescherming te kunnen geven aan hun arme bevolking.

[2] Van 1990 tot 1993 onder eerste minister John Major, de laatste Britse Conservatieve eerste minister (van 1990 tot 1997) tot David Cameron in 2010 terug eerste minister werd.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

5 reacties

  • door Roland Horvath op donderdag 28 mei 2015

    Akkoord. Een herhaling van 1914: Toen wilde Oostenrijk- Hongarije Servië een lesje leren. Nu is het DE/NL/BE/FI/AT die Griekenland GR willen ruïneren en beroven.

    De eurogroep bestaat uit gestoorde criminelen die niets -willen- begrijpen van economie micro macro monetair. Crimineel: in feite niet juridisch. Ze zullen slechts hun houding wijzigen als hen ontslag boven het hoofd hangt, ze verstaan geen redelijkheid, alleen dwang en geweld.

    Het EU bestuur bestaat in hoofdzaak uit handlangers van de Grote Multinationale Ondernemingen GMO. In 2008 ontstond een overcapaciteit. Dan nemen de investeringen af: Kleinere totale loonsom, - koopkracht: Geldgebrek bij consumenten en overheid. De GMO progageerden -bedrieglijk- dat overheidsschuld de oorzaak van crisis was en dat die zo vlug mogelijk moest afbetaald: Want dan kwamen de overheden in geldmoeilijkheden en moesten ze de Sociale Zekerheid SZ afbouwen. De GMO willen hun bedrijfslasten zoals lonen en sociale en andere lasten minimaliseren. Dat dan de maatschappij ook de KMO verstikt door geldgebrek is voor de GMO meegenomen. Zij willen van de EU een arme en goedkope werkplaats zoals Congo maken voor hun exportwinst. Een redelijke oplossing: Meer bedrijfslasten.

    De besparingen politiek wordt in GR het strengste gevoerd. De besparingen en bedrijfslasten verlagingen maken de interne GR markt kapot: Minder bestedingen, - productie, - inkomen, ieder jaar opnieuw, een neergaande spiraal resulterend in depressie en armoede. Het brengt de GR regering in geld moeilijkheden en dus zou ze nog meer moeten besparen op SZ en overheidseigendommen weggeven aan het grootkapitaal. Overigens de superrijken en de GMO moeten wat belastingen betreft buiten schot blijven in EU/GR/overal volgens de eurogroep.

  • door antond op vrijdag 29 mei 2015

    Varoufakis doet het voorkomen alsof onvoorzichtige bankiers de crisis van 2010 hebben veroorzaakt, door roekeloos te veel geld uit te lenen aan Griekenland tegen woekerrentes. De waarheid is dat de banken niet wisten van de ware stand van zaken in Griekenland omdat de Griekse overheid continu heeft gelogen over haar tekorten en schulden. De rente's waren ook laag, zo'n 50 basispunten boven die van Duitsland. Het is dus, volgens Varoufakis 'roekeloos' om de Griekse regering op haar woord te geloven, maar zulke leugens en bedrog waren in de Eurozone nooit voorgekomen. En als het dan geen goed idee was om de Griekse regering te vertrouwen, waarom zou de Griekse regering dan nu opeens wél betrouwbaar zijn?

    De schuldeisers zullen zeker akkoord gaan met een lager primair overschot, dat is het pijnpunt nu helemaal niet. De problemen zijn dat de Grieken eerst extra geld willen uitgeven in ruil voor hervormingen later. Het gaat om moeilijk meetbare hervormingen, zoals terugdringen van corruptie. Hier komt al jaren niets van terecht.

    De schuldeisers mogen niet NU akkoord gaan met schuldreductie, want kan Griekenland weer op de geldmarkt gaan lenen en begint het hele circus overnieuw. Eerst hervormen en die (kleine) primaire overschotten laten zien.

    Voorlopig is de recessie weer terug in Griekenland evenals het Primaire TEKORT, dus van al die toezeggingen van Varoufakis komt voorlopig even niets, maar dan ook niets terecht

    • door ria aerts op vrijdag 29 mei 2015

      Die arme banken toch. Ze waren niet op de hoogte van de toestand in Griekenland. Was het dan geen publiek geheim dat de formule door een grote bank bedacht werd? Er werd zelfs beweerd dat ze die informatie gebruikten om te speculeren? U bent ziende blind, meneer.

    • door Michiel op vrijdag 29 mei 2015

      "De problemen zijn dat de Grieken eerst extra geld willen uitgeven in ruil voor hervormingen later."

      Jaja, vooral de speculaties van onbekwame journalisten geloven. U kunt ook gewoon rechtstreeks naar de bron gaan.

      Yanis Varoufakis, 9 april 2015: https://youtu.be/OY3Qxm6BoUI?t=3377

    • door sam vanderleyden op maandag 1 juni 2015

      aha... Ik zie dat ook al de banklobby haar vertegenwoordigers op de DWM site afstuurt.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties