Een nieuwssite die

reclamevrij
onafhankelijk
kritisch
en gratis is?

Dat kan!

Maar enkel dankzij jouw steun

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Presidentsverkiezingen in Polen: desinteresse en slappe linkerzijde

Op 10 mei 2015 wordt de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Polen gehouden. Hoewel deze functie daar minder voorstelt dan in andere EU-landen, zal de uitslag wellicht de parlementaire verkiezingen in het najaar beïnvloeden. En maken net als in andere Europese landen zowel radicaal linkse als extreemrechtse partijen hun opmars? Een verslag van een Vlaamse met Poolse roots die voor langere tijd in Polen woont en werkt.
woensdag 29 april 2015

In totaal zijn er elf officiële kandidaten voor het presidentschap. Veel wijst er echter op dat er maar twee spelers een echte kans maken: huidig president Bronisław Komorowski en advocaat en Europarlementslid Andrzej Duda.

In de berichtgeving over de verkiezingen wordt het nieuwe gezicht Magdalena Ogórek ook vernoemd, maar dat heeft wellicht meer te maken met haar uiterlijk dan met haar politieke capaciteiten. Het feit dat haar partij Sojusz Lewicy Demokratycznej (Alliantie van Democratisch Links) enkele dagen geleden besliste de financiering van haar campagne stop te zetten, onderschrijven de analyses dat ze nauwelijks kans maakt. Deze analyses worden bevestigd in de polls, waar Ogórek amper 2 à 3% haalt. Dat is een beduidend lager cijfer dan Komorowski (45%) en Duda (28%). Indien geen van de kandidaten hoger scoort dan 50% na de eerste ronde, zal er een tweede ronde volgen.

Bronisław Komorowski werd in 2010 verkozen na het tragische vliegtuigongeval in het Russische Smolensk, waarbij de vorige president Lech Kaczyński het leven liet (een ongeval dat in Polen nog steeds de gemoederen in beroering brengt). Hij is geen kandidaat voor een specifieke partij – hij presenteert zichzelf graag als een ‘Pool voor alle Polen’ – maar wordt wel gesteund door het conservatief-liberale Platforma Obywatelska (Burgerplatform). Deze partij werd opgestart door onder meer voorzitter van de Europese raad Donald Tusk en wordt geleid door huidig eerste minister van Polen Ewa Kopacz.

Rivaal Andrzej Duda is lid van de rechtse partij Prawo i Sprawiedliwość (Recht en Rechtvaardigheid), waar Kaczyński en andere prominente politici toe behoorden die omkwamen in het ongeval in Smolensk.

De thema's

Tijdens deze verkiezingen zijn er drie belangrijke thema’s: jeugd, veiligheid en ethische kwesties. Polen kent momenteel een werkloosheidsgraad van ongeveer 20% onder jongeren, waardoor velen naar het buitenland emigreren. Bovendien ligt het geboortecijfer erg laag, wat voor problemen kan zorgen in een vergrijzende samenleving.

Verder speelt het conflict in buurland Oekraïne een belangrijke rol. Het dwingt de kandidaten zich uit te spreken over de veiligheid en bescherming van de Poolse burgers en over welke rol Polen moet spelen. Hoewel er in Polen geen grote paniek of angst bestaat rond een eventuele uitbreiding van het conflict naar het westen, vormt het antwoord erop ook een signaal aan Rusland, een land waarmee Polen een zeer koele relatie heeft. Bovendien weerspiegelt de houding van Polen in deze situatie hoe het land zich positioneert binnen Europa en de EU.

Ten slotte zijn bepaalde ethische kwesties voer voor debat. Euthanasie, abortus en het homohuwelijk zijn in Polen nog steeds verboden, wetgevingen waar de almaar minder religieuze bevolking vragen bij begint te stellen.

Rechts is populair, links staat zwak

Kandidaat Komorowski én kandidaat Duda situeren zich op het rechtse spectrum. Er is dus geen sterke polarisering in het Poolse politieke landschap. Maar ze leggen wel eigen accenten. Komorowski profileert zichzelf als een politicus die boven politieke breuklijnen staat, en wil zich vooral toeleggen op de verbetering een de Poolse economie en de aanpak van de demografische crisis. Duda legt dan weer de focus op economische aspecten en de rol van de EU. Zijn ideeën leunen sterk op kritiek op het huidige beleid.

De linkerzijde in Polen staat momenteel zwak. De lage populariteit van de belangrijkste linkse partij Sojusz Lewicy Demokratycznej is niet nieuw. Deze partij maakte deel uit van de regering van 1993 tot 1997 en van 2001 tot 2005. Maar sinds 2005, na enkele corruptieschandalen, heeft deze partij een groot deel van haar kiezers verloren. Het valt zelfs te betwijfelen of deze partij nog een toekomst heeft als ze geen overwinning boekt bij de parlementsverkiezingen. Een andere belangrijke linkse partij is Twój Ruch (Jouw Beweging), het voormalige Ruch Palikota (de beweging van Palikota), geleid door Janusz Palikot. In 2011 behaalde deze partij bij de verkiezingen onverwacht 10% en leverde toen zowel het eerste transseksuele parlementslid Anna Grodzka als het eerste openlijk homoseksuele parlementslid Robert Biedroń in Polen. Sindsdien kampt deze partij echter met een dalende populariteit, te wijten aan een interne identiteitscrisis en de twijfelachtige reputatie van Palikot.

Geen spannende verkiezingen

Veel wijst erop dat Komorowski verkozen zal worden voor een tweede termijn, de laatste volgens de Poolse wet. Zijn strategie om een president voor alle Polen te zijn werpt vruchten af, polls tonen dat hij erg populair is onder de Poolse bevolking en ook vertrouwen geniet. Bovendien speelt de datum van de verkiezingen in het voordeel van de huidige president. Begin mei zijn er in Polen namelijk belangrijke nationale evenementen en feestdagen, zoals de viering van de wapenstilstand van de Tweede Wereldoorlog, waarbij Komorowski in de schijnwerpers zal staan. Verder is de pro-Europese kaart die hij in kwestie-Oekraïne trekt een slimme zet.

Duda haalt mogelijk dan weer voordeel uit de herdenkingen van de tragedie in Smolensk, die de emotionele band van de Poolse bevolking met zijn partij kan aanzwengelen. Bovendien kan hij rekenen op de steun van de grote groep conservatieve patriotten in Polen.

Hoewel deze verkiezingen niet onbelangrijk zijn, doen ze veel minder stof opwaaien dan verkiezingen in andere landen. Zelfs in Polen zelf. In het straatbeeld van Warschau is de campagne amper zichtbaar. Er hangt slechts één gigantische poster van Duda (zie foto). Deze desinteresse voor de verkiezingen kan verklaard worden door het feit dat er in Polen niet zo’n sterke polarisering heerst als in sommige andere Europese landen. Bovendien zal de uitslag waarschijnlijk niet heel verrassend zijn. Maar om dat laatste zeker te weten moeten we natuurlijk 10 mei afwachten.


Bronnen:

https://polishpoliticsblog.wordpress.com/
http://www.thenews.pl/1/9/Artykul/203429,Poll-pictures-twohorse-race-in-presidential-election

http://www.euronews.com/2015/03/23/all-you-need-to-know-on-the-presidential-election-in-poland/

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.