about
Toon menu
Opinie

Amnesie van pedagogische principes

Een school uit Aalst gaf leerlingen aan bij de politie wegens "geradicaliseerde boodschappen" op Facebook. Maar als er één instelling is waarvan we verwachten dat ze niet te kort door de bocht gaat, dan is het wel het onderwijs. We verwachten terecht dat de school ons kind alle mogelijke kansen en individuele aandacht geeft. Met het M-decreet in aantocht zullen nog meer leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften terecht kunnen in het gewoon onderwijs.
woensdag 4 februari 2015

Meer dan ooit zal het onderwijs zijn maatschappelijke functie opnemen en kinderen die het wat moeilijker hebben en ook hen die in de puberjaren een erg moeilijke zoektocht naar identiteit kennen, niet zomaar overboord gooien. De school is dus geen plaats meer waar enkel kennis wordt overgedragen maar waar de totale mens tot zijn ontwikkeling kan komen. Een leerlingbegeleiding op maat is daarbij onontbeerlijk. De school zal een belangrijke rol opnemen in het streven naar een inclusieve samenleving waarin mensen die niet aan het "ideaalbeeld" beantwoorden niet als wegwerpproduct gezien worden.

Zoals gesteld zijn pubers op zoek naar een identiteit. Het vormen van een eigen mening hoort daarbij. Bij de een loopt dat proces smoothly, bij de ander met veel vallen en opstaan. Sommigen zoeken zelfs hun hele leven lang naar wie ze werkelijk zijn. En misschien moeten we niet zover zoeken om concrete voorbeelden aan te halen.

Misschien heb je zelf wel een puber die eerst als gabber op een zware beat doorheen het huis hackte en even later als rocker op het geluid van loeiharde gitaren in de zetel zat te headbangen, om nu godbetert een hele dag naar kerkliederen te luisteren. En dan kom je er goedkoop van af. Al menige ouder heeft slapeloze nachten achter de rug waarin ze enkel konden piekeren hoe het met kindlief zal aflopen. In een wel erg kort rokje en met diep gedecolleteerd topje achter op de booster van het liefje die niet aan jouw normen voldoet, zullen de moeders wel herkennen. Zoonlief die uit het niets met arafatsjaal, t-shirt van Greenpeace en poster van Che Guevara op de kamer liet vaders hoofd tijdens de zondagsmis wat dieper tussen de knieën zakken.

In de zoektocht naar identiteit zetten pubers zich vaak af tegen autoriteit en willen ze opvallen in de massa, al moet het door te choqueren. Dan zie je hen, dan hoor je hen, dan hebben ze het gevoel te bestaan. Uiteraard zijn er valkuilen. Het gebeurt dat experimenteel druggebruik evolueert naar problematisch, dat de gabber verzeild geraakt in extreemrechtse kringen en, ja hoor, dat de jongere wel erg foute dingen bekijkt op het internet of post op sociale-mediaprofielen. Maar, en dat moet worden benadrukt, het gebeurt maar zelden dat een puber radicaal gedrag (eender welk) niet ontgroeit. Laten we niet vergeten dat de volksmond zegt dat met de jaren de wijsheid komt.

Volwassenen spelen daarin een belangrijke rol en vervullen die meestal voortreffelijk. Ze blijven de dialoog aangaan waarin ze actief luisteren naar het kind (met de nadruk op kind!), ervaringen delen, bezorgdheden uiten en zelfs begrip opbrengen voor het gestelde gedrag zonder het te moeten goedkeuren. Volwassenen hebben geleerd dat onmiddellijk afstraffen van ongewenst of oppositioneel gedrag zelden het gewenste resultaat oplevert. Eerst schieten en dan pas praten werkt in de omgang met mensen nooit, dus ook niet met pubers.

Ideale gids

Vandaag heerst een angstpsychose en lijken we inzake pedagogische principes aan amnesie te lijden. Als zelfs een school opvoedkundige stappen overslaat en meteen de politie inschakelt om grensoverschrijdend gedrag te melden terwijl onderwijsmensen experts ter zake zijn om dat aan te pakken kan er niet meer anders dan geconcludeerd worden dat de samenleving een acute paniekaanval kent.

De school is immers de uitverkoren plaats waar kinderen kunnen uitgroeien tot kritisch denkende volwassenen. De leerkracht is met zijn arsenaal aan tools en vaardigheden de ideale gids om het kind te begeleiden in zijn zoektocht naar identiteit.

Meer nog, het is de taak van de school om ontwikkelingsdoelen te bereiken. Het is de bedoeling dat de kinderen op school onder andere leren hoe ze zich weerbaar moeten opstellen. Dat ze het bestaan van gezagsverhoudingen en het belang van gelijkwaardigheid, afspraken en regels in relaties leren erkennen. Dat ze vooroordelen, stereotypering, ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik kunnen doorprikken. Dat leerlingen ontdekken dat het samenleven in een democratische rechtsstaat gebaseerd is op rechten en plichten die gelden voor burgers, organisaties en overheid en hoe een democratisch beleid het algemeen belang nastreeft en rekening houdt met ideeën, standpunten en belangen van verschillende betrokkenen. En, niet onbelangrijk, dat ze lessen trekken uit historische en actuele voorbeelden van onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie en dat ze constructief omgaan met verschillen tussen mensen en levensopvattingen.

Misschien kan de leerkracht deze doelen, door zich open en begripvol op te stellen, door actief te luisteren, door te praten of door lessen of projecten aan bepaalde thema's te wijden, niet altijd bereiken. Maar één ding is zeker: de politie inschakelen is de laatste stap. Wanneer alle pedagogische middelen opgebruikt zijn. Gelukkig heeft de school in Aalst dat even later ook ingezien.

Informatie over het M-decreet vind je hier.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door Salomon op woensdag 4 februari 2015

    Blijkbaar meent Niels dat onderwijsmensen een heel bijzondere categorie vertegenwoordigen: zij zijn verplicht aan het 'ideaalbeeld' van de mens te beantwoorden. Leerlingen daarentegen kunnen zich rustig veroorloven het ideaalbeeld van de onmens uit te hangen. Ben je de ongelukkige ouder van een kind dat je bent vergeten op te voeden? Geen bezwaar: de school bereikt hocus pocus de gestelde ontwikkelingsdoelen. Daar is ze voor! (Pedagogen hebben dat uitgedokterd.) Geen probleem dus als je kind door je goede zorgen een ettertje geworden is, stuur het gewoon naar school. Daar zitten de experts die het in een handomdraai tot een pareltje van een mens omtoveren, een zonnetje dat afspraken en regels in relaties erkent, gezag respecteert en ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik (ook bij zichzelf) kan doorprikken...

    Het is een pertinente leugen te beweren dat het onderwijs in staat is om de onzin uit de hoofden van de kinderen te wissen en er gezond verstand voor in de plaats te installeren. Kinderen hebben hersens in hun hoofd, geen computer: ze brengen hun opvattingen en gewoontes van thuis mee naar de klas, en als die fout zijn kan de beste leraar ze niet wissen.

    Onderwijsmensen zijn bovendien allesbehalve experts om afwijkend gedrag van leerlingen te corrigeren. De school is geen verbeteringsgesticht en geen psychiatrische instelling. Als de ouders er eerst al niet in geslaagd zijn hun kind een correct gedrag aan te leren, kan men niet verwachten dat de leraar het verwaarloosde opvoedingswerk nog eens helemaal overdoet. En dat hij dan op de koop toe nog zijn stof geeft op een manier die de goedkeuring van de inspectie wegdraagt.

    Hoe meer afwijkend gedrag leerlingen zich mogen permitteren in de klas, hoe minder cultuur en kennis door de leraar kan worden overgedragen. De vraag die dringend moet beantwoord worden is of de school dient om onze kinderen beschaving bij te brengen, zodat ze mens worden, ofwel om ze te bepamperen en er zodanig op in te praten dat ze niet in de zoo of de gevangenis terechtkomen voor ze 18 zijn. Want 't school dat is toch een apekot? Of niet?

    De taak van het onderwijs is te onderwijzen, dat wil zeggen zoveel mogelijk kennis en cultuur doorgeven aan de volgende generatie. Alle andere zogenaamde ontwikkelingsdoelen horen thuis thuis. De rol die de school in de opvoeding dient te spelen heet 'scholing'.

    • door Leo suykerbuyk op donderdag 5 februari 2015

      Ben ik even blij dat er toch nog iemand met gezond verstand rondloopt. Het zijn inderdaad de ouders die hun kinderen moeten opvoeden.

    • door Brantegem op donderdag 5 februari 2015

      Ik ben al weken verbaasd over de hoeveelheid oorzaken voor extreem gedrag, waarmee de gejongleerd wordt. Nergens lees ik ook maar één woord, over de rol van de opvoeding in de gezinnen van oorsprong van die jongeren. Iedere psycholoog weet dat de basis van alle verdere omgang met de wereld – school en maatschappij - in de eerste levensjaren in de thuiswereld gelegd wordt. Waar er geen vertrouwensband is gesmeed tussen ouders en kinderen, waar binnen het gezin geen duidelijke interactieve grenzen bestaan, waar consequenties aan verbonden zijn, is er weinig kans dat er ooit een vertrouwensband kan ontstaan tussen die kinderen en hun leerkrachten en later tussen die volwassen geworden kinderen en de samenleving. Het lijkt een actuele ziekte van deze samenleving, absurde eisen aan de school en het onderwijzend personeel te stellen. Ik ben geen leerkracht, wel een dankbare ex-leerling en ex-student, ouder en grootouder van kinderen die school liepen en lopen. Ik vind het ongehoord wat in bovenstaand artikel van de school gevraagd wordt. LEERKRACHTEN ZIJN GEEN PLAATSVERVANGENDE OUDERS. Dit ligt niet in de aard van de band leerkracht-leerling. Wanneer krijgen we krantenkoppen, waarin ouders op hun verantwoordelijkheden gewezen worden? Zou kans-armoede ook iets met ouderliefde en ouderlijke betrokkenheid kunnen te maken hebben en niet alleen met geld? Wat lopen bijv. lagere schoolkinderen om 22u dagdagelijks nog op straat te doen? Kinderen produceren en kindergeld innen, dat niet naar kinderen, maar naar dure auto’s gaat - is blijkbaar makkelijker dan ze opvoeden. Wanneer wordt er geld vrijgemaakt voor de diensten van Kind en Gezin, zodat problematische gezinnen – waarvan kinderen enkel het symptoom vormen - kunnen begeleid worden door mensen die daartoe opgeleid zijn? Misschien hadden die Aalsterse kinderen niet met de politie in contact moeten komen, omdat kinderen niet verantwoordelijk zijn voor hun gedachtengoed. Ik blijf erbij, de school kan een bijdrage tot burgerschap leveren maar niet de opvoeding vervangen. Toch leg ik ook verantwoordelijkheid bij de leerkrachten en directies. Ik blijf verbaasd hoe passief ze alles blijven slikken. Ik vraag me af wanneer ze eens met z’n allen de straat gaan opstappen om ‘halt’ te roepen en de bevolking en gezagsdragers eraan te herinneren waar de school echt toe dient. ‘Schoenmaker blijf bij je leest’. Op mijn steun kunnen ze alvast rekenen.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties