Foto: Robin Loznak

Vic, Jamie, Isra en co: maak kennis met de jonge Amerikaanse klimaathelden

‘Skolstrejk för klimatet’ gaat vrijdag nog eens internationaal. Van Kenia tot de Filipijnen zullen jonge klimaatactivisten op straat komen. Maar het zwaartepunt van de actie ligt deze keer in de VS. Dat heeft drie redenen. Er is natuurlijk de aanleiding voor de mondiale actie: de VN-klimaattop in New York. Er is de figuur van Greta Thunberg die omwille van deze top naar de VS trok. Maar er is vooral de klimaatbeweging in de VS die met tal van nieuwe stemmen een opmerkelijk en fris geluid laat horen.

vrijdag 20 september 2019 09:36

Je ziet het op alle beelden. Greta Thunberg, de 16-jarige klimaatactiviste uit Zweden die met haar eenzame schoolstakingen het eerste dominosteentje van de huidige jonge klimaatberoering omgooide, voelt zich duidelijk in haar nopjes tussen haar leeftijds- en geestesgenoten in de VS.

Thunberg is het mediatieke gezicht van deze klimaatbeweging, maar in de VS loopt ze jonge mensen tegen het lijf die al langer dan zij aan de kar trekken. In een commissie van het Congres mochten enkele van die kopstukken woensdag het woord voeren.

Jamie Margolin zette tegenpruttelende congresleden met een paar felle oneliners op hun plaats. Margolin was pas 15 toen ze twee jaar geleden met enkele leeftijdsgenoten de organisatie This is zero hour uit de grond stampte. De jongeren winden er geen doekjes om. This is zero hour wil meteen naar de roots van de klimaatcrisis gaan en die zijn: ‘Kapitalisme, Racisme, Sexisme en Kolonialisme’. Hoe die systemen in elkaar schuiven en ons een klimaatcrisis opleverden, legde Jamie Margolin onlangs uit in een TEDx.

Toen Vic J. Barrett het woord nam, werd het stil. Hij sprak over de angst en depressies waar hij mee worstelt sinds orkaan Sandy zijn geboortestad New York teisterde. Ook Jamie Margolin had eerder het woord ‘anxiety’ in de mond genomen. Deze jonge mensen ontpoppen zich zo tot woordvoerders van een generatie die kampt met mentale problemen. Zij linken die problemen aan het grotere systeem waarin zij opgroeien.

Barret is één van de 21 jonge mensen die de Amerikaanse overheid voor de rechter dagen omdat die hen met de klimaatcrisis heeft opgezadeld. De zaak werd in 2015 aangespannen door de studente Kelsey Juliana en draagt daarom de naam ‘Juliana vs US’. De 21 aanklagers hopen dat de zaak uiteindelijk terechtkomt bij de Supreme Court.

De woordvoerster van de Amerikaanse klimaatstakers heeft een bekende moeder, maar volgt haar eigen weg. Isra Hirsi (16), de dochter van Ilhan Omar, gooide zich pas vorig jaar op het klimaatthema. Sinds haar twaalfde was ze actief binnen de beweging Black Lives Matter. “Klimaatverandering wordt beschouwd als een witte kwestie. Zwarte levens, politiegeweld, niet”, zei ze onlangs aan Vice. Maar op haar nieuwe school kwam ze in aanraking met studenten die haar vertelden hoe klimaatverandering, kapitalisme en racisme in elkaar verstrengeld zijn. Zwarte mensen wonen in wijken en regio’s die het hardst getroffen worden door de klimaatcrisis. In Los Angeles lopen de zwarte inwoners nu al dubbel zoveel kans om te sterven aan een hittegolf dan hun witte stadsgenoten.

Isra Hirsi

Eenmaal ze die inzichten geabsorbeerd had, richtte ze U.S. Youth Climate Strike op, zeg maar het Amerikaanse Youth for Climate. Isra Hirsi was al activiste voor haar moeder verkozen werd in het Amerikaanse congres. Sinds Trump zijn haat richtte op Ilhan Omar is hun leven serieus veranderd. Ze moesten uit veiligheidsoverwegingen verhuizen en alleen over straat lopen zit er niet meer in. Maar Isra Hirsi blijft haar eigen weg volgen.

De voorbije jaren werden nog tal van klimaatgroepen opgericht door jongeren. Eén van de meest succesvolle is de Sunrise Movement. Die beweging werd in 2017 opgericht door onder meer Varshini Prakash. In het eerste jaar legden ze zich toe op het ontmaskeren van verkiezingskandidaten die gesponsord worden door de fossiele brandstofindustrie. Twintig tegenkandidaten van dergelijke figuren wonnen mede dankzij die campagne een zetel.

Na 2018 legden ze zich toe op het promoten van de Green New Deal, een ambitieus plan om de economie en de overheid structureel te hervormen. Samen met Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez kregen ze het thema op de agenda. In die mate dat geen enkele Democratische presidentskandidaat voor de voorverkiezingen het zich kan veroorloven om geen mening te hebben over de Green New Deal.

De komende week wordt een testcase voor deze jonge beweging. De stad New York kondigde onlangs aan dat scholieren en studenten die deelnemen aan de stakingsactie van vrijdag geen sanctie krijgen. Potentieel mogen 1,1 miljoen jongeren wettig afwezig zijn. Tegenstanders zullen natuurlijk met argusogen toekijken hoeveel er daarvan uiteindelijk opdagen.

Amazon

Het enthousiasme en de vastberadenheid van die jonge klimaatactivisten straalt ook af op de iets oudere generaties. De groep Amazon Employees For Climate Justice wist al meer dan 1.500 werknemers van de webwinkelgigant te overtuigen om vrijdag het werk neer te leggen. De stakingsbereidheid is zo groot dat topman en multimiljardair Jeff Bezos donderdag de pers bijeenriep om een groot klimaatplan te lanceren. Het bedrijf belooft tegen 2040 klimaatneutraal te zijn. De reactie van de Amazonstakers was laconiek: “Today, we celebrate. Tomorrow, we’ll be in the streets to continue the fight for a livable future.

Ook bij Google hebben 900 werknemers aangegeven dat ze hun werkplek zullen verlaten. Meer dan 450 bedrijven hebben beloofd hun werknemers vrijdag de kans te geven aan de protesten deel te nemen. Het hoofdkwartier van Ben & Jerry’s gaat vrijdag dicht. Lush Cosmetics sluit zelfs alle outlets en productiesites.

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!