about
Toon menu

Amnesty International: 'Minister Jambon moet etnisch profileren door politie aanpakken'

Amnesty International richt de pijlen op etnische profilering in België. De mensenrechtenorganisatie kondigt aan het fenomeen te willen onderzoeken. Tot nu toe weigert de Belgische overheid betrouwbare cijfers over etnische profilering door de politie vrij te geven.
maandag 3 juli 2017

Amnesty International zette in een recente briefing alle beschikbare informatie over ethnische profilering door de politie bij elkaar. Onder etnisch profileren verstaat Amnesty “een vorm van discriminatie waarbij de politie iemand stopt, controleert, fouilleert of aanhoudt, (mede) vanwege zijn huidskleur of herkomst en zonder goede en geldige reden”.

Internationale en Europese verdragen verbieden etnisch profileren niet expliciet – zo blijkt uit de briefing – maar toch is de praktijk duidelijk in tegenspraak met de meeste mensenrechtenverdragen zoals het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR), het Internationaal Verdrag inzake de Uitbanning van Alle Vormen van Rassendiscriminatie (IVUR), het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en verschillende EU-richtlijnen.

Het Comité tegen Rassendiscriminatie van de Verenigde Naties (CERD) riep eerder al op om te “garanderen dat identiteitscontroles niet op een discriminerende manier worden uitgevoerd door de politie” en om “niet bewust of in werkelijkheid te discrimineren op basis van ras, kleur, afkomst of nationale of etnische origine en [te garanderen] dat niet-burgers niet onderworpen worden aan raciale of etnische profilering of stereotypering.”

'Alles ok'

Toen België in 2016 door de VN-Mensenrechtenraad op de rooster werd gelegd en aangemaand werd om etnische profilering aan te pakken, reageerde ons land dat de aanbevelingen “uitgevoerd of in uitvoering waren”.

Amnesty International polste bij het ministerie van Binnenlandse Zaken hoe dat dan precies gebeurde, maar kreeg geen verduidelijking. “Het is daardoor nog steeds onduidelijk hoe deze aanbeveling concreet werd of wordt uitgevoerd”, aldus Amnesty.

Cijfers over de omvang van het fenomeen in België ontbreken. Maar getuigenissen van mensen van kleur zijn er genoeg en af en toe halen incidenten zelfs de kranten zoals toen een Antwerpse student politiegeweren op zich gericht kreeg toen hij zijn lunch ging kopen in een winkelcentrum.

Er is enkel het perceptieonderzoek van EU-MIDIS (European Union Minorities and Discrimination Survey) uit 2010 waaruit bleek dat Belgen van Turkse en Noord-Afrikaanse afkomst tot twee keer zo vaak gecontroleerd worden als witte Belgen.

Amnesty International stelt een reeks eisen aan minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon. U vindt ze hier integraal.

– Publiek te verklaren dat etnisch profileren een vorm van discriminatie is die verboden is en dat het onwettig is om individuen te stoppen, controleren, fouilleren en aan te houden op basis van etnische of raciale kenmerken, zonder objectieve en redelijke rechtvaardiging;

– De Wet op het Politieambt te wijzigen door er een expliciet verbod op directe en indirecte discriminatie op grond van ras, huidskleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status in op te nemen;

– Etnisch profileren expliciet te verbieden in de Wet op het politieambt of in politierichtlijnen en stappen te zetten in beleid en praktijk, waaronder corrigerende disciplinaire en andere verantwoordingsmaatregelen, om het te bestrijden;

– Criteria van noodzakelijkheid en proportionaliteit in te bouwen in het kader van identiteitscontroles, fouilleringen, doorzoekingen van voertuigen en administratieve arrestaties;

– De richtlijnen te verduidelijken voor de manier waarop politiemensen identiteitscontroles, doorzoekingen van een voertuig, veiligheidsfouilleringen en aanhoudingen moeten uitvoeren, om het risico op een willekeurige en discriminerende toepassing van de bevoegdheden te verminderen;

– Te onderzoeken en te monitoren hoe de bevoegdheden van de politie worden gebruikt, met specifieke aandacht voor het gebruik van discretionaire bevoegdheden, in verband met etnisch profileren;

– Van politieambtenaren te eisen dat ze in ieder geval de reden voor elke controle registreren, rekening houdend met de objectieve en redelijke rechtvaardiging en de noodzakelijkheid en proportionaliteit ervan;

– Van politieambtenaren te eisen om routinematig te motiveren waarom zij een identiteitscontrole uitoefenen (ook wanneer iemand hier niet om vraagt);

– In de opleiding van politiemensen expliciet aandacht te besteden aan het verbod op etnisch profileren;

– Het publiek proactief uit te nodigen om klacht in te dienen als ze vinden dat ze etnisch geprofileerd werden, en deze klachten ernstig te nemen, zowel door specifieke klachten op een onafhankelijke, transparante en efficiënte manier te behandelen als door een beoordeling van de omvang van het probleem te faciliteren, en de corrigerende maatregelen die moeten genomen worden.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.