about
Toon menu
Analyse

Duitse economie naar catastrofe? Enkel massale immigratie kan redding brengen

Socioloog Jan Hertogen onderzocht de demografische evolutie van Duitsland. Zijn besluit: Duitsland gaat binnen enkele jaren zijn ouder wordende bevolking haast niet meer kunnen vervangen. Alleen massale immigratie kan hun economie nog redden.
donderdag 30 april 2015

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.


Deze analyse is geen prognose, projectie of voorspelling over de Duiste economie, maar het doorrekenen van wie de komende 15 jaar de actieve bevolking zal verlaten (huidige 50-64-jarigen) en wie er zal instromen (huidige 10-24-jarigen).

Generatiewissel in Duitsland

Wanneer ik de op mijn website http://www.npdata.be/ ontwikkelde analyse-instrumenten over generatiewisseling toepas op Duitsland ontstaat het beeld van een niet te voorkomen catastrofe. Duitsland zal niet in staat blijken een bevolkingsreductie van 82 miljoen inwoners naar 70 miljoen (schatting met 200.000 migratie per jaar) of 65 miljoen (100.000 migratie per jaar) te voorkomen.

Het is uitgesloten dat er bij een zo omvangrijke daling van het bevolkingsaantal nog sprake kan zijn van economische groei of een verhoging van het Bruto Nationaal Product. Automatisering en productiviteitsstijging zullen dan onvoldoende zijn om Duitsland van de economische ondergang te redden. Duitse demografen zijn hier zich al jaren van bewust.

Waarom er geen politiek alarm geslagen wordt en dit thema weggemoffeld wordt is een raadsel. Zelfs het IMF orakelt in de wind: "Bijna alle landen zullen hun economische groei zien afnemen door vergrijzing", Die waarschuwing is vooral voor Duitsland bedoeld.

Zullen het Spaanse en Griekse werklozen zijn die de komende decennia voor de herbevolking van Duitsland zullen zorgen, aangevuld met enkele miljoenen migranten vanuit Afrika? Woningen en onderdak, vooral in voormalig Oost-Duitsland, zijn er voldoende om deze miljoenen bijkomende Duitse inwoners te herbergen.

HARTZ IV: omwille van tekort aan arbeidskrachten

Sinds 2000 bevindt Duitsland zich in een toestand van continue tekort aan werknemers. De generatiewissel vertoonde een constant vervangingstekort van 10 procent ten overstaan van de uitstroom van de 50-plussers. Dat is de echte grond voor de totstandkoming van het hervormingsplan HARTZ IV1, dat de beperking van de werkloosheidssteun in de tijd en de halvering van de bestaanszekerheid inhield.

Volgens deze plannen moest het 'bezinksel' van de arbeidsmarkt, de structurele werklozen, de zieken en gehandicapten, de armen en de 'sukkelaars' 'geactiveerd' worden. De werkgevers kunnen sinds deze hervormingen gelijk wie, voor gelijk welk werk, voor gelijk welke duur en aan gelijk welke prijs in dienst nemen.

Dat gebeurde dus niet omdat er hoge werkloosheid zou zijn, zoals in België, maar juist omdat er geen hoge werkloosheid was en men er niet meer in slaagde 'gewone' werknemers te vinden, want die waren er niet meer. Bovendien heeft men in Duitsland immigratie afgehouden.

Na 1990 hadden de voormalige Oost-Duitsers voor voldoende interne verhuis naar West-Duitsland gezorgd om het toenmalige gat in de generatiewissel te dichten. De economie in het Oosten lag daarna nog altijd op apegapen. Dat liedje is dus, vanaf 2014, uit, en is het alarm geblazen voor de bikkelharde tijden die aankomen.

Generatiewissel 30 procent tekort in 2015, 45 procent in 2021

In plaats van een tekort van 10 procent zullen de komende 15 jaar in Duitsland een tekort laten zien van 30 procent 50-plussers die niet door jonge generatie 10-24 jarigen vervangen wordt. Dit tekort zal tot 2022 groeien naar 44,7 procent. Dit betekent dat vanaf 2022 bijna de helft van de uitstromende 50-64 jarigen niet vervangen zullen worden door 10-24 jarigen.

Deze demografische en economische catastrofe kan maar voorkomen worden door de komende jaren een continue immigratiestoom op te zetten of toe te laten, tot minstens in 2030. Het is immers pas over een periode van 2 à 3 decennia dat een bevolkingsafname kan gestopt, door het hoger geboortecijfer van de tweede generatie migranten tegenover het algemeen sterftecijfer.

Deze cijfers vertegenwoordigen een demografische wetmatigheid, die enkel voortgaat op de nu reeds aanwezige actieve bevolking en haar vervanging door wie nu al geboren is. Dit is dus geen prognose, projectie of voorspelling waar de algemene bevolkingsvooruitzichten op voortgaan, die wel rekening houden met geboorte- en sterftecijfers.

Migratie wordt enkel verrekend in de reeds aanwezige generaties, niet bijkomende migratie, die slechts een beperkt correctief kan zijn voor de evolutie binnen de actieve bevolking. Alleen langdurig volgehouden massale immigratie kan de dramatisch afname van de actieve generatie 15-64-jarigen in Duitsland compenseren.

En België?

In België hebben de beleidsvoerders de wijsheid gehad om deze ontvolking te voorzien. Met de migratiecontracten van de jaren 1950 en 1960 konden ze deze ontvolking tegengaan. België stond meteen de gezinshereniging toe en bevorderde zelfs. Demografie en statistiek hebben niet voor niets hun oorsprong in België, Adoplhe Quetelet indachtig, pionier van de sociale statistiek. Sinds de tweede helft van de jaren 1990 zijn demografen gestopt hierover analyses te maken, omdat voor België de demografische zaak dan al opgelost was. In Duitsland heeft men dat niet gedaan en zal men nog lang met de gevolgen van dat verkeerde beleid zitten.

1. Duitsland: alsmaar groter gat in de generatiewisseling

Het beeld dat geschetst wordt van Duitsland staat los van de pessimistische berekeningen van het bevolkingsaantal, waarbij Duitsland zou evolueren van 82 miljoen naar 72 of zelfs 65 miljoen inwoners binnen 40 jaar, voortgaand op diverse scenario's.

In deze analyse wordt nagegaan in welke mate uitstromende generaties actieve 50-64 jarigen vervangen worden door instromende actieven 10-24 jarigen de komende 15 jaar. Concreet, wat zal de toestand zijn als al deze 50-64-jarigen zullen gepensioneerd zijn en alle huidige 10-jarigen 25 jaar oude jonge werkzoekende zullen geworden zijn, wanneer hun studieloopbaan ten einde is.

Doordat nu al geweten is hoeveel 0-9-jarigen er zijn in de samenleving, kan een verdere berekening gemaakt worden door ook deze groep te laten instromen en 40-49-jaren te laten uitstromen, zodat een beeld kan worden geschetst van de evolutie van 2001 tot 2024.

Hierbij wordt voortgegaan op het aantal inwoners per leeftijdsjaar tot 1 januari 2014. In elk van de jaren tussen 2001 en 2024 wordt geteld hoeveel 10-24-jarigen er zijn en hoeveel 50-64-jarigen dan volledig vervangen worden. Deze 'generatiewisseling' is de beste maatstaf om oudere en jongere actieven te vergelijken. Deze telling wordt voor elk jaar tussen 2001 en 2024 afzonderlijk gemaakt en geeft dus voor elk jaar het saldo van deze generatiewisseling na 15 jaar.

Voor elk jaar wordt het aantal 50-64-jarigen in beeld gebracht (donkerblauwe lijn), de 10-24-jarigen (lichtblauwe lijn) en het verschil (gele lijn) tussen beide. Dit verschil is het saldo van de generatiewisseling in per jaar, uitgedrukt in procent.

De uitmuntende Duitse database Genesis bevat alle leeftijdsgegevens in alle Duitse deelstaten. Samen met andere bestanden kon zo de bevolkingsevolutie van in het Oosten en het Westen berekend worden vanaf 1956. In hoofdstad Berlijn komt één derde op rekening van voormalig Oost-Duitsland

Grafiek 1. De evolutie generatiewissel 2001-2014

Tot 2006 was er een constant tekort van jongereninstroom van ongeveer 1,5 miljoen jongeren.
DeWereldMorgen.be






Grafiek 2. Evolutie van verschil in de generatiewissel

Van 2014 tot 2030 zal het tekort van de generatiewissel 5,8 miljoen zijn.
DeWereldMorgen.be








Grafiek 3. Saldo generatiewisseling als procent van de 50-64-jarigen

Tot 2006 toont de berekening van de generatiewissel voor de volgende 15 jaar een negatief saldo van 10 procent. Tegen 2010 is dit tekort op toerental gekomen zodat Duitsland voor een probleem stond: immigratie of HARTZ IV.

DeWereldMorgen.be








Deze evolutie tot 2006 verklaart de noodzaak voor Duitsland om de kern van z'n actieve bevolking te activeren, namelijk de langdurige en structurele werklozen, de kansarmen, de zieken en gehandicapten. HARTZ IV was de ingreep/aanslag in de sociale zekerheid en sociae bescherming die de negatieve balans van de generatiewisseling enige jaren moest uitstellen.

De komende 15 jaar staat Duitsland voor een onontkoombaar dilemma: regressie van z'n bnp of massale immigratie om de toekomst en de economische groei te beveiligen. Doordat immigratie pas na 2 à 3 decennia in staat is een bevolkingsdaling te counteren staat Duitsland voor een enorme, en volgens sommigen, niet meer te halen uitdaging.

HARTZ IV was in feite het Duitse alternatief voor immigratie. Het is enkel uitstel geworden en de recente Pegida-oprispingen kan men gerust vergelijken met de pogingen van het Vlaams Blok om de immigratie tegen te houden, in 1991 toen Antwerpen en België aan het begin stonden van een absoluut noodzakelijk offensief tegen de afname van de bevolking door middel van immigratie. De toenmalige 'overwinning' van het Vlaams Blok heeft enkel betekend dat de anti-migratiestem gesmoord en politiek uitgeschakeld werd, iets wat nu in Duitsland met Pegida op enkele maanden tijd z'n beslag gekregen heeft.

Grafiek 4. Generatiewisseling 2001-2024

De alsmaar stijgende uitstroom van 50-plussers tot 2022 en de zich doorzettende vermindering van jongereninstroom geven een negatief saldo op de generatiewisseling dat in 2021 44,3 procent zal bedragen.

DeWereldMorgen.be

DeWereldMorgen.be

DeWereldMorgen.be


DeWereldMorgen.be


























Dit omvat een continue bevolkingsvermindering in Oost-Duitsland en – zoals in vele West-Europese landen – een stabilisatie van de bevolkings of lichte achteruitgang tussen 1974 en 1992.

Het aandeel 'Oost-Duitsers' in de Duitse bevolking evolueerde van 26,8 procent in 1950 naar 16,9 procent in 2014. De toenmalige 'Wende' was goed voor een terugval van 21,1 procent in 1988 naar 20,1 procent in 1990 en 19,0 procent in 1903.

DeWereldMorgen.be








2. Onderscheid Oost- en West-Duitsland

In West-Duitsland verschijnt het tekort van 20 procent op de generatiewissel pas in 2012, 7 jaar nadat in Oost-Duitsland dit tekort al zo groot is. Daar zal dit tekort evenwel ook 7 jaar vroeger afnemen dan in West-Duitsland, want vanaf 2015 zal de generatiewissel afnemen, terwijl dat in West-Duitsland pas in 2022 zal gebeuren.

DeWereldMorgen.be

DeWereldMorgen.be

DeWereldMorgen.be


















Vooral in voormalig Oost-Duitsland staan minder jongeren gereed om de fakkel van de 50-plussers over te nemen. Deze evolutie gebeurt daar ook sneller zodat het maximum van 55 procent al in 2015 bereikt wordt van 50-64-jarigen die de komende 15 jaar niet zullen vervangen worden door 10-24-jarigen.

In voormalig West-Duitsland bijt deze generatiewissel ook diep, de cijfers van 30 procent in 2014 en 43,5 procent in 2023 laten niets aan de verbeelding over. Zowel Oost als West staat voor de onmogelijkheid om dan nog de productie van goederen en diensten en het BNP te doen groeien of op peil te houden.

Voor een corrigerende immigratie is het in feite al te laat of men zou - als ze al beschikbaar zouden zijn – massaal Griekse en Spaanse werklozen moeten binnenhalen alsmede miljoenen Afrikanen, die maar wat graag rechtstreeks Duitsland bereiken eerder dan in gammele bootjes hun leven te riskeren.

3. Vergelijking Duitsland-België

Vergeleken met de toestand en evolutie in Duitsland is de situatie in België nog relatief comfortabel.

DeWereldMorgen.be








Terwijl België tot 2007 nog aan het opboksen was tegen een overschot aan jongeren, die een decennium lang in de werkloosheid zaten, was in Duitsland het saldo al jaren negatief. In België komt pas van 2007 enige ruimte door de generatiewissel, vanaf dan zal de komende 15 jaar een evenwicht tot stand komen. Vanaf 2008 toont ook in België de generatiewissel een stijgend tekort dat in 2019 20 procent zal bedragen. Na 2019 zal dus 20 procent van de uitstromende generatie 50-64-jarigen niet vervangen kunnen worden.

Belangrijk is om de dynamiek van deze vermindering te zien, ook al is er nu nog een overschot aan jongeren. In Duitsland zal men, vlugger en drastischer dan in elk ander land geconfronteerd worden met de schok van een generatiewissel die op termijn maar in de helft van de vervanging van de actieve generatie kan voorzien.

Dit is een samenvatting van de analyse verschenen op de website van Jan Hertogen. 

1 De Hartz-plannen zijn een geheel van maatregelen voor de hervorming van de Duitse economie en arbeidsmarkt. Ze werden opgesteld door een commissie onder leiding van Peter Hartz, de voormalige personeelschef van Duits autofabrikant Volkswagen. Hartz-I startte op 1 januari 2003. Hartz-IV werd gestart op 1 januari 2005.

reageer

16 reacties

  • door Jan Willems op donderdag 30 april 2015

    Dit is verplichte lectuur voor eenieder die een beetje kijk wil hebben op wat er vandaag de dag allemaal gebeurt, zowel in België als bij onze belangrijkste exportmarkt Duitsland en zelfs het verkommerde Griekenland. Helaas haalt dit soort informatie meestal slechts een kolommetje van vijf cent in de reguliere media. Dus lees je het best nog een keer. Hier hebben we veel meer aan dan wat sloganesk geraaskaal in het ijle. Kortom: indrukwekkend stuk! En Hartz-jobs kunnen we missen als kiespijn.

    • door Jan Willems op donderdag 30 april 2015

      Nog een kleine maar niet onbelangrijke info over die Hartz-jobs, ook wel 1-eurojobs genoemd. De bedenker ervan, Peter Hartz, was een intimus van de toenmalige sociaaldemocratische kanselier Gerhard Schöder. Die is inmiddels tot het besef is gekomen dat het toch niet allemaal rozengeur en maneschijn is. Hartz zelf werd in 2007 tot twee jaar cel met uitstel veroordeeld wegens corruptie in de periode dat hij nog directeur human resources was bij Volkswagen.

  • door Jan Hertogen op donderdag 30 april 2015

    Wat ik niet wist toen ik alle elementen voor Duitsland op een rijtje zette was dat op 28 april 2015 de Duitse statistische diensten hun nieuwe publicaties van bevolkingsvooruitzichten aan de pers hebben voorgesteld, zie https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressekonferenzen/2015/bevoelkerung/bevoelkerung_2015_pk.html met een interactieve bevolkingspyramide op https://www.destatis.de/bevoelkerungspyramide/.

    Dat geeft goed het algemene kader weer van de sterke neergaande trend in de bevolkingsevolutie, waarbinnen ik enkel de generatiewisseling binnen de actieve bevolking heb onderzocht, omdat uiteraard de economische activiteit enkel beroep doet op de actieve bevolking tussen 15 en 64 jaar.

    • door jan peeters op donderdag 30 april 2015

      Wat zich nu in Duitsland en andere Europese landen aandient, nml een terugval van de bevolking, is al langer bezig in Japan. Japan doet terwijl geen enkele moeite om mensen van elders te halen, integendeel, het houdt letterlijk en figuurlijk die boot af. Toch kan Japan zijn ekonomie laten floreren. Met een slinkende en oudere bevolking houden zij goed stand. Groei van bevolking is geen noodzaak om een maatschappij draaiend te houden. Met minder mensen heeft men trouwens ook minder nodig. Techniek, robotisering en elektronika kunnen aangewend worden om de problemen van minder arbeidskrachten op te vangen. Japanners zijn daar dan ook sterk in.

      • door Mezelf op vrijdag 1 mei 2015

        Inderdaad. Dit is een artikel, geschreven door een socioloog. Ik lees veel cijfers over de bevolkingstoename/afname, doch geen enkel over arbeidsproductiviteit, verlengde loopbanen, .... Ongeveer 100 jaar geleden zaten onze overgrootouders in lange rijen op hun hurken op het veld, van piepjong tot (stok) oud. Nu doet de boer het alleen, met 1 machine. Misschien eens een wetenschappelijke studie over de toename aan productiviteit koppelen aan de bevolkingsevolutie.

      • door Jan Hertogen op vrijdag 1 mei 2015

        Beste Jan,

        Ben de evolutie in Japan nagegaan in vergelijking met Duitsland, en dit over een periode van 1990 tot 2035, zie http://populationpyramid.net/ voor de basisgegevens. Japan komt van een jongerenoverschot van 20% in 1990 naar een tekort van 10% in 2000, telkens berekend voor de komende 15 jaar van wisseling 50-64 jarigen door 10-24 jarigen in het jaar van de telling.

        Voor Duitsland was deze generatiewissel gelijk in 1990. Dat gaf dus een groter 'jongerenoverschot' in Japan in vergelijking met Duitsland, jongerenwerklozen die mee in de volwassenenwerkloosheid inschoven. In 2000 was de toestand van de generatiewissel in Duitsland en Japan dus gelijk op -10% .In Duitsland bleef die gelijk tot 2007 waar ze op enkele jaren tijd daalde tot -30% in 2015, dwz dat in 2015 voor de komende 15 jaar het tekort in de generatiewissel zal oplopen tot 30%. In Japan is dit tekortvooruitzicht in 2007 al tot -30% gedaald om dan constant te blijven tot 2015. Japan heeft dus deze generatiewissel 'ondergaan' met al haar economische effecten terwijl zowel in Japan als Duitsland de globale bevolking vrij stabiel bleef tot 2015.

        Vanaf 2015 zal deze daling zich evenwel voor Duitsland als voor Japan fors doorzetten. En zowel voor Duitsland als voor Japan zal het negatief saldo op de generatiewisseling de komende decennia verder verminderen van -30% naar -45%, nu wel samengaand met dalende bevolkingsaantallen. Het is dus misschien voorbarig nu al conclusies te trekken over Japan.

        Zien of Japan en Duitsland hun BBP en welvaart kunnen gestand doen bij slinkende bevolking als dit al het geval zal zijn voor Duitsland gezien de migranten al goed begrepen hebben waar ze moeten zijn.

      • door Richard op vrijdag 1 mei 2015

        Japan heeft een werkloosheidsgraad van 4%, een groot aantal werknemers kunnen nog steeds rekenen op een 'lifetime employment' contract en er is een competitieve industriële sector aanwezig die niet constant aandringt op loonmatiging en fiscal cadeautjes. En dit allemaal in een land dat officieel al twee decennia in een economische crisis zit! Het is zeker niet allemaal rozengeur en manenschijn, maar het lijkt mij wel alsof ze daar in Japan wat humaner omspringen met hun eigen bevolking... .

      • door Patrick op vrijdag 1 mei 2015

        "Toch kan Japan zijn ekonomie laten floreren." Hoezo? Ik verkeer in de overtuiging dat er van floreren geen sprake is. De Japanse economie sukkelt al jaren van crisis naar crisis met zeer korte periodes van fragiel herstel - wat per saldo door velen als stagnatie aangemerkt wordt. Voor 2015 zou er zelfs sprake zijn van een regressie - wat dan weer door anderen tegengesproken wordt . Het lijkt er eerder op dat de economische toolbox van het land uitgeput raakt. De demografische effecten werden steeds opgevangen door een strakke (grotendeels door de overheid gestuurde) industriële politiek, de aanwezigheid van voldoende grondstoffen, de capaciteit om te renoveren (gedragen door een uitzonderlijk hoog opgeleide actieve bevolking) en een strikt monetair beleid. Dit alles lijkt niet meer te volstaan ondanks de zeer gedreven arbeidsethos en de hoge graad van informatisering en robotisering. Reken daarbij de gevolgen van de nucleaire ramp door de tsunami van 2011 en het plaatje ziet er voor de komende decennia niet bepaald rooskleurig uit. Ik wil graag toegeven dat ik het hier volledig verkeerd voorheb. Elke vergelijking van Japan met de Amerikaanse of West-Europese economieën loopt m.i. op veel vlakken mank.

    • door ria aerts op vrijdag 1 mei 2015

      Wat ik hier wel een beetje mis is de evolutie van de werkgelegenheid, of het aantal beschikbare jobs. Want het is toch wel vreemd dat er zo'n hoge jongerenwerkloosheid is in tal van landen die al met vergrijzing kampen. Kan het niet zijn dat er gewoon niet genoeg jobs zullen zijn in de toekomst om zelfs de actieve bevolking nog aan het werk te houden? Drones of onbemande wagens voor transport, gerobotiseerde fabrieken die op enkele werknemers draaien, zelfhulp via internet voor medische problemen, robotten die senioren en mensen met een handicap helpen, deeleconomie, vrijwilligers, 3D-printing... welke jobs zullen er uiteindelijk nog overblijven? Niet alleen de demografie, maar ook de economie staat niet stil.

      • door Rik Martens op vrijdag 1 mei 2015

        Klopt inderdaad. Van Brempt heeft zich trouwens min of meer in die zin uitgedrukt.

        Verder kan je natuurlijk de situatie van Duitsland niet transponeren naar België. Bij ons zijn er de facto ongeveer een miljoen mensen zonder werk, waaronder wellicht zo'n 25% jongeren. Terwijl er permanent zo'n 70.000 vacatures zijn. De instroom vanuit de immigratie betreft vaak laag opgeleiden, wiens mogelijke jobs precies door de automatisering teloor zullen gaan.

        • door kristoffel op vrijdag 22 juli 2016

          Het ontvolkingsverhaal in duitsland is al jaren oud en gekend. Niks nieuws dus. Maar met de voor de deur staande nieuwe economische modellen, van 3dprinting over internethandel6 tot deeleconomie, wordt de behoefte aan nieuwe arbeidskrachten binnen dit en 19 jaar een pak kleiner. Een import van nieuwe arbeidskrachten is dus zinloos. Wat betreft de 70000 openstaande vacatures: het gaat bijna alleen om Vlaamse vacatures? Terwijl de jeugdwerkloosheid vooral in brussel/wallonie zit (nederlands leren, Waalse Vrienden?) en bij de geïmporteerde ongeschoolden. En wees content met ontvolkingsverhaal, goed voor het milieu en de mensheid.

      • door Jan Hertogen op vrijdag 1 mei 2015

        Beste Ria,

        Behoudens in Duitsland hebben Frankrijk, Nederland vooral ook Griekenland en Spanje gekampt met een groot jongerenoverschot in de generatiewissel, die pas in 2007 is geswitcht naar een tekort, maar met vertraagd effect door de bankencrisis. In Griekenland en Spanje zal het tekort in de generatiewissel aangroeien van -23% in 2015 naar -30% in 2020 en -35% in 2030 hetgeen dan gelijk zal zijn aan dit van Duitsland dat haar tekort ziet afnemen, tegenover Spanje en Grieken waar het tekort in de generatiewissel verder zal aangroeien tot 40%.

        Of automatisering en robotisering enige impact zal hebben op de tewerkstellingsevolutie moet nog blijken. Het is en zal vooral de uitbreiding van de publieke dienstverlening zijn die het aantal jobs minstens gelijk zal houden of nog zal doen groeien. De noodzaak aan arbeidskrachten, omwille van het lek in de generatiewissel, zal, zoals in het verleden, door migratie ingevuld worden. Niet omdat men migranten zal zoeken, maar wel omdat migranten hun weg zullen vinden vanuit het vrijkomen van woningen (in de eerste plaats) en het jobaanbod.

        België is een land met een grote ervaring op dat vlak. Vanaf 1970 zijn de steden drastisch ontvolkt en heeft de migratie haar weg er naar toe gevonden heeft. Het heeft 3 decennia geduurd om deze ontvolking te stoppen en om te keren langs de 2de en 3de generatie van de eerste migranten. Hierdoor is het aantal 10-24 jarigen de laatste decennia constant kunnen blijven in België, dus niet gegroeid. De beperktere uitstroom door de oorlogsgeneraties heeft deze tewerkstelling voor jongeren vertraagd maar deze herwint aan perspectief door het negatieve saldo in de generatiewissel, ook in België.

  • door Jopie op vrijdag 1 mei 2015

    Weeral zo'n eenzijdig aartikel

    Alsof men nu al een projectie kan maken hoe onze arbeidsmarkt er binnen 10 à 20/25 jaar uitziet.

    Wellicht zijn er vééééééééééééééééééééél minder jobs dan nu wordt verondersteld. Daar spreekt niemand van ....... Waarom zou er dan een instroom van zoveel honderdduizenden immigranten moeten zijn ? ? ? ? ? ?

    • door ericstijns op zaterdag 2 mei 2015

      We dansen naar de pijpen van de industrie, waarom is er dan zoveel werkeloosheid in de EU? Dit overspoelen van alleen Westerse landen met asielzoekers heeft niks te maken met vergrijzing, we zitten midden in een crisis. Het heeft wel alles te maken met Cultureel Marxisme, en dit soort artikelen met allerlei mooie grafieken is niks anders dan een poging om de waarheid te verbloemen. Het verraad van het Straatsburg verdrag!

  • door roby vandoren op zaterdag 2 mei 2015

    Liever wat minder mensen, we vreten de planeet nu al kaal!

    Als we een steeds grotere bevolking nodig hebben om de boel goed te laten draaien, dan lijkt dit toch een beetje op een demografisch piramidespel? Wat zou jij kiezen voor 2030: nog meer welvaart in België, met 18 miljoen inwoners, of wat armer, met 7 miljoen inwoners? En dan die Japanse (of latert Duitse) "crisis": ik meet Japan liever aan de hand van een Human Development Index dan aan de mate van groei van het Bruto Nationaal Product. De mensen in Japan hebben het, dacht ik, helemaal niet zo slecht, ondanks die "verschrikkelijke" crisis daar.

  • door Jan Hertogen op dinsdag 5 mei 2015

    Voor een vervolg van deze analyse op andere Europese landen, nl Griekenland, Spanje, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Nederland en ook Rusland, China, VSA en Japan zie http://community.dewereldmorgen.be/blog/janhertogen/2015/05/04/generatiewisseling-europese-landen-in-deficit

    Jan Hertogen

Lees alle reacties