Milieu komt er bekaaid af in EU-overeenkomst met Centraal-Amerika
Nieuws, Economie, Milieu, EU, Centraal-Amerika, Associatieovereenkomst, Milieudruk -

Milieu komt er bekaaid af in EU-overeenkomst met Centraal-Amerika

GUATEMALA-STAD — De Associatieovereenkomst tussen Centraal-Amerika en de Europese Unie (EU) zal de milieudruk in de regio versterken, waarschuwen experts en activisten. Anderen zien echter ook voordelen.

woensdag 19 september 2012 15:14

“Het is te verwachten dat de mijnbouw zal groeien en dat heeft negatieve gevolgen, zowel voor het milieu als op sociaal gebied”, zegt Juventino Gálvez, directeur van het Instituut voor Landbouw en Natuurlijke Hulpbronnen van de Rafael Landívar-universiteit, een Jezuïeten-universiteit.

De gevolgen voor het milieu en de bevolking zijn een delicate kwestie in de regio. In Guatemala bijvoorbeeld wordt Montana Explotadora, een dochteronderneming van het Canadese Goldcorp, beschuldigd van vervuiling van rivieren. Daardoor zou de watervoorziening van achttien inheemse gemeenschappen in de westelijke provincie San Marcos in gevaar zijn gekomen.

Open markten

De Associatieovereenkomst, die op 29 juni ondertekend werd door de EU, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama, moet nog geratificeerd worden in het Europees Parlement en in de parlementen van de zes Centraal-Amerikaanse landen.

De overeenkomst richt zich op drie terreinen: politieke dialoog, samenwerking en handel. Met betrekking tot handel, wordt belasting afgeschaft op landbouwproducten (zoals koffie, fruit, groenten en vlees), textiel en fabrikaten. Tegelijkertijd worden de markten geopend voor financiële diensten, telecommunicatie, transport en andere diensten.

De samenwerking betreft technische ondersteuning en uitwisseling op het gebied van schone energie, mijnbouw, toerisme, visserij, transport, duurzame ontwikkeling en milieu. Wat het milieu betreft is vooral de omgang met natuurrampen en de klimaatverandering van belang, twee dringende kwesties in de regio.

Wat politieke dialoog betreft, is het de bedoeling te werken aan goed bestuur, democratie, mensenrechten, geslachtsgelijkheid, de rechten van de inheemse bevolking, armoedebestrijding en migratiekwesties.

Conflicten

Gálvez zegt dat de “mogelijke” expansie van monocultuurplantages kan leiden tot meer conflicten “als gevolg van de concurrentie tussen de agro-industrie en de plattelandsbevolking, als het gaat om de toegang tot belangrijke bronnen”.

Oliepalmplantages, die tussen 2003 en 2010 in aantal verdriedubbelden, hebben geleid tot gewelddadige conflicten. Vooral in het noorden van Guatemala liepen de spanningen op. Honderden boeren werden daar verdreven en sommigen kwamen om bij gevechten met de politie.

“Het enige belang achter deze overeenkomsten is meer markten te openen voor handel en investeringen door multinationals”, zegt Miguel Mira van de niet-gouvernementele organisatie Centrum voor Investerings- en Handelsonderzoek van El Salvador. “Arbeidskwesties en milieuproblemen worden als irrelevant beschouwd”.

In Centraal-Amerika, dat ongeveer 43 miljoen inwoners telt, is de helft van de bevolking arm. Op het platteland is de armoede het hevigst. De Europese Unie telt ongeveer 500 miljoen inwoners en is een van de rijkste regio’s op aarde.

De EU was tot nu toe goed voor minder dan 10 procent van de Centraal-Amerikaanse buitenlandse handel. In 2011 exporteerde de EU voor 27,5 miljard euro naar Centraal-Amerika. In datzelfde jaar importeerde de EU voor 24 miljard euro, wat leidde tot een handelsoverschot voor de EU.

Duurzame ontwikkeling

Hoewel de overeenkomst spreekt over duurzame ontwikkeling en het milieu, is er geen garantie dat het milieu in Centraal-Amerika, een van de regio’s met de grootste biodiversiteit in de wereld, daadwerkelijk beschermd wordt.

Bovendien kan duurzame ontwikkeling verschillend geïnterpreteerd worden, zegt Erik van Mele van Oxfam Solidariteit. “De promotie van biobrandstoffen als groene energie, ter vervanging van fossiele brandstoffen, kan leiden tot ontbossing en monocultuur. Ook kan het honger veroorzaken, doordat de prijs van maïs in regio stijgt. Voor de productie van ethanol is veel maïs nodig”.

Luis Muñoz van het Guatemalaanse Centrum voor Schonere Productie, zegt op grond van een eerder vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten dat sinds 2006 van kracht is, dat dit soort overeenkomsten ook positieve effecten kunnen hebben.

“Als het milieu gekoppeld wordt aan de economie, wordt het interessanter voor bedrijven om in het milieu te investeren”, zegt hij. De overdracht van technologie en het concurrentievermogen moeten ook meegewogen worden, voegt hij eraan toe. “Vroeger was er weinig druk om milieuwetgeving aan te nemen. Na het vrijhandelsakkoord met de VS zijn wetten over afvalwater gekomen”.

Muñoz erkent dat alle industrieën invloed hebben op het milieu, maar hij vindt dat er “een juiste balans” gevonden moet worden.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!