Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Onafhankelijk Schotland kernwapenvrij?

De Schotse Nationale Partij wil graag lid worden van de NAVO en de EU, maar wijst kernwapens resoluut af. En wat met de twee centrales voor kernenergie? Een voorlopige balans, één dag voor het referendum.
woensdag 17 september 2014

Vandaag (17 september 2014) is het ‘dag min één’ voor de Schotten. Morgen (18 september 2014) kiezen ze, na een twee jaar durende campagne, of ze hun onafhankelijkheid terug willen, na een huwelijk van 300 jaar met Engeland. Onafhankelijkheid zou echter ook kunnen betekenen dat Londen op zoek moet naar nieuwe standplaatsen voor een deel van zijn kernwapens.

Ook al is de uitslag nog onzeker, duidelijk is dat de relatie tussen Londen en Edinburgh na morgen niet meer zal zijn als weleer en dat niet alleen op het politieke vlak. Een belangrijk twistpunt tussen de Schotten en hun buren is namelijk de aanwezigheid van het Brits nucleair arsenaal in Schotland.

Onderzeeërs

Als een onafhankelijk Schotland daadwerkelijk voor een kernwapenvrije samenleving gaat, betekent dit dat de regering die overblijft van wat vandaag nog Groot-Brittannië is, verplicht wordt om een uitweg te zoeken voor zijn onderzeese kernwapens, die nu een basis hebben aan de westkust van Schotland. Verwacht wordt, dat dit geen gemakkelijke zoektocht zal zijn.

Die zoektocht zal immers een diepe haven moeten opleveren. De huidige regering heeft nu al laten weten dat een aantal potentiële locaties in Engeland onaanvaardbaar zijn omdat ze bij dichtbevolkt gebied liggen. Nochtans heeft hen dat in het verleden niet weerhouden om een aantal onderzeeërs met hun dodelijke vracht op plaatsen niet ver van de stad Glasgow (met bijna 600.000 inwoners) onder te brengen.

Tegen kernwapens

Als de Schotse onafhankelijkheid het morgen haalt, zal dat in elk geval het startsein betekenen voor Londen voor een grondige denkoefening inzake zijn betrokkenheid bij kernwapens. Hetzelfde zal echter moeten gebeuren indien het kamp dat verenigd wil blijven met Engeland morgen wint, want een belangrijk deel van alle Schotten is immers tegen nucleair wapentuig.

Elk scenario houdt in dat Schotland een belangrijke stem zal hebben in het debat over de nucleaire ontwapening, al is het vrij duidelijk dat die stem nog zwaarder zal doorwegen als het land onafhankelijk zou zijn. Als lid van de NAVO zou het immers in de voetsporen kunnen treden van landen zoals Canada, Litouwen en Noorwegen, die nu reeds als NAVO-leden geen kernwapens op hun grondgebied dulden.

Een onafhankelijk Schotland zou ook een extra stem kunnen zijn in het globale anti-kernwapendebat en de lobby hierrond gaan versterken. Vertegenwoordigers van de SNP hebben alvast gezegd dat ze onderhandelingen over een verbod op kernwapens zullen ondersteunen.

Wat met kernenergie?

Naast deze discussie is er nog een aspect aan verbonden: kernenergie. Schotland had ooit zes kerncentrales op zijn grondgebied staan. Vier daarvan sloten tussen 1990 en 2004, maar twee zijn nog actief, in North Ayrshire en in East Lothian. Beide worden beheerd door EDF Energy, een bedrijf met hoofdzetel in Londen.

Een opiniepeiling vorig jaar wees uit dat de Schotten veel liever zouden kiezen voor windenergie in plaats van kernenergie of schaliegas. Meer dan zes op tien Schotten (62 procent) gaf de voorkeur aan windenergie tegenover 24 procent aan schaliegas en 32 procent aan nucleaire energie. De grote winnaar in deze peiling was waterkracht, met een overweldigende 80 procent van de Schotten die deze vorm van energieopwekking verkozen.

Wat de uitslag morgen ook moge zijn, Londen zal best leren rekening te houden met deze benadering.

Phil Harris is hoofdredacteur van IPS World Desk, de Engelstalige dienst van persagentschap Inter Press Service

Free Scotland, Nuclear-Free Scotland

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.