Het verbieden van religieuze symbolen als sociale uitsluiting
Hoofddoek, Hoofddoekenverbod, GO! -

Het verbieden van religieuze symbolen als sociale uitsluiting

maandag 4 februari 2013 16:32

Moslims uitsluiten maakt je leven makkelijker. Niet omdat hun religie zo’n grote invloed heeft op hun gedrag maar omdat we allemaal weten dat de sociaal-economische status van moslims gemiddeld lager is. Moslims uitsluiten is altijd een vorm van armere medemensen uitsluiten. Dit hoeft natuurlijk niet intentioneel te zijn. Maar een school die haar percentage moslims omlaag brengt, brengt hierdoor meestal de gemiddelde sociaal-economische status van haar populatie omhoog. Gezien dat leerprestaties in Vlaanderen een sterk verband tonen met de sociaal-economische achtergrond1, zullen de gemiddelde leerprestaties in deze school toenemen. Hiernaast zullen er hierdoor natuurlijk ook minder leerlingen zijn met problemen en nood aan extra aandacht, gezien ook dit samenhangt met de sociaal-economische achtergrond. Het uitsluiten van moslims heeft dus invloed op verschillende aspecten in het onderwijs.

Maar natuurlijk worden moslims nergens uitgesloten. Wel zien we dat het besluit van GO! om religieuze symbolen te verbieden in de praktijk vooral relevant is voor moslima’s die een hoofddoek dragen. Hier is een heel debat rond ontstaan dat zich voornamelijk toespitst op rechten en vrijheden van leerlingen.2 Het is mijn overtuiging dat een belangrijk aspect hierbij over het hoofd gezien wordt. En dit aspect is de betekenis van dit besluit op vlak van sociale uitsluiting zoals hierboven beschreven.

Het verbieden van religieuze symbolen heeft als belangrijkste gevolg dat meisjes die een hoofddoek willen dragen naar school, naar een andere school zullen gaan waar dit wel kan. Het uitsluiten van meisjes die een hoofddoek willen dragen zal dus een voorziene verplaatsing veroorzaken van een groep leerlingen waarvan de gemiddelde sociaal-economische status lager is dan dan het algemene gemiddelde.

Dit is een zeer welkom gevolg voor de meeste scholen. Zoals gesteld zal dit leiden tot betere leerprestaties en minder probleemgedrag. Het verbieden van religieuze symbolen kan de reputatie van een school dus enkel ten goede komen. Zeker als we ook nog eens de islamofobie van ouders van mogelijk toekomstige leerlingen in rekening nemen. Hoofddoeken op het schoolplein zijn voor hen natuurlijk een doorn in het oog.

Het GO! heeft nooit redenen gegeven voor het verbod. Gezien de hierboven besproken gevolgen van het verbod is dit een zeer problematisch gegeven. Hoe dan ook lijkt het me noodzakelijk om de reikwijdte van het debat te verbreden tot de betekenis ervan met betrekking tot sociale uitsluiting. Welke redenen zijn er om mensen met een sociaal-economische achtergrond die lager is dan gemiddeld uit te sluiten van het GO!? op basis van de hoefddoek? Indien er geen goede redenen gegeven kunnen worden, kan niet anders geconcludeerd worden dan dat dit verbod verwerpelijk is.

1http://www.pisa.ugent.be/nl/resultaten/vlaanderen/pisa2009vl/sociale-ongelijkheid

2De belangrijke rol die BOEH! Speelt als tegengewicht illustreert dit (http://www.baasovereigenhoofd.be/)

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!