Pierre Piccinin met rebellen aan het front in Libië
Nieuws, Afrika, Libië -

Libiërs eisen sterk leger in plaats van milities

BENGHAZI - Veel Libiërs geloven dat hun politici geld doorsluizen naar paramilitaire groepen die hun privébelangen verdedigen, in plaats van een leger en politiemacht op te richten. Libische leiders als Kadhaffi hebben ook steeds de regionale verschillen in de verf gezet om hun eigen macht te versterken.

woensdag 3 oktober 2012 13:10

“Ik wil een professionele soldaat worden”, zegt de 18-jarige Moataz Billah. De kleine rol de hij speelde bij de Libische revolutie gaf hem naar eigen zeggen een nieuw doel in zijn leven. Zoals tienduizenden andere jonge mannen nam hij vorig jaar de wapens op tegen het regime van Muammar Kadhaffi. Nu hoopt hij zich aan te sluiten bij een leger dat nog opgericht moet worden.

Voor heel wat Libiërs die gefrustreerd zijn door de onveiligheid was de dood van de populaire Amerikaanse ambassadeur Chris Stevens en drie van zijn medewerkers in Benghazi vorige maand de laatste druppel. De volkswoede over het feit dat de regering de milities maar laat betijen bracht dertigduizend mensen op de been in Benghazi.

Aangespoord door de protesten beloofde president Mohammed el-Megarif zijn bevolking dat de uitbouw van leger en politie de grootste prioriteit is van zijn regering.

Er waren eerder al tekenen dat de regering proactiever zou zijn. Begin september tekende Billah een contract bij het ministerie van Defensie. Hij is nu bij de overheid tewerkgesteld en zal voortaan maandelijks 720 dollar verdienen.

Wapen als verzekering

Billah is lid van de Libië Hourra, een van de vele milities die onder leiding van dissidente officieren de strijd met Kadhaffi aanbonden. Abdul Wahid Wanis, een kapitein van Libië Hourra, zegt dat de autoriteiten hun rug hebben gekeerd naar de vele professionele legerofficieren van de revolutie en dat veel werkloze jongemannen als Billah niets liever wilden dan soldaat worden.

Toch wil niet elk militielid zich bij de veiligheidsdiensten aansluiten. Velen hebben maar weinig geloof in de nationale regering, en verkiezen de macht die ze hebben doordat ze wapens bezitten. Volgens Matthew Van Dyke, een Amerikaan die vorig jaar met de Libische rebellen meevocht, zien veel gewezen strijders hun wapens als een verzekeringspolis die ze niet zomaar opgeven.

De betogers in Benghazi vinden deze mannen op termijn een bedreiging voor de regering, vooral omdat sommigen veel machtiger zijn geworden dan de nationale veiligheidsdiensten.

Maar weinigen betwisten de nood aan een sterke leger- en politiemacht. Maar zolang er geen vertrouwen is in de machthebbers, belooft het moeilijk te worden.

Regionale rivaliteit

Mohamed Taynaz, de Libische onderminister van Defensie, beschrijft hoe in het verleden de legertop gecentraliseerd onder het gezag van de familie van Kadhaffi stond. Libië had zelfs geen ministerie van Defensie tot vorig jaar, zegt hij. “Kadhaffi legde tijdens zijn bewind opzettelijk de nadruk op regionale rivaliteit. Mensen denken nog altijd op deze manier, en het zal even duren om hun wantrouwen te overwinnen”, verklaart Taynaz.

Volgens analisten hebben Libiës internationale partners, vooral de VS en het Verenigd Koninkrijk, de interimautoriteiten aangemoedigd om geen zuiveringen te houden onder de topfunctionarissen die met Kadhaffi worden geassocieerd.

Lessen uit Irak

Na de invasie in Irak steunde het Westen wél de uitgebreide zuivering van de veiligheidsdiensten om zich te ontdoen van alle Saddam Hoessein-getrouwen. Maar dat wordt nu bestempeld als een historische vergissing. Daarom blijft de bureaucratie uit het Kadhaffi-tijdperk grotendeels op post, wat de geloofwaardigheid van de nationale instellingen ondermijnt in de ogen van heel wat gewezen rebellen.

“Na de revolutie beseften we dat de regering nog steeds in handen was van mensen die trouw waren aan Kadhaffi, vooral op het ministerie van Binnenlandse Zaken en Defensie”, aldus Abdul Jawad al-Barri, voormalig lid van de Libische Islamistische Strijdgroep. “De mensen aan de top van de veiligheidsdiensten zijn zwak en niet geschikt voor hun rol.”

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!