Nieuws, Samenleving, België, Antwerpen, Jongeren, Lokaal, Antwerpen, Patrick Janssens, De Coninckplein, Overlast, Bier, Marketing, Koen Calliauw, Bollekesfeest, Watmet, Alcoholmisbruik, Harddrug, JEP, Oneerlijke reclame, Alcoholverslaving, Bingedrinking, Comazuipen, Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame (JEP), Brouwerij De Koninck, Kritische burgers -

Stad Antwerpen veroordeeld voor oneerlijke reclamepraktijken

ANTWERPEN - De stad Antwerpen is veroordeeld wegens het jarenlang ontwijken van de convenant over reclame voor alcohol van de Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame (JEP). Dat is het resultaat van mijn éénmansactie tegen het jaarlijkse zuipfestijn het 'Bollekesfeest' op de Zuiderdokken. Waar ook kinderen en jongeren heen gelokt worden. DeWereldMorgen.be brengt deze uitspraak als primeur.

maandag 5 december 2011 11:20

Kuip zuip

Een Bolleke is een kuip zuip, donker bier van brouwerij De Koninck. De stad Antwerpen promoot dit privébedrijf alsof het cultureel erfgoed van algemeen nut is. Belangenvermenging tussen privé en overheid is duidelijk. Het feest duurt drie dagen. Het draait rond veel, zeer veel alcohol, met een randje ‘culinair genot’ en wat volkse cultuur. De bierkranen stromen, burgemeester Patrick Janssens (SP.A) is de politiek verantwoordelijke voor de stedelijke Bedrijfseenheid Marketing en Communicatie, ook voor dat ‘Bollekesfeest’.

De veroordeling van de stad door de JEP, treft dus Janssens en zijn stedelijke Bedrijfseenheid. De uitspraak van de JEP is geen klein bier. Alle reclame voor dat Bollekesfeest moet aangepast worden aan de convenant. Internet, video’s en andere dragers zoals brochures, affiches, programma, spandoeken, … (Uitspraak JEP) (1)

In de uitspraak van de JEP staat: “De adverteerder (het stadsbestuur) betreurt ten zeerste dat deze mediacampagne door de klager (ikzelf dus) beschouwd wordt als promotie voor het verbruiken van alcohol door jongeren”. Ik blijf het betreuren dat de stad een harddrug promoot met een evenement dat reeds in zijn naam alcohol centraal stelt. Wat kinderen en jongeren betreft, daar kom ik verder op terug.

‘Bier met liefde gebrouwen …’

Wat zint de JEP niet? De organisator, de stad Antwerpen, lapte art. 11, bijlage B van die convenant in al haar jarenlange reclamecampagnes aan haar laars. Het gaat om de verplichte educatieve slogan: ‘Bier met liefde gebrouwen, drink je met verstand’. (Convenant) (2)

Een iets zachtere versie van de waarschuwingen die op tabakpakjes staat, zoals: ‘Tabak doodt!’. Ook de harddrug alcohol doodt. De educatieve slogan van de JEP is een tactvolle aanmaning om twee keer na te denken. Volgens de stad Antwerpen was dat niet nodig, dus liet ze die tekst achterwege. ‘De klager’ is niet toevallig zeer bekend met verslavingsproblemen, waarin alcohol een prominente plaats inneemt.

Het beleid van de stad Antwerpen is hypocriet en meet met vele maten en gewichten. Op 2 december 2011 kondigde Gazet van Antwerpen (GvA) triomfantelijk aan: ‘Overlastmaatregelen rond De Coninckplein verlengd’. Citaat: “De stad Antwerpen gaat het alcoholverbod op en rond het De Coninckplein met een jaar verlengen”. In 2011 besliste het bestuur om harde maatregelen te treffen om problemen met overlast, criminaliteit, alcohol en drugs in te dijken.

Janssens de genieter

De stad wil die harde maatregelen tot eind 2012 handhaven. GvA: “Zo kan het stadsbestuur dit recente en broze evenwicht in de buurt beschermen en vermijden dat de overlast door alcoholmisbruik terug komt”. GvA is één van de promotors van het Bollekesfeest. ‘Junks’ die op straat belandden, konden reeds als kinderen op het Bollekesfeest leren hoe gezellig een harddrug is. Later ‘kuist’ de stad ze op.

Toen ik burgemeester Janssens op de hoogte stelde van mijn klacht bij onder meer de JEP, liet hij me per mail weten: “Het Bollekesfeest draait niet rond alcohol, maar om genieten van al het beste wat Antwerpen te bieden heeft op culinair vlak”.

Ik woon op honderd meter van de Zuiderdokken, waar het grootste deel van dat ‘genieten’ plaatsvindt. Er wordt aan iedere bezoeker een kuip alcohol gratis aangeboden als welkom. Een Bolleke van De Koninck, waarvan de tapkramen in grote getalen uitnodigen tot drinken.

Ook de Antwerpse Ombudsvrouw stelde zich na enig aandringen op achter de veroordeling van de JEP. Zij liet me weten dat tengevolge de veroordeling van de organisator, “de stad het advies van de JEP zal opvolgen en de educatieve slogan zal toevoegen wanneer in de toekomst rechtstreeks wordt verwezen naar alcohol. De stad ging niet in beroep omdat de overtredingen duidelijk zijn. De diensten bekijken momenteel hoe en welke media dienen aangepast te worden”. Ze zullen hun handen vol hebben.

De kleine drinkt mee

Ik diende tevens een klacht in bij het Vlaams Kinderrechtencommissariaat waarvan ik de beslissing afwacht. Immers, een groot deel van mijn éénmansactie tegen de stad Antwerpen betreft de wijze waar op kinderen en jongeren betrokken worden bij dat alcoholfestijn. ‘Roken in bijzijn van kinderen is mishandeling’ wisten de media onlangs.

Zuipen in hun bijzijn is dat ook. Kinderen en jongeren leren in gezinsverband, met vertrouwden drinken. Kerstmis en nieuwjaar zijn nabij, een glaasje bij de kalkoen voor de kleine is grappig. Ze worden voor het leven ingeprent dat alcohol verzetten ‘normaal’ is. Ze ontdekken de ‘roes’. ‘Normaal’ zoals op het Bollekesfeest handig aangeleerd wordt. Alcoholisme start jong. Er lopen alcoholisten van tien jaar rond.

Een arts in Het Nieuwsblad: “Dat is een probleem, want hoe jonger ze beginnen drinken, hoe meer hersenschade ze oplopen. Eén keer bingedrinken of piekdrinken, is al voldoende om hun IQ met 10 punten achteruit te laten gaan”. Universiteiten zijn leerscholen voor toekomstige alcoholisten.

Het Laatste Nieuws: “Derde van tienjarigen dronk al eens alcohol. Meer dan één op de drie jongeren zegt ooit al eens meer dan zes glazen alcoholhoudende drank gedronken te hebben op dezelfde gelegenheid. Eén op de zeven jongeren bleek ooit al eens zoveel te hebben gedronken dat hij zich de volgende dag niet meer kon herinneren wat er de avond voordien gebeurd was”.

Ontwenningsklinieken voor kinderen

De media: ‘België krijgt kinderalcoholklinieken’. Het gaat om jongeren van soms tien jaar tot in hun puberteit. Bingedrinking of comazuipen is een groot, groeiend probleem. In Nederland steeg het aantal kinderen dat aldus op de spoed belandde van 297 in 2007 tot 648 in 2010. Daar komen twintig van die jongerenklinieken. Er komen er ook in België.

Pediater José Ramet van het UZA in De Morgen: “Er zal sprake zijn van intensieve medische begeleiding gedurende een half jaar, waarbij zal gekeken worden of de jongeren geen blijvende neurologische of psychologische schade hebben opgelopen”. Het Antwerpse Bollekesfeest schept een kader waarin kinderen in een sfeer van alcohol aangeleerd wordt dat drinken er bij hoort. (Jongeren en alcohol) (4)

De JEP gaf me gelijk inzake de slogan ‘Bier met liefde gebrouwen …’ die de stad even vergeten was. De JEP wou niet ingaan op: “De overheid promoot dus een harddrug. Waarbij ook kinderen en jongeren betrokken worden. Via onder meer internet wordt de jeugd aldus ingewijd in het gebruik van alcohol. Met de volle steun van de stad, met het stedelijk logo en meer”.

Stad Antwerpen kinderlokker

De stad Antwerpen zegt in haar verweer letterlijk dat de Bollekesfeesten zich onder meer richten “op jongeren en gezinnen”. Er zijn dan ook tal van jongerenactiviteiten onder die naam voorzien. Burgemeester Janssens heeft “begrip voor mijn bekommernis” en verduidelijkt in zijn mail: “Daarnaast willen we er een erg kindvriendelijk festival van maken met een kinderdorp, kookworkshops voor kinderen en dit jaar zelfs een speciaal gesjord jeugdkamp met kampeten”.

Leuk, leuk … Dat alles wel onder de rook van de biertenten waar papa en mama hun Bollekes verzetten. Dezelfden die het toejuichen dat aan de andere kant van de stad, op het De Coninckplein, mensen gearresteerd worden omdat ze één blikje pils in de hand hebben. Een Bolleke De Koninck op het De Coninckplein … De gevolgen zijn niet te overzien. Het Zuid is het Noord niet. (Dubbele moraal) (5)

De JEP meende dat mijn klacht over promotiefilmpjes op de website van de stad “jongeren niet aanzet tot alcoholgebruik”.  Bekijk hier twee video’s met kinderen en jongeren, bij een ander filmpje waar op getoond wordt hoe men een ‘perfect Bolleke’ tapt. Oordeel zelf. (Zie link naar video’s onderaan Dubbele Moraal) (5)

Profiteren van goedgelovigheid

De JEP besteedt echter zelf in art. 4 van haar Convenant (Minderjarigen) in acht punten terecht ruim aandacht aan reclame ‘die niet mag’. Twee voorbeelden:

4.4 “Minderjarigen tot de aankoop van alcoholhoudende dranken aanzetten door te profiteren van hun gebrek aan informatie, hun onervarenheid of hun goedgelovigheid”.

Minderjarigen, onder de 18 jaar. Geen kinderen. Ik durf wedden dat op dat Bollekesfeest zeer veel -18-jarigen zich wél alcohol aanschaffen, terwijl caféhouders daarvoor gestraft worden. (Bier schenken aan -16-jarigen is verboden, sterke drank aan -18-jarigen ook). De flikken van Janssens kunnen hun werk hebben op dat Bollekesfeest. Ze zouden er heel wat GAS-boetes à 250 euro per stuk tégen de stad kunnen noteren.
       
4.7 “Profiteren van het speciale vertrouwen dat minderjarigen hebben in ouders, leerkrachten of andere vertrouwenspersonen”. 

De organisator, de stad als vertrouwenspersoon, lokt kinderen met speeltjes naar de omgeving van een alcoholfestival dat zich vermomt als familiefeest. De betwiste video’s zijn daar een illustratie van.

Marketingstrategie

De stad Antwerpen overtreedt met dat Bollekesfeest tal van reglementen en wetten. ‘Voor wat, hoort wat’ zegt de in een vorig leven reclameman Janssens in zijn recent a-sociaal pamfletje. Als politiek verantwoordelijke voor de Bedrijfseenheid Marketing en Communicatie wordt deze ‘entrepreneur‘ door de Jury voor Eerlijke Praktijken (JEP) betrapt op ethisch oneerlijke methodes. Dat is voor hem en die van zijn collega’s in het college dagelijkse kost. Voor de niet geringe overtredingen rond het Bollekesfeest wordt de stad – zoals ‘het hoort’ – te kakken gezet.

Het misbruik maken van kinderen en jongeren op het Bollekesfeest wordt nog uitgevochten. Het Vlaams Kinderrechtencommissariaat is er mee aan de gang. Men moet ziende blind zijn om niet te merken dat op dit ‘familiefeest’ jongeren in een sfeer van alcoholgebruik betrokken worden.

Wat een Bolleke is, zullen ze tot profijt van brouwerij De Koninck en andere alcoholboeren hun leven lang meedragen. Dat zo’n Bolleke alcohol voor jongeren als plezier ingeprent wordt is een handige strategie waarin marketingspecialist Janssens thuis is.

De jeugd kan niet vroeg genoeg vertrouwd worden gemaakt met een hard drug. Tel uit je winst. “Er was dit jaar zelfs een een speciaal gesjord jeugdkamp”, liet de burgemeester me geestdriftig weten. En: “Hopelijk kan u het met deze uitleg eens zijn en er begrip voor opbrengen”.

1–0 bij de rust

Dat kan ik dus niet, burgemeester. U veroorzaakt ‘overlast’. Men mag verwachten dat de Stad kinderen en jongeren ter preventie zou weghouden van dit alchol festijn. In deze match ‘K.C – ‘t Stad’ staat het voorlopig 1-0 bij de rust. Er worden er meerdere gespeeld, zoals rond mijn en andere agressieve en willekeurige arrestaties tijdens de voorbije gemeenteraad, waaraan onder meer het Comité P werkt.

‘Harde maatregelen’ vanwege kritische burgers tegen de stad en haar politie dringen zich op. ‘Voor wat, hoort wat’ is een oorlogsverklaring vanuit het beleid aan de burgers die beantwoord wordt. 

Op maandag 19 december is het om 19 uur opnieuw gemeenteraad. Op Facebook doet ‘het gerucht’ de ronde dat de Antwerpse autonome oppositie verzamelen blaast om haar democratische rechten af te dwingen. Kom dat zien, het Bolleke van Janssens staat al klaar. (Vijf Occupyers gearresteerd) (7)

Ik ben een gezelschapsdier, maar bewijs hiermee dat ook éénmansacties kunnen lonen. Een combinatie van oppositie voeren en (burger)journalistiek. Wraak smaakt zoet.

(1) Beslissing JEP www.jep.be/nl  Ga naar: Beslissingen van de JEP / Product / Dienst / Bollekesfeest
Zoeken op Stad Antwerpen

(2) Convenant www.jep.be/nl  Ga naar: Codes / Regels / Sectoriële codes / Reclame alcoholhoudende dranken

(3) Het De Coninckplein www.dewereldmorgen.be/artikels/2010/11/08/naar-wiens-evenbeeld-en-belangen-wordt-de-stad-gekneed

(4) Jongeren en alcohol www.alcoholhulp.be/jongeren-en-alcohol

(5) Dubbele moraal www.dewereldmorgen.be/blog/koen-calliauw/2011/08/29/dubbele-moraal-en-drugs-in-antwerpen

(6) Arrestaties www.dewereldmorgen.be/blogs/koen-calliauw/2011/11/22/vijf-occupyers-tijdens-antwerpse-gemeenteraad-gearresteerd

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!