Nieuws, Economie, Samenleving, België, Dag zonder krediet, Platform dag zonder krediet -

Dag Zonder Krediet: pas op voor ‘gemakkelijke’ kredieten

Op 24 november organiseert het Platform Dag Zonder Krediet haar jaarlijkse Dag Zonder Krediet, waarop mensen worden gewaarschuwd voor de gevaren van aantrekkelijk lijkende kredieten en de bijbehorende schulden. Vier jaar na het begin van de economische crisis zet het aantal mensen dat vastzit in een oneindige schuldenberg zich nog altijd voort; de Dag Zonder Krediet is misschien wel meer op zijn plaats dan ooit.

donderdag 22 november 2012 17:48

Het Platform Dag Zonder Krediet bestaat uit 21 Vlaamse, Brusselse en Waalse organisaties. De Dag Zonder Krediet die het Platform jaarlijks organiseert heeft een tweeledig doel: allereerst het informeren en waarschuwen van het publiek voor ‘gemakkelijk’ krediet, en ten tweede het aan de bel trekken bij beleidsmakers.

Daartoe presenteert het Platform ieder jaar op de Dag Zonder Krediet een reeks aanbevelingen, die de wantoestanden die nu nog in de kredietsector bestaan moeten uitbannen.

Tot die wantoestanden behoort onder andere de onverantwoorde toekenning van kredieten: kredietbemiddelaars die kredieten verstrekken aan mensen die het zich eigenlijk niet kunnen veroorloven.

Daarom pleit het Platform voor een statuut waar kredietbemiddelaars zich aan moeten houden, en een opleiding voor deze mensen zodat zij beter in staat zijn om in te schatten of een klant een bepaald krediet wel aankan.

Hausse

De datum voor de Dag Zonder Krediet is niet toevallig gekozen: tegen het einde van het jaar is er een ware hausse aan berichten die mensen in de verleiding willen brengen om op krediet te betalen. Het wordt gepresenteerd als iets makkelijks en gangbaars; de negatieve kanten van een uitstaand krediet staan in kleine lettertjes.

De realiteit is echter vaak minder rooskleurig: schuld bij schuld stapelt zich op, en voor je het weet ontstaat er een neerwaartse spiraal waarin de schuld van het ene krediet met een volgende moet worden afbetaald.

De cijfers spreken voor zich: het aantal mensen dat in een collectieve schuldenregeling zit neemt jaar na jaar toe. Bij een collectieve schuldenregeling kunnen mensen die zo diep in de schulden zitten, dat ze er niet meer zelf uit komen, naar de rechtbank gaan. De rechter zal een schuldbemiddelaar toewijzen die een aflossingsplan van een aantal jaar opstelt samen met de schuldeisers.

Dit betekent concreet dat je zelf geen zeggenschap meer hebt over je financiën, de bemiddelaar lost de schulden af en geeft iedere maand wat geld om van te leven. Als de situatie echt uitzichtloos blijkt kan de procedure ook leiden tot (gedeeltelijke) kwijtschelding.

De collectieve schuldenregeling heeft dus een serieuze impact op het leven van de aanvrager. Volgens de Kredietcentrale waren er in 2010 87.125 dossiers in de procedure van collectieve schuldenregeling, in 2011 94.863 dossiers en in oktober van dit jaar is voor het eerst sinds 1999 de grens van 100.000 overschreden.

In die maand waren er maar liefst 100.192 personen in de collectieve schuldenregeling, een stijging van 6,7 procent ten opzichte van dezelfde maand in 2011.

Dagelijkse uitgaven

Mohamed El Omari is coördinator van het Vlaams Centrum Schuldenlast (VCS), een van de 21 organisaties die bij het Platform horen. Het VCS vormt een steunpunt voor in totaal 331 organisaties die zich bezighouden met schuldbemiddeling in Vlaanderen, zoals OCMW’s en CAW’s, evenals advocaten.

VCS geeft juridisch advies en werkt ook aan preventie van schuldenlast, onder andere door het versturen van een nieuwsbrief. Bovendien is VCS bezig met beleidssignalering voor overheidsdiensten.

“Naast het stijgende aantal mensen in een collectieve schuldenregeling, is er nog een andere ontwikkeling die zorgen baart: er is ook een toename te bespeuren in het aantal mensen dat problemen heeft met het betalen van dagelijkse uitgaven zoals huur, energiekosten, gezondheidskosten, enzovoort”.

“Eind 2011 stond 36,9 procent van de mensen in de collectieve schuldenregeling niet geregistreerd met een achterstallige kredietovereenkomst; eind 2006 was dit nog 34,5 procent”.

Draagvlak

El Omari: “Sinds we voor het eerst de Dag Zonder Krediet organiseerden in 2007, is er wisselend mee omgegaan door media en politiek. In hoeverre de politiek iets doet met de aanbevelingen die wij ieder jaar maken, is afhankelijk van de verantwoordelijke ministers en de coalities waarin zij zitten”.

“Wat betreft de aandacht ervoor in de media: daar zien we vooral dat de Dag Zonder Krediet in Wallonië meer leeft dan in Vlaanderen”.

“Er wordt intensiever over bericht en in Wallonië zijn ook meer organisaties die actief zijn op dat terrein. Dit zou kunnen komen doordat de problematiek van schuldenlast sterker aanwezig is in Wallonië, er is meer draagvlak in de samenleving voor zo’n dag”.

“Volgens de Kredietcentrale is het aantal wanbetalingen in Wallonië dubbel zo groot als in Vlaanderen. Maar aan de andere kant is het totaalbedrag achterstallige schulden weer groter in Vlaanderen”.

Weinig controle

“In principe is er wettelijk al redelijk goede bescherming van de consument geregeld, het probleem is echter dat er veel te weinig gecontroleerd wordt of deze wetten worden nageleefd. Zo is er vastgelegd dat er vooraf grondig onderzoek gedaan moet worden door kredietbemiddelaars naar mensen die een krediet willen afsluiten”.

“Ten tweede is vastgelegd dat er advies gegeven moet worden dat toegespitst is op de persoonlijke situatie van iedere klant. En ten slotte moet een kredietbemiddelaar weigeren om een krediet te verstrekken als vermoed wordt dat de klant deze niet zal kunnen afbetalen”.

“Het punt is dat er niet genoeg controle plaatsvindt op de uitvoering van deze regels, daarnaast zijn er ook bewijsproblemen. Daarom is een van de aanbevelingen van het Platform dat de handhaving verbeterd moet worden, zodat het niet naleven van de regels echt juridische gevolgen gaat hebben”.

“Om het probleem van bewijs aan te pakken zou er gebruik gemaakt kunnen worden van mystery shoppers, mensen die ‘vermomd’ als klant gaan controleren of de regels worden nageleefd door kredietbemiddelaars”.

Juridisch jargon

“Een andere aanbeveling van het Platform is een verbeterde transparantie op contracten: vaak worden consumenten slecht geïnformeerd, staat de belangrijkste informatie in de kleine lettertjes of wordt er veel juridisch jargon gebruikt waardoor een contract onbegrijpelijk wordt”, aldus El Omari.

“Bovendien zou er een maximum bedrag bepaald moeten worden voor de vergoeding van het overstappen naar een andere kredietbemiddelaar. Op dit moment kan dat bedrag heel hoog oplopen waardoor mensen zich soms gedwongen voelen om bij een kredietbemiddelaar te blijven die misschien niet het beste krediet voor de persoonlijke situatie aanbiedt”.

De aanbevelingen die het Platform Zonder Krediet samenstelt rond de Dag Zonder Krediet worden, na goedkeuring door haar leden, naar de bevoegde ministers en organisaties gestuurd. Ook zullen de leden van het Platform zelf gaan lobbyen met de aanbevelingen, met het doel om zoveel mogelijk veranderingen teweeg te brengen in de kredietsector.

De centrale actie van de Dag Zonder Krediet vindt plaats op zaterdag 24 november in de Nieuwstraat in Brussel, waar activiteiten worden georganiseerd om de winkelende mensen bewust te maken van de gevaren van ‘gemakkelijk’ krediet. Ook vinden er acties plaats in verschillende Waalse steden en gemeenten. Op vrijdag 23 november zal er al geflyerd worden in diverse stations en op de Vrijdagmarkt in Gent. Voor meer informatie: dagzonderkrediet.be.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!