Ondanks de bloedige repressie blijven de Haïtianen betogen tegen het regime. Foto: alterpresse.org
Opinie - Rhoddy Petit, Vlaams Haïti Overleg

“Hoog tijd voor verzet tegen corrupt, repressief en ongrondwettelijk regime Haïti”

De verontwaardiging van de EU en de Europese media over overtredingen van de mensenrechten door bepaalde regimes blijkt erg selectief te zijn. In Haïti werken de EU en de VN zelfs mee aan de voorbereiding van frauduleuze verkiezingen, georganiseerd door een brutaal repressief en onwettelijk regime. Rhoddy Petit van het Vlaams Haïti Overleg klaagt deze Europese schijnheiligheid aan.

maandag 19 april 2021 15:01
Spread the love

 

De opdracht in de titel gaf Evelyne Trouillot, schrijfster, dichteres en professor in een Tribune van Le Monde op 15 maart 2021 aan de vrienden van Haïti. Dit is slechts de versterking van wat veel andere Haïtianen van middenveldorganisaties ons ook al een tijdje duidelijk proberen te maken.

Betoging van 10 december 2020. Foto: alterpresse.org

De landen en organisaties of unies van landen, die zich wel eens ‘vrienden van Haïti’ durven noemen, laten het Haïtiaanse volk letterlijk in de steek. Het ontbreekt hen aan de politieke wil en de sociale reflex om bij dit zoveelste bedrijf een einde te stellen aan de jarenlange komedie die onder Jovenel Moïse ontaardt, maar reeds onder zijn voorganger Michel Martelly werd ingezet.

Parti Haïtien Tèt Kale (Haïtiaanse Partij van de Kaalhoofdigen), de bedenkelijke partijnaam van deze twee partijgenoten en genoemd naar kaalgeschoren Michel Martelly, geeft hun politieke lichtheid en inhoudelijke onbenulligheid aan.

Het is aan de echte vrienden, voortrekkers van een duurzame wereld met eerlijke verhoudingen onder de volkeren en mensen, om zich aan te sluiten bij het Haïtiaanse middenveld en de internationale politieke klasse en haar diplomaten op hun verantwoordelijkheid te wijzen en niet meer te zwijgen.

Stop Silence Haïti is trouwens een campagne die reeds in oktober 2020 internationaal van start ging (zie Petitie Haïti: “Stop stilzwijgen en internationale medeplichtigheid”, nvdr)

Een van de talrijke slachtoffers van de terreur van het regime. Op 28 augustus 2020 werd Monferrier Dorval, stafhouder van de Orde van Advocaten in de hoofdstad Port-au-Prince vermoord. Foto: unknown author/CC BY SA:4:0

Jovenel Moïse, wiens presidentschap sinds 7 februari 2021 grondwettelijk illegaal is omdat zijn mandaat dan officieel eindigde volgens de oppositie, veel organisaties uit het middenveld en niet in het minst volgens de Hoge Raad van de Wetgevende Macht, neemt zijn toevlucht tot praktijken van willekeur, die de mensen zich nog herinneren uit de Duvalier-periode (1957-1986).

Door de paleiswacht liet hij op 7 februari, net buiten mandaat dus, 23 burgers, mannen en vrouwen aanhouden zonder respect voor enige procedure, onder het voorwendsel van ‘een staatsgreep’. Onder hen een rechter van het Hof van Cassatie.

Op ongrondwettelijke wijze stelde hij met een eerste decreet als onwettig president, 3 rechters van het Hof van Cassatie op rust, rechters die hij er van verdacht meer begrip te hebben voor de argumenten van zijn opposanten. In een tweede decreet kent hij 8.600 ha landbouwgronden toe aan een familie van de oligarchie om een agro-industriële vrijhandelszone te creëren voor de productie van stevia. (Stevia is een natuurlijke zoetstof en suikervervanger die ontgonnen wordt uit de plant Stevia rebaudiana, nvdr).

Reeds onder het vorig presidentschap was Haïti open for business, de steeds terugkerende slogan waarbij in de heropbouwprojecten na de aardbeving van 12 januari 2010, stevige relaties werden gesmeed tussen de internationale en de Haïtiaanse ondernemerswereld.

Megalomane projecten

Voorbeeld bij uitstek betrof het eiland Île La Vache. Daar zou de toerisme-industrie zich vestigen met prachtige hotels. Een haven en een nieuwe internationale luchthaven zouden de toeristen uit alle windstreken kunnen invaren en vliegen. Na 16 miljoen dollar-uitgaven en veel corruptie, bleef het bij megalomane dromen.

Families die in functie van de plannen werden onteigend, bleven achter zonder vergoeding of enig perspectief op een baan in het toerisme. Wat echt nodig is voor verandering en vooral verbetering van de levenssituatie van de mensen in Haïti, daar blijken enkel social profit-organisaties van wakker te liggen.

Moïse zelf werd uitgeroepen tot winnaar van moeizaam georganiseerde verkiezingen met een verloop in twee rondes op 25 oktober 2015 en 20 november 2016 met 55,67 procent van de stemmen in de tweede ronde. De opkomst was amper 20 procent van de stemgerechtigden, een aanwijzing voor het wantrouwen van de bevolking in de kiesverrichtingen.

Voormalig politiechef Jimmy Chérisier heeft de bijnaam ‘Barbecue’ niet voor zijn culinaire kwaliteiten. Ondanks een internationaal aanhoudingsbevel loopt hij nog steeds vrij rond in Haïti. Foto: haitiliberte.com

In 2019 had Moïse zelf verkiezingen moeten uitschrijven, omdat zijn mandaat en dat van tweederden van de Senaat ten einde liep, net als dat van de volledige Kamer van Volksvertegenwoordigers. Nu wil hij een jaar langer aanblijven om een referendum over de grondwet te organiseren, wat op zich al ongrondwettelijk is, en daarna alsnog verkiezingen uitschrijven.

De omstandigheden zijn evenwel niet vervuld om vrije en democratische verkiezingen te kunnen organiseren. Het vertrouwen van de mensen in deze president en de instellingen is onder nul.

Het begon allemaal met de verhoging van de brandstofprijzen in juli 2018 op advies-vraag-eis van het Internationaal Muntfonds (IMF). Een golf van protest overspoelde het land. Het was letterlijk de druppel teveel voor de mensen. Toenemende inflatie maakte het leven al zo duur en moeilijk, als nu ook nog verplaatsingen duurder werden, was het niet meer leefbaar. Het protest was stevig en leidde tot het nieuw begrip ‘Peyi Lok’ (pays locked) of ‘land op slot’.

Het protest werd nog grimmiger toen bleek dat enkele miljarden dollars van het Petrocaribefonds lichtzinnig en op corrupte basis werden uitgegeven, vaak verspild. Het Petrocaribefonds werd opgebouwd met de opbrengsten uit petroleumleveringen door Venezuela aan zeer voordelige betalingsvoorwaarden en was bedoeld als een fonds voor ontwikkeling.

Het gaat om ruim 4,2 miljard dollar. De audit en rapporten van het Rekenhof genereerden terechte boosheid en leidden tot een specifiek anticorruptie-protest onder de banieren ‘Petrochallengers’ en ‘Nou pap domi’ (nous ne dormirons pas) of ‘We zullen niet rusten’. Vooral jongeren engageerden zich mee in deze protesten.

President Jovenel Moïse (l), frauduleus verkozen in 2017, geen probleem voor Canadees eerste minister Justin Trudeau. Foto: Ministerio de Relaciones Exteriores/CC BY-SA 2:0

Triest orgelpunt van 2018 werd de slachting van La Saline, een volkswijk in de hoofdstad Port-au-Prince, waar een gangsterbende de dienst uitmaakt en op 13 november 73 mensen vermoordde. Het was een eerste uiting van repressie en intimidatie tegenover mensen waarvan de machthebbers aannemen dat ze niet pro-Moïse zijn.

Andere gerichte aanvallen zouden volgen in de wijken Cité Soleil, Tokio en Bel Air. Intussen gingen negen gangsterbendes zich verenigen in de ‘G9 in familie’ onder leiding van de bendeleider en ex-politieman met de naam Barbecue. Deze bendes hebben aanwijsbare banden met politici. Zij bewegen zich helemaal vrij, zijn beter bewapend dan de politie zelf en hen wordt geen strobreed in de weg gelegd.

Tijdens het plegen van hun misdaden treedt de politie niet op, ook niet als ze in de directe nabijheid is. Vreedzame betogingen of manifestaties tegen reële mistoestanden daarentegen worden met disproportioneel geweld door de politie uit elkaar geslagen. Verschillende van de belangrijke volkswijken staan nu onder controle van een gewapende bende. Dit de facto bewind bestuurt eerder tegen de lokale bevolking dan met en voor zijn burgers.

Zelfs als men zich zou tevreden stellen met het meest oppervlakkige formalisme om verkiezingen te laten doorgaan, zijn deze onmogelijk. De voorlopige kiesraad is ongrondwettelijk samengesteld en bestaat enkel uit presidentsgetrouwe leden.

Ongeveer 40 procent van de stemgerechtigden, 2,5 miljoen mensen, kunnen op dit moment niet deelnemen aan verkiezingen omdat zij nog niet in het bezit zijn van een geldige identiteitskaart. De toekenning van het contract aan Dermalog, het Duitse bedrijf dat de nieuwe identiteitskaarten aanmaakt, wekte heel wat argwaan en discussie.

Foto: alterpresse.org

Het Centre d’Analyse et de Recherche en droits de l’homme (Centrum voor Analyse en Onderzoek naar de Mensenrechten – CARDH) stelt dat er van januari tot maart 2021 reeds 142 gevallen zijn geweest van kidnapping voor losgeld. Dit is voor het eerste trimester van 2021 praktisch een verdriedubbeling tegenover het eerste trimester van 2020.

Dit gebeurt niettegenstaande de aangekondigde maatregelen van de regering om de criminaliteit te verminderen. Dit is een compleet falende overheid, die eigenlijk net het omgekeerde doet van wat ze beweert. Toen zondagochtend 11 april 2021 7 geestelijken werden ontvoerd voor losgeld, kwam Haïti nog eens sinds lang in de buitenlandse kranten, helaas zonder enige duiding of context. Deze situatie van feitelijke straffeloosheid sinds jaren heeft de neergang in Haïti mee in de hand gewerkt.

Wat de hele toestand voor Haïti en vooral voor zijn bevolking extra pijnlijk maakt, zijn de handelingen van de internationale instellingen en landen, ook de EU, die de facto de Haïtiaanse overheid blijven steunen. De instemming van de VN met deze gang van zaken is tegen alle principes van het VN-Handvest. Zij blijken in woord en daad helemaal mee te gaan in de strategie van het huidige ongrondwettelijk presidentschap.

Zo verklaarde de vertegenwoordigster van de VN-secretaris-generaal de agenda te steunen van Jovenel Moïse om het aangekondigde grondwettelijke referendum te houden en later in 2021 ook verkiezingen. Daarvoor wordt technische, logistieke en financiële steun voorzien.

Foto: alterpresse.org

Uit wat vooraf gaat, komt dit neer op een totale ontkenning van de feitelijke toestand in het land dat ongrondwettelijk bestuurd wordt door een regime dat straffeloos corrupt kan handelen door willekeur en repressie uit te oefenen. Een nieuwe dictatuur werd gecreëerd met medeplichtigheid en instemming van de internationale diplomatie.

Zo worden ruim 10 miljoen Haïtianen in een verstikkende wurggreep gehouden door een regime dat enkel de belangen behartigt van een aantal traditionele handelsfamilies, de zogenaamde Haïtiaanse  oligarchie. Doorheen de geschiedenis vertikten zij het steeds om enige meerwaarde te bieden aan de Haïtiaanse samenleving, integendeel ze zogen alles naar zich toe.

Op deze wijze zinkt het land helemaal weg terwijl alle alarmen afgaan, alarmen inzake voedselproductie, voedselzekerheid, levensduurte, ontoereikend onderwijs en gezondheidszorg, ontbossing en milieu, maatschappelijke ongelijkheid met extreme armoede voor 59 procent van de inwoners, respect voor mensenrechten, criminaliteit en straffeloosheid.

Doe daar nog de gevolgen van de klimaatverandering bij, die de Haïtianen nu al goed voelen en de zoveelste door mensen gemaakte ramp zit in de steigers. Het Haïtiaanse volk verdient veel beter en wij zijn het Haïtiaanse volk ook veel meer verschuldigd dan het dood te zwijgen.

 

Dit artikel verscheen eerder op de website van het Vlaams Haïti Overleg. Rhoddy Petit werkte van 1974 tot 1980 als ontwikkelingswerker in de landbouw in Haïti. Hij coördineert sinds 2010 de webnieuwsbrief van het Vlaams Haïti Overleg, waarin regelmatig vertaalde bijdragen verschijnen van Haïtiaanse journalisten.

Lees ook:  Een jaar bloedig onderdrukte protesten in Haïti nog steeds geen nieuws

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!