Zoals Stéphane Hessel ben ik verontwaardigd
Onderwijs, Tijdingen, Tijdingen oostende, Verontwaardigd -

Zoals Stéphane Hessel ben ik verontwaardigd

dinsdag 30 juli 2013 12:55

Samen met de vele onderwijsmensen die beseffen dat het zo niet verder kan

Twee absurde maatregelen moeten plots het onderwijs redden. Het tekort aan leerkrachten zal dringend ongedaan gemaakt worden. De oplossing: een versnelde opleiding voor wie geen werk vindt met een ander diploma.  Anders gezegd: wie nooit aan een loopbaan in het onderwijs  heeft gedacht, wordt nu gelokt met de belofte aan werk. Weten we dan niet meer hoeveel ontgoochelde leerkrachten  eindigen met een burn-out ? Hoe verstandige, het onderwijs toegedane leraars de administratieve rompslomp, met veel cijfers en rapporten, goed beu zijn ? Dat ze niet meer weten wat gedaan om hun leerlingen te boeien, dat ze aankijken tegen de grote uitval ? Hoeveel echt gemotiveerde mensen zal deze maatregel naar een beroep sturen dat hun alleen een inkomen verzekert ? Op een moment dat het onderwijs moet afgestemd worden op een opleiding van de een-en-twintigste eeuw, dat het talent van ALLE jonge mensen moet ontdekt en ontwikkeld worden, blijven we maar peuteren en bijsturen met voorlopige oplossingen.

Bestaan er betere klassen met leerkrachten die niet over het verleden praten maar aan de toekomst  denken ? Ongetwijfeld, maar wat zijn ze eenzaam, weinig bekend of bekeken als utopische nieuwlichters.

De tweede maatregel is ongehoord, dwaas, bijna misdadig. De politie wordt ingeschakeld om spijbelaars op te sporen, te straffen en ze op een schoolbank  neer te ploffen. Succes verzekerd, leerling overtuigd, de huisvrede hersteld. Is het zo dat het onderwijs de leerlingen zal motiveren ? Met deze maatregel criminaliseren we spijbelaars. We keren terug naar oude tijden, Toezicht houden en straffen. Surveiller et Punir, zo luidt de titel van van het boek dat Michel Foucault schreef over bepaalde instellingen die de staat ooit gebruikte als controle op de burgers: de school, de gevangenis en de tehuizen voor geestesgestoorden.

Men heeft het over de nood aan een elite, onze minister spreekt er over, en ook de nieuwe rector van de Leuvense universiteit. We hebben immers ‘brains’ nodig voor de hoog-technologische wereld van deze eeuw. Twee bedenkingen. Het zou goed zijn mochten de universiteiten werken aan een elite die focust op een totaal nieuw onderwijs. Finland geeft een voorbeeld: toekomstige leraars worden gescreend en grondig voorbereid. Op een onderwijs dat geen leerlingen dumpt.

Kinderen en jonge mensen hebben  uiteenlopende belangstellingen en mogelijkheden. Geef ze  een stem, laat ze mee kiezen. De minister van onderwijs gaf een goede voorzet: hetzelfde  basispakket voor iedereen om te beginnen, zo kunnen ze kiezen voor welke richting, voor welk beroep ze willen gaan. Ja, merkte de rector schalks op, ik ben zo onhandig dat ik in de houtbewerking zeker mijn vingers in gevaar zou gebracht hebben. Hij heeft gelijk. Ook daar werd in Finland aan gedacht. Geholpen door onderwijsbegeleiders kiezen de jonge mensen  een pakket naar hun smaak en belangstelling. Sommige keuzes kunnen tegenvallen in de praktijk – geen probleem: wijziging en aanpassing zijn mogelijk. Zo komt talent en vaardigheid aan de oppervlakte en niemand hoeft nog zijn tijd te verspillen met  moeizaam studeren van kennis en het verwerven van vaardigheden waarvoor hij niet geschikt blijkt.

En wat de elite betreft, wie heeft ze gekozen en om welke reden, om hun geld, om hun macht, om hun wijsheid ? We laten filosofische beschouwingen achterwege. In een democratie behoort tot de elite, al wie zich inspant om  met zijn talent, met zijn beroep, het hoogst mogelijke te bereiken ten dienste van de gemeenschap.

Bob Paulus

gepensioneerd na 32 jaar begeleiding van jonge mensen met  leercontract

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!