De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Na “zwarte zondag” 9 juni ’24. Wat is de Mens? Stemt hij wel met zijn hoofd? Deugen de meeste mensen wel?

dinsdag 11 juni 2024 16:32
Spread the love
(Update: citaten uit de visie van Tom Hannes: 20u45). Beste lezers, filosoof, opiniemaker en boeddhist Tom Hannes en de Pools-Belgische filosofe en schrijfster Alicja Gescinska hebben op het onvolprezen Facebook verbaasde bedenkingen bij de verkiezingsuitslag. Hannes merkt op “Nog nooit zo onzeker geweest om een stukje te publiceren. Ver uit mijn comfortzone“, dat “wij blijkbaar voor de priester-politicus hebben gestemd. Voor de leiders die krachtig geloof in zichzelf en hun zaak uitstralen” (in De Standaard vandaag 11 juni). Geskinska stelt zich bezorgd de vraag: “destijds toen het VB 10 procent haalde was het land in shock. Waarom spreekt momenteel niemand van een zwarte zondag?”
____
Enkele citaten uit de opinie van Tom Hannes: “Willen zoveel mensen echt hun zorg afgebouwd zien om de begroting in evenwicht te houden? Of speelde wat anders? Waarop hadden we nu echt gestemd?” “In verkiezingsshows wordt er van uit gegaan dat wij stemmen op basis van een geïnformeerde kennis van partijprogramma’s. (..) Maar wie slaagt daarin? (..) [De gevolgen van die progamma’s op onze levens] Die dingen zijn voor veruit de meesten van ons Latijn. Dus hoe zouden wij op basis van politieke inhoud kunnen kiezen? (..) Stel dat onze stem (meer) gevormd wordt door het geloof van degen die die inhoudt verkondigt en in wie wij op onze beurt ons vertrouwen stellen? Hebben wij met andere woorden niet gewoon massaal gekozen voor de meest zelfverzekerde missionaris-politicus?” [Het betreft] niet per se een ruk naar rechts, maar een ruk naar het in zichzelf gelovende kopstuk. De Wever, Tom Van Grieken en Georges-Louis Bouchez inderdaad. Maar ook Raoul Hedebouw en Peter Mertens. “
(..) [Dit]aantrekkelijke geloof in hun ideologie, daar vallen wij kiezers voor, als een blok. Zo slecht als wij zijn in het ontcijferen van politiek Latijn, zo sterk zijn we in het aanvoelen of iemand spreekt vanuit een echte overtuiging of zo’n overtuiging imiteert. [De programma’s van de verliezers in het centrum] waren zo kleurloos dat het met een vergrootglas zoeken was naar echte begeestering, echt geloof in de goede zaak. Geloof dat het ideeëngoed schokkend genoeg is om je leven eraan te wijden. [Solide politieke ideeën] waarin politici zelf hartgrondig geloven en die vurig willen vertegenwoordigen. Het is dat vuur waar wij op stemmen. 
____
Mijn kritische en op mijn beurt wat verbaasde reactie op de onthutstheid van de filosofe over de “ruk naar rechts”, “de ruk naar de vurige politicus”, is de volgende.
____
Als historicus verbaast mij dat toch niet, dat er geen sprake is van een Zwarte Zondag. Mensen hebben collectief in illusies geloofd, de afgelopen decennia. Zoals het idee dat “Mensenrechten” nu (in)eens (en vooral voor altijd), verworven fundamenten waren. Hoe weinig nuchter, hoe naïef was dat. Als je goed beseft dat de mensheid ettelijke miljoenen jaren oud is, en dat de hardste barbarij relatief maar pasgeleden is gebeurd, onder Hitler en Himmler, dan was dat optimisme toch ongelofelijk… illusoir en naïef? Dronken van schoonmenselijke taalspelen, zoals filosofen wel vaker blijven?
In mijn analyse is er juist door de geweldige clash en pijn van WO II, in een reactie van collectieve horror en onthutsing, tachtig jaar lang een uitzonderlijk rustige en redelijke tijd gekomen. De “beloning” voor al die offers, van de soldaten op de stranden van Normandië tot de titaneninspanningen van politici van toen, je mag niet verwachten dat die eeuwig duurt. Die spanningsboog van de vrede loopt op zijn eind, die verslapt onvermijdelijk.
Be prepared.
De tijd van “sterke leiders en gretige volgers” én de tijd van gewapende conflicten zal terug komen. Hij is er al.
Voor mij is dit alles ook een illustratie van het feit dat de meeste mensen weinig afweten van Geschiedenis, maar vooral ook geen benul hebben van de dierlijke kern van de mens. Het immens belangrijke perspectief van de EVOLUTIE lijkt nog allerminst tot de mensen doorgedrongen. Hoeveel inspanningen iemand als prof Johan Braeckman in onze contreien hier rond ook heeft gedaan. Een tijd geleden ontving hij een miljoen frank om met een website de Evolutie (en haar ‘ontdekker’ Charles Darwin) aan de mensen voor te stellen.
Het lijkt wel alsof het eeuwenoude Rooms katholieke idee van een Mens die losgemaakt van zijn dierlijke oorsprong, heel erg hoog boven de dieren zweeft, als een koning in het spoor van elohims JHWH en Jezus, nog altijd niet is vervangen door meer wetenschappelijk onderbouwde mensbeelden. (Deze analyse is overigens niet nieuw: mijn allereerste opiniestuk in De Standaard, dat van 1989 dateert, ging al over de nood aan “een werkelijkheidsadequaat wereldbeeld”.)
Tant pis.
NB. Persoonlijk heb ik nooit veel geloof gehecht aan de waarde van het boekproject “Alle mensen deugen” van Rutger Bregman. Het boek ligt ongelezen in mijn bibliotheek. De auteur heb ik in reactie op zijn euforische berichten bij het reuze verkoopsucces meteen van antwoord gediend. Ik wees erop: “U bent historicus, maar hebt u Hannah Arendt dan niet goed begrepen? Met haar conclusie na het volgen van de processen van Nürnberg over de nazimisdaden:
“Het kwaad is niet exceptioneel; het kwaad is juist banaal.
Als je er vurige voorgangers in hebt, lopen dadelijk duizenden kleine mensen mee”
Ook de lange reeks oorlogen de laatste drieduizend jaar, wereldwijd, zoals in kaart gebracht door Jonathan Holslag, moet toch de ogen openen.
De conclusie moet wellicht berustend zijn: Mundus vult decipi.
Wie toch niet wil bedrogen uitkomen en zich wil verdiepen in een en ander kan de leessuggesties onderaan de blogs nagaan.
Sinds een hele tijd geven wij verdiepende werken aan over onderwerpen die vandaag onder invloed van de gebeurtenissen vanuit het diepe naar boven komen.

Creative Commons

take down
the paywall
steun ons nu!