De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Meer nuchtere evidentie over de mogelijkheid van een nieuwe oorlog in Europa

maandag 3 augustus 2020 18:55
Spread the love
Mijn naam is niet Winston Churchill. Maar ik ken de man als was hij mijn oom, na het bestuderen van de nieuwe biografie door Andrew Roberts. Zoals deze staatsman van het United Kingdom die de oorlog met Hitler Duitsland  lange tijd op voorhand zag aankomen,  waarschuw ik al sinds enkele jaren bij elke goede gelegenheid in mijn opiniestukken voor de komst van een nieuwe oorlog in Europa. Dat heb ik eergisteren gedaan bij het stukje van Chris Van Camp op Apache getiteld “Het beest in de burger”. Daarin legt de schrijfster allerlei hete-mostercompressen op huid die het niet nodig heeft. Daarin verschilt zij  niet van de meeste commentatoren en burgers op dit moment. Het is voor mij als opiniemaker echter altijd een oefening: de échte grote gevaren te zien en je vijanden goed te kiezen.
Het toeval wil dat mij vandaag (3.8.20) twee artikels bereiken die een flinke, gezagvolle bevestiging vormen van mijn these, die overigens door meer dan een observator lange tijd met gerede twijfel is ontvangen, onder meer door mijn oud-professor geschiedenis, prof. em. Michel Cloet.
1. Prof. Tom Sauer geeft in De Standaard van vandaag een concrete vorm aan de oorlogsdreiging die ik vanuit wetenschappelijk gebaseerde intuïtie zie komen: een H-bom van Rusland van 340 kiloton ( = dertig keer de kracht van deze op Hiroshima), of een H-bom vanuit China: Deng Fong-5 van 3.000 kiloton op Brussel of het navo Hoofdkwartier te Evere is geen pure fictie meer. Ook India kan een nucleaire oorlog starten op elk moment. Sauer wijst overigen op de recente militair getinte conflicten tussen China en India, waaraan ook Jonathan Holslag uitgebreid aandacht heeft besteed.
“Kernwapens die stabiliteit, veiligheid en dus vrede opleveren ? Blijkbaar niet. Enkele weken geleden kreeg India het aan de stok met China, opnieuw twee kernmachten. Akkoorden over wapenbeheersing zijn blijkbaar passé. We slaapwandelen richting catastrofe. Zijn we als maatschappij en als staat klaar voor een oorlog die uitgevochten wordt met kernwapens?” … aldus nog Sauer.
We kunnen ons volgens mij maar beter voorbereiden. Mentaal, maar ook met ziekenhuisbedden voor intensive care en met schuilkelders en meer. Ik kom daar nog op terug.
2. Nog straffe positieve evidentie voor deze analyse, voor mijn dringende waarschuwing, lees je in volgend bericht dat mij bereikt via een tip van een lezer: in NRC van 31 juli, schrijft de gezagvolle Caroline De Gruyter, die regelmatig opiniestukken schrijft voor De Standaard:
“Terwijl Nederlanders afgelopen week het debat over mondkapjes in een hogere versnelling zetten, vlogen Turkije en Griekenland elkaar bijna in de haren in de Egeïsche Zee.
Angela Merkel, de Duitse Bondskanselier, kon net voorkomen dat achttien Turkse schepen proeven gingen doen op het Griekse continentale plat, vlakbij het Griekse eiland Kasellorizo en straaljagers waren standby, aan beide kanten. De krant Bild citeert ingewijden in het Bundeskanzleramt die, amper bekomen van de schrik, zeiden dat dit incident hen deed denken aan de Cubaanse rakettencrisis. Toen, in 1962 [mijn geboortejaar, SHS], stoomden Amerikaanse en Sovjet-oorlogsschepen op elkaar af, flirtend met een conflict dat had kunnen uitmonden in een derde wereldoorlog.
Dat er nog eens bijna een oorlog zou beginnen in Europa, het meest pacifistische continent ter wereld, net nu Maurice de Hond op tv was – wie had dat gedacht.
Maar zo was het. De Grieken schortten alle vakanties van militairen op. De opperbevelhebber keerde ijlings van Cyprus terug. En Angela Merkel werd ingeseind. (…)
Angela Merkel probeerde Athene en Ankara uit de hoge boom te halen. President Erdogan luistert alleen naar haar. Want zij heeft gezag. Gelukkig maar. Want Europa wordt een schaakbord waarop anderen hun stukken verplaatsen.
(..) Ook China schroeft de druk op, vanwege Huawei. Rusland en Turkije trekken, met hun oorlogen in Syrië en Libië een ring van chaos en agressie om Europa. Erdogan daagde net zijn vijanden uit om hem op het slagveld te ontmoeten en kondigde aan “dat de voorspoed van westerse landen, gebaseerd op bloed, tranen, pijn en uitbuiting van de rest van de wereld, voorbij is”. Oorlogstaal.
Dit is de nieuwe wereld. Voormalige bondgenoten lusten ons rauw. Eén ongeluk en alles escaleert. Merkel snapt dit goddank”. (..)
De boodschap van De Gruyter in het stukje is ook juist: kijk ruimer dan de mondmaskertjes!
Ik voeg daar graag aan toe: Kijk verder dan de vertierprogramma’s op tv! Dan de sport! Dan klimaatopwarming!
Oorlog is des mensen. We zijn dit te lang vergeten.
Strategisch Advies

Ik pleit voor voorbereiding. Naast visie en daadkracht is Voorbereiding zoals altijd onmisbaar om het oorlogsprobleem goed te boven te komen. Ik pleit voor blijvende substantiële investeringen in militair personeel en materieel; voor het verder organiseren van lokale, nationale energievoorziening; voor verdere terugkeer naar lokaal verankerde voorziening van basisvoedsel; voor streekeigen productie van basale producten (inclusief toiletpapier voor de liefhebbers). Ook opnieuw investeren in zoiets als schuilkelders lijkt mij geen grote dwaasheid, helaas niet,  maar juist een blijk van wijsheid en van diepgaand inzicht in de mens en in de huidige technologie die hem ter beschikking staat. Dit soort voorbereiding, en ik hoop bij god dat wij gehoord worden, mag inderdaad gevolg heten van een goed begrip van de Essentie van onze soort, de mens. Inclusief de eeuwige militaire component.

 

Deugen de meeste mensen niet, dan?

Aan de schrijver van “De meeste mensen deugen”, zeg ik dit.

“Proficiat, collega historicus. Ik volg jouw werken al sinds je doorbraak met studies als het pleidooi voor een basisinkomen. Denkers zijn fascinerend. Soms biologeren ze ons. Ik vrees dat jouw werkstukken toch vooral ambitieus moeten heten; je neemt grote risico’s, je lijkt me een briljante maar roekeloze denker. Neem nu je werk met de stelling “De meeste mensen deugen”. Wat zou Hannah Arendt daarvan denken? De onderzoekster, filosofe, reporter, die de misdaden onder het Nazi-regime op eigenzinnige maar uiteindelijk bijzonder overtuigende manier heeft beschreven. Haar these luidt: “het kwaad is banaal. Het leeft in iedere gewone mens. Een vonk die het doet kristalliseren is voldoende om het te laten ontvouwen, ontploffen, in mens en samenleving”.

Neen, ik kan niet zo enthousiast zijn als de duizenden lezers die dat tot op vandaag zijn voor dit werk van jou. Integendeel. Als je al met een grote figuur uit ons verleden mag vergeleken worden, dan met iemand als Neville Chamberlain. De man van het Appeasement. Die het kwade en het gevaar in Duitsland van de jaren dertig niet zag. Die weigerde te bewapenen tegen Hitler. Die in 1940 als Prime Minister moest vervangen worden door Winston Churchill. Die tegen alle hoop en kansen in, het Derde Rijk op de knieën kreeg en de Britten moed gaf om vol te houden onder de bommenregens. Die vermoedde hoe geweldig boosaardig Hitler was, die op basis van de Ultra-berichten gaandeweg vanuit de feiten wist welke grote getallen mensen er gedood werden, zowel door Einsatzgruppen in de marge van operatie Barbarossa, de inval in Rusland en Polen, als in de uitroeiingskampen. Mensen luisteren graag naar figuren die hen de mensheid als vriendelijk voorstellen. Uw these lijkt mij populaire wishful thinking in een tijdsdoorsnede die snel en akelig dicht bij een nieuwe grote oorlog komt. Vandaag 3 oogst heb ik daar een opiniestuk over geschreven, op basis van zeer recent nieuws over brandhaarden van oorlogsstokers aan de grenzen van ons Europa.

Ik had graag gewenst dat uw succes nog eindeloos mocht doorgaan. Ik vrees echter dat het niet langer dan een jaar, of hooguit twee, zal duren voordat mensen u als schrijver van dit werk gaan zien als “optimist tot in de kist”.”

 

Neem het van mij aan, of verkies in volle verrassing te vergaan: de meeste mensen blijken op periodieke wijze potentieel bijzonder boosaardig.

 

Stef Hublou Solfrian

Illustratie: oorlogsmonument met gecombineerd kruis en zwaard.  Flickr.
Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!