Een historisch pardon mag geen alibi worden
Wouter Bracquené

Een historisch pardon mag geen alibi worden

zondag 17 maart 2019 12:07

?Een samenleving die evolueert op basis van economische ontwikkeling en van nieuwe inzichten, zal niet gespaard blijven van ongelijkheid.
Het in beeld brengen van die ongelijkheid veronderstelt een voortdurend evaluatieproces van mogelijke drempels en structurele onvolkomenheden die een gelijke kansenbeleid in de weg staan. Bewust omgaan met het heden en voortschrijdend inzicht over het verleden zijn de beste weg naar een meer evenwichtige samenleving.

Wie, zoals de Directeur van de Dossin kazerne gisterenavond op Canvas, stelt dat Christoffel Columbus met de (ongewilde her)ontdekking van het Amerikaanse continent de slavernij heeft mogelijk gemaakt, gaat voorbij aan bovenstaand geloof in de maakbaarheid van een zichzelf corrigerende wereld.

Wie het koloniaal verleden van België en van Leopold II wil bestuderen, moet zowel de mistoestanden van de Congo Vrijstaat (1885-1908) als van de koloniale overheid (1908-1960) meenemen. Hierbij kan je niet voorbij aan het eigentijdse protest toen en aan een benchmarking van de verschillende koloniale overheden en de gevolgen ervan bij de verzelfstandiging in postkoloniale context.

Een uitgesproken pardon is bindend voor wie die woorden uitspreekt. In het beste geval werkt die verruimend in op de publieke opinie. Maar het eenmalig karakter is beperkend en gaat niet noodzakelijk uit van een consensus. De uitspraak kan ook nooit definitief zijn in haar appreciatie.

  • Wat betekent de terugkeer van geconserveerde kunstwerken aan Congo ten opzichte van de menselijke gruwel?
  • De herstelbetalingen en maatregelen die werden ingesteld door het Verdrag van Versailles na WOI, liggen aan de basis van het ongenoegen waar het Duitse fascisme mee aan de slag kon.

De studie van een historische context zal zowel door de evolutie van onderzoeksmethodes, als door kruisbestuiving tot verdere inzichten komen. Maar vooral ook zal de permanente maatschappelijke evolutie die zich met vallen en opstaan voltrekt, verrijkend inwerken op de academische wereld en op de publieke opinie.

Hoge bomen vangen veel wind.
Wie maatschappelijk succes vergaart op onorthodoxe wijze of tegen de publieke opinie in, mag zelf het debat aangaan of kan trachten alles te verbijten.
Retrospectief de slavernij in de Oudheid of privileges voor adel en kerk in het ancien régime als maatschappelijke fenomenen verbinden aan de geloofwaardigheid van Socrates of van de prerevolutionaire denkers, gaat voorbij aan wat historisch inzicht wordt genoemd.
Intussen is elke generatie en elke maatschappij aangewezen op initiatief en vernieuwende maatschappelijke inzichten. Soms met een onverwerkt verleden dat ons minstens kan behoeden voor identieke fouten. Maar dat ons ook vaak op de schouders zet van een reus.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!