Opinie -

Aan de VRT-ombudsman: uw nieuwsdienst voert wel degelijk extreemrechtse figuren kritiekloos op

Niets aan de hand, zo kan je de reactie van ombudsman van de VRT Tim Pauwels samenvatten op onze kritiek over de normalisering van extreem-rechts door de VRT-nieuwsdienst. Ok, dan zullen we nog eens proberen uit te leggen wat het probleem is.

dinsdag 2 april 2019 19:48

Op 15 maart maakte een extreemrechtse schutter 51 slachtoffers in twee moskeeën in Christchurch. Vijf dagen later won Thierry Baudet – een ideologische verwant van de terrorist in Nieuw-Zeeland – de Nederlandse verkiezingen.

Voor de nieuwsdienst van de VRT leek dit een ideale gelegenheid om een aantal extreem-rechtse politici uit te nodigen in de studio. Eerder werd op deze nieuwssite aangeklaagd dat de VRT hen opvoerde als ‘experten om commentaar te geven bij de exploten van hun geestesgenoten’.

Enkele dagen later schreef een hele reeks academici en schrijvers in een opiniestuk: ‘Ze kregen daar bij de rol toebedeeld van expert of analist, ook al zijn zij dat niet maar wel producenten van extreemrechts gedachtegoed.’

Enkele lezers stuurden het eerder vermelde artikel op naar de ombudsman van de VRT. In een antwoord wordt onze kritiek weggewimpeld. Volgens de ombudsman heeft VRT NWS geen enkele Vlaams Belanger uitgenodigd als expert, maar wel als politicus. 




(screenshot van openbare Facebook-pagina waar een lezer de reactie van de ombudsman publiceerde)

 Tim Pauwels, de ombudsman in kwestie, maakt er zich vanaf door er een semantische discussie van te maken. Niemand heeft ooit beweerd dat Filip Dewinter, Gerolf Annemans, Jean-Marie Dedecker en Tom Van Grieken letterlijk als experten werden voorgesteld door de respectievelijke presentatoren. Wel dat zij door de setting van de debatten en de vragen die ze kregen die rol kregen toebedeeld.

Wij hebben de vragen die aan VB-kopstuk Gerolf Annemans werden gesteld woord voor woord uitgeschreven. Ze werden gesteld door Kathleen Cools in Terzake.

– U kent Thierry Baudet persoonlijk. U tweette vandaag ook een foto van een opdracht die hij schreef in een boek voor u, hé.

– Wat voor iemand is hij volgens u.

– Laten we het nu eens hebben over wat dit nu betekent voor de regering-Rutte. Een heel nieuwe situatie waardoor hij eigenlijk gedwongen wordt om naar links of naar rechts op te schuiven.

– De campagneleider van VVD heeft zelf gezegd dat het moment dat het klimaatakkoord werd doorgerekend dat daar mogelijk de winst van Baudet te verklaren is.

– Als we kijken naar het besturen van Nederland, is er een mogelijkheid volgens u dat premier Rutte zal gaan samenwerken met Baudet.

– Met Wilders is dat ooit gebeurd, hé?

– Laten we eens kijken ook waar Baudet precies voor staat op dit moment. Omschrijf ik het goed als ik zeg: Baudet is een rechtspopulist die zeer goed de afkeer capteert van het linkse cultuurmarxisme en het politiek correcte denken?”

– Heel specifiek bijvoorbeeld hij haalt uit naar academici, naar journalist, naar culturo’s. Dat is het grote probleem?

– Dat is ook wat we hier vaak horen, toch?

– Wie staat hier als partij het dichtst bij Baudet?

– Bart De Wever bijvoorbeeld ziet gelijkenissen.

– Ik leg het jullie nog voor om af te ronden. Is dit ook een volgende stap – u zal positief antwoorden – in waar Europa naar toe gaat?

Dit zijn vragen die evengoed aan een VRT-correspondent gesteld hadden kunnen worden. Merk ook op hoe Cools de framing van extreem-rechts overneemt door hun termen zoals ‘cultuurmarxisme’, ‘politiek correcte denken’ en ‘culturo’s’ te gebruiken in vragen.

Toen Jean-Marie Dedecker een half uur later opdook in De Afspraak waren de vragen zo mogelijk nog minder kritisch. Dedecker werd door presentator Bart Schols zo ingeleid: ‘Jean-Marie Dedecker, binnenkort onafhankelijk kandidaat voor de N-VA en ook kenner van de Nederlandse politiek.’

– Heeft hij dat beter verpakt gewoon, Jean-Marie, of zijn er inhoudelijke verschillen.

– Jullie zijn al een paar keer gaan lunchen, begrijp ik. Wat is dat voor een man?

(Dedecker antwoordt: “Iemand die tussen het volk staat en durft te zeggen dat de politici hen bestelen.”)

– Ja, maar dat doet Wilders toch ook. Ik vraag me toch nog altijd af. Hij eet Wilders een beetje op, hé.

(Dedecker zegt: “De mainstreammedia heeft hem ook gedemoniseerd.”

– Waarom deden ze dat?

(Dedecker antwoordt: “Omdat de media beheerst worden door de linkse kant.” Op de achtergrond hoor je instemmend gebrom van Schols.)

– Het is wel een zeer excentrieke figuur, hé. De foto’s zijn ondertussen bekend, maar we gaan ze er toch nog eens bijhalen. Dit is aan het zwembad.

– Maakt u de vergelijking eens. Wie in Vlaanderen lijkt het meest op Thierry Baudet? Jean-Marie Dedecker?

– Het is vuile praat, maar beter verpakt, meneer Dedecker.

– Voor u blijft hij aan de juiste kant van de grens.

– Ik wil ook eens naar zijn speech gaan. Want die is toch ook niet onopgemerkt voorbijgegaan.

– Maar dat tegen de elite, hé, geen deel uitmaken van het zootje in Den Haag, want dat is wat hij ook zegt, is dat wat aanslaat bij de Nederlanders?

– Hij stelt de universiteiten in vraag, maar hij heeft toch ook gedoctoreerd, hé?

– Wordt Thierry Baudet de nieuwe premier van Nederland dan?

Opnieuw geen enkele kritische vraag. Dedecker wordt met de voornaam aangesproken en ook Schols neemt extreem-rechtse framing over als hij Baudet tegenover het ‘zootje in Den Haag’ zet. Opmerkelijk incidentje nog in de uitzending. Een gast die daar zat voor een volgend item zegt dat hij iets op sociale media zag passeren over de FvD en Mein Kampf. Schols onderbreekt hem meteen en zegt: “Fake news voor een groot stuk.” Deze gast verwees naar de collage van tweets die circuleerde. De tweets zijn afkomstig van Annabel Nanninga, lijsttrekker voor de FvD en raadslid in Amsterdam. De tweets zijn authentiek. Anninga beweert dat ze ‘ironisch’ zijn. Zoals ook Schild & Vrienden de haatdragende memes ‘ironie’ noemt. Maar ‘fake news’ is het dus niet.




VB-voorzitter Tom Van Grieken mocht de nieuwsweek afsluiten in De Afspraak op vrijdag. Ook hij kreeg een binnenkopper toen het over de overwinning van Baudet ging. “Wat zijn voor u de redenen voor de overwinning van FvD? Heeft dat onder meer met dat klimaat te maken?”

Daarna volgden deze vragen.

– Bent u de Vlaamse Thierry Baudet?

– Zou het kunnen dat u het succes van Baudet zou kunnen evenaren mocht Filip Dewinter geen deel meer uitmaken van het Vlaams Belang?

– Die harde lijn maakt onverminderd deel uit van die partij?

– Nog een verschil: Baudet mag wel meeregeren in Nederland. Dat is het verschil met uw partij.

– Trekt u een les uit deze verkiezingsuitslag in Nederland voor 26 mei.

Een paar van die vragen hebben tenminste al een zweem van een politiek interview. Maar ook hier kan je op geen enkel moment zeggen dat het extreemrechtse gedachtengoed uitgedaagd werd of kritisch in vraag werd gesteld.

In dit rijtje hoort ook nog het debat in De Zevende dag over de aanslag in Nieuw-Zeeland. Filip Dewinter zat daar samen met imam Khalid Benhaddou en Sammy Mahdi (CD&V). Dit was het optreden dat nog het meest op een debat leek. Alleen waren de presentatoren noch de andere gasten niet opgewassen tegen het verbaal geweld van Dewinter. De VB’er kreeg er zowaar zelfs een kritische vraag als: “Als u jarenlang dit soort taal en beelden hanteert, dan hoeft het niet te verbazen dat nu en dan eens een gek dat in de praktijk brengt.” Alleen moet je zo’n gesprek goed voorbereiden en liefst vooraf laten opnemen. Dewinter deed verschillende leugenachtige uitspraken waar geen repliek op kwam. Als je als presentator wil opperen dat Tommy Robinson – de Brit die dat weekend bij het VB te gast was – een islamhater is, dan moet je dat ook kunnen bewijzen met citaten (die er in overvloed zijn) zodat je Dewinter kan klem zetten.

De twee presentatoren kregen het gesprek op geen enkel moment onder controle. Er volgde een eindeloze poging om Dewinter te onderbreken – ‘maar meneer Dewinter’ – met uiteindelijk een radeloze ‘Meneer Dewinter, we gaan er geen monoloog van maken’.

De ombudsman van de VRT Tim Pauwels mag alle kritiek dan wel wegwuiven. Deze vier uitzendingen gaan duidelijk in tegen de richtlijnen voor onpartijdigheid van de VRT. Daarin staat onder meer:

“Extreme meningen moeten aan bod kunnen komen. Maar maak dan ook duidelijk dat het om een extreme mening gaat. Geef er gewicht en context aan. En kies dan liever voor een vooropname, dan voor een rechtstreeks gesprek.”

Alleen bij Dewinter werd min of meer duidelijk gemaakt dat het om een extreme mening ging. Diezelfde Dewinter maakte duidelijk dat een ‘vooropname’ beter is dan een rechtstreeks gesprek.

Tenzij Tim Pauwels natuurlijk meent dat wat Annemans, Van Grieken en Dedecker verkondigen geen ‘extreme meningen’ zijn. Dat hij dat dan ook maar eens hardop bevestigt.

Misschien ook nog even aanstippen dat Pauwels zijn rol als ombudsman verwart met die van woordvoerder (of corporate communication zoals dat heet in visitekaartjestaal). Twee ongetwijfeld eerbare beroepen, maar wel water en vuur.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!