De Hermes 450 van het Israëlisch bedrijf Elbit Systems wordt onder meer gebruikt door de Amerikaanse grenswacht (WikiMedia Commons)

Onderzoeksgeld EU voor Israëlische defensie-industrie?

De EU mag dan geregeld zijn verontwaardiging laten blijken over de Israëlische bezettingspraktijken in de Palestijnse gebieden, in de praktijk is daar niet veel van te merken. Zo is Israël traditioneel een van de belangrijkste niet-EU-partners in Europese onderzoeksprogramma's.

dinsdag 24 februari 2015 11:43

De Europese financiering van onderzoeksprojecten waaraan partners uit
verschillende EU en niet-EU-landen kunnen deelnemen, gebeurt in
meerjarenprogramma’s. In het vorige programma (FP7 van 2007 tot 2013)
participeerden Israëlische bedrijven en instellingen in maar liefst 1500
projecten. Nu blijkt dat de EU in het nieuwe programma Horizon 2020 al
205 projecten heeft goedgekeurd ter waarde van 452,3 miljoen euro, waaraan ook Israëlische instellingen participeren.

Horizon 2020

Europa stopt veel geld in onderzoek en innovatie. Voor Horizon 2020
(dat loopt van 2014 tot 2020) voorziet de EU maar liefst 80 miljard euro. Via
dit onderzoeksprogramma levert de EU een financiële bijdrage aan
onderzoeksprojecten die Europese en niet-Europese bedrijven (van landen
waarmee een samenwerkingsakkoord bestaat) gezamenlijk kunnen indienen.

Israël is
sinds 1996 geassocieerd met de EU-programma’s voor onderzoek en
innovatie. Tijdens het vorige programma FP7 vloeide op die manier ongeveer 780 miljoen euro rechtstreeks naar
Israëlische privé- en publieke instellingen. De Belgische campagne van Vrede vzw, Vredesactie en intal voor
een wapenembargo tegen Israël, onthulde in 2013 dat
de Israëlische defensie- en veiligheidsindustrie aan 49 projecten voor ‘veiligheidsonderzoek’ deelnam in het kader van FP7 en zo voor 26 miljoen euro
Europees belastinggeld aan subsidies binnenrijfde.

Europees geld voor de militaire industrie?

De campagne Stop The Wall heeft een rapport gepubliceerd
waarin de organisatie opnieuw waarschuwt voor de mogelijke financiering
met onderzoeksmiddelen uit het Horizon 2020-budget van bedrijven uit het Israëlische militair-industrieel complex, in het bijzonder van het Israëlische defensiebedrijf Elbit Systems.

Dit bedrijf is een van
de grootste Israëlische defensiebedrijven en kon reeds ruim genieten
van Europese onderzoeksmiddelen tijdens het FP7-programma. Volgens Stop The Wall heeft Elbit
Systems inmiddels nieuwe subsidieaanvragen ingediend voor minstens negen projecten
van Horizon 2020.

Stop The Wall doet daarom beroep op het Europese
middenveld, leden van de Europese en nationale parlementen en
overheidsinstanties om druk uit te oefenen op de EU-instellingen en Elbit Systems (en andere
militaire bedrijven) uit te sluiten van Europese financiële subsidies en samenwerkingen. Financiële steun van de EU aan dergelijke bedrijven
is in strijd met de EU-verplichtingen onder internationaal recht, aldus
de organisatie.

Oorlogsprofiteur Elbit Systems

Elbit Systems haalt veel voordelen uit de Israëlische kolonisatie- en
oorlogspolitiek tegen de Palestijnse bevolking in de bezette gebieden. Na de jongste militaire agressie
tegen Gaza in de zomer van 2014, steeg de koers van de aandelen van
het bedrijf met 6,6 procent.

Elbit Systems is op verschillende manieren
betrokken bij de Israëlische repressie in de bezette gebieden. Het bedrijf ontwikkelde detectietechnologie voor de afscheidingsmuur die op veel
plaatsen diep in Palestijnse gebied snijdt. Het Internationaal
gerechtshof in Den Haag bestempelde de muur reeds als illegaal in een
adviserende opinie in 2004. Het Hof herinnerde toen tevens aan de internationale
verplichting om geen hulp te verlenen aan de bouw van de muur.

Elbit
Systems is via de dochterbedrijven Elbit Electro-Optics (El-Op) en Elbit
Security Systems ook betrokken bij de levering van bewakingstechnologie
voor illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.
Het militaire bedrijf test verder op routineuze wijze zijn wapens
tijdens Israëlische militaire campagnes waar oorlogsmisdaden worden
gepleegd.



De nieuwste drone van Elbit Systems werd grondig ‘uitgetest’ tegen de Palestijnse bevolking tijdens Operation Protective Edge in 2014 en is nu klaar voor commerciële productie (WikiMedia Commons)

Het bedrijf is vooral bekend van zijn drones. Het bedrijf levert 85 procent van de drones van het Israëlische leger. In de Gaza-oorlog van 2014 kon
Elbit zijn nieuwste drone, de Hermes 900, testen. De Hermes 450 is op dit
ogenblik de belangrijkste aanvalsdrone van het Israëlische leger.

In de
Israëlische Documentaire The Lab
van Yotam Feldman kan je zien hoe Israëlische defensiebedrijven de
Palestijnse gebieden gebruiken als testgebied, om nadien hun wapens beter
te kunnen promoten op de internationale markt.



De Merkava-tank, essentieel wapen voor de Israëlische bezetting van Palestina (WikiMedia Commons)

Elbit System maakt echter meer dan drones. Het is een belangrijke producent van wapensystemen voor zowel de land-, lucht-, als zeemacht.
Tijdens de Gaza-oorlog van 2014 werd voor het eerst een onbemand
pantservoertuig getest, een product van een joint venture van Elbit Systems met Israel Aerospace Industries (IAI). Elbit Systems zorgt ook voor de modernisering van Israëlische F-16-gevechtsvliegtuigen en levert heel wat
technologie voor de Israëlische Merkavatanks.

Europees geld voor ‘dual-use’

Volgens de Europese Commissie is de financiering van projecten door Horizon 2020 beperkt tot onderzoek voor civiele toepassingen. Wanneer
defensiebedrijven participeren aan onderzoeksprojecten, kunnen ze de
resultaten daarvan echter integreren in militaire producten. Het worden dan producten voor
zogeheten dual use (civiele én militaire toepassingen).

Zo hoopt
Elbit Systems onder meer om het gepatenteerde Laser Gated Imaging (LGI) systeem met
Europees geld verder te ontwikkelen. LGI is een gespecialiseerde vorm
van nachtvisie-technologie, die ook intensief gebruik wordt voor
militaire toepassingen, zoals voor identificatie van doelen op lange
afstand.

Lees hier het dossier van de Belgische campagne (2012) Een militair embargo tegen Israël en het volledige rapport van Stop The Wall.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!