Het conflict tussen 50+ en werk

Het conflict tussen 50+ en werk

woensdag 30 maart 2011 15:11

Het ‘conflict’ tussen ouderen en de arbeidsmarkt sleept al 40 jaar aan.

Sinds enkele jaren doet de overheid inspanningen – zo ondermeer via de VDAB – om ‘ouderen’ opnieuw inzetbaar te maken. De resultaten – lees aanwervingen van 50+ – blijven echter zeer miniem.

Toch zal de VDAB, vanaf april, alle werklozen, jonger dan 55 jaar ‘verplicht begeleiden’. Dé vraag daarbij is : tot wat zal dit leiden als werkgevers niet of onvoldoende bereid zijn om ouderen aan het werk te houden of een nieuwe kans te geven.

Ik nodig u alvast uit om onderstaande bedenkingen eens door te nemen en er ook uw gedacht van te zeggen. Alvast bedankt.

Ouderen en de arbeidsmarkt – Altijd al een moeilijke verhouding geweest

Het debat over ‘ouderen en langer werken’ haalt de laatste jaren veelvuldig het nieuws. Je zou denken dat het een recent probleem is. Niets is echter minder waar.

In de jaren ’70 reeds ontstonden er vervroegde uittredingsstelsels voor ouderen.

Zo is het (wettelijk) brugpensioen er gekomen in 1974. Mede als gevolg van de toen heersende economische crisis (oliecrisis in 1973) was er grote werkloosheid die vooral de jongeren trof. Om die jongerenwerkloosheid op te vangen bedacht men het brugpensioen, waardoor ‘ouderen’ vervroegd konden stoppen. Er was toen wel een vervangingsplicht. 

Naast het wettelijke stelsel van BP, kwamen er ook meer en meer ‘conventionele’ afspraken tot stand inzake brugpensioen. (CAO per sector en/of onderneming) In deze cao’s werden andere leeftijdvoorwaarden bedongen (58j; 55j…).

Brugpensioen is de afgelopen decennia  meer en meer gebruikt om ‘een sociaal bloedbad’ bij herstructureringen te vermijden.

Maar ondertussen bleef er een grote instroom van +50 in de werkloosheid. Zelfs zo groot dat de overheid in 1991 besliste tot een ‘vrijstelling’ van 50+ in de werkloosheid, wat betekende dat deze mensen niet langer ‘bemiddelbaar’ waren en géén verplichtingen meer hadden om werk/begeleiding te zoeken. Deze groep ‘verdween’ dan ook uit de werkloosheidscijfers en zo kon België ‘betere’ cijfers voorleggen aan Europa.

Kentering

Het is pas bij het aantreden v/d ‘paars-groene’ meerderheid, in 1999 dat de overheid, alweer onder impuls van Europa- anders is gaan denken over werkloosheid en activering. De regering Verhofstadt bevatte ook de architecte van het generatiepact: Freya Van den Bossche.

Met het afschaffen v/d ‘automatische vrijstelling’ voor 50+ (per 1/72002) werd –althans beleidsmatig- de omslag inzake activerend beleid, ook voor ouderen, ingezet.

Met de invoering van het generatiepact is men in de eerste plaats de toegang tot het brugpensioen gaan bemoeilijken. Sinds 2005 moet elke ‘kandidaat-bruggepensioneerde’, in het kader van een herstructurering, gedurende (minstens) 6 maanden outplacement volgen. Hij of zij blijft voortaan ook ‘ter beschikking staan van de arbeidsmarkt’ (behalve als je minstens 38 jaar werkte of reeds 58 jaar oud bent).

Daarnaast worden ook alle nieuwe werklozen van 50+ door VDAB verplicht om een informatiesessie te volgen, waarbij ze informatie krijgen over hun rechten, plichten en kansen. Ook de vakbonden – via bijblijven – werken hieraan mee.

Werkzaamheid en werkbaarheid zijn geen tegenpolen

Werkzaamheidsgraad optrekken? Het ACV is het volledig eens met het principe van ‘langer werken’ ook en vooral om onze sociale zekerheid en de pensioenen betaalbaar te houden.

Maar, daartoe moeten – voorafgaandelijk – 2 belangrijke voorwaarden worden vervuld:

1)     Het moet ‘mogen’. Wat nu niet het geval is omdat 50+ veel te snel uit het arbeidsproces worden gezet.

2)     Het moet kunnen, fysisch en psychisch.

Met andere woorden : de overheid en werkgeversorganisaties focussen nu erg eenzijdig op de werkzaamheidgraad, maar niet of veel te weinig op werkbaarheidsgraad. Pas wanneer die 2 ‘parameters’ hand-in-hand worden gebruikt, zal er een begin van oplossing komen, inzake het activeren van ‘ouderen’. En het zijn net deze 2 voorwaarden die aan werkgeverskant moeten worden ingevuld!!

De cijfers tonen ook aan dat de huidige arbeidsmarkt géén of minstens erg onvoldoende vacatures heeft voor 50+. Er is een dringende mentaliteitswijziging nodig bij werkgevers om ‘ouderen’ opnieuw een kans te geven of hen langer in dienst te houden.

Vanaf 1 april iedereen door hetzelfde bad ?

*Vanaf april zal VDAB alle nieuwe werklozen van -55 jaar, verplicht gaan begeleiden. Ook hieraan zullen we als ACV meewerken, maar met een nog meer kritische reflex dan voorheen.
Immers tonen de werkloosheidscijfers nog steeds een groei aan van de 50+. Als voorbeeld neem ik de (centrum)stad Turnhout : sinds 2007 stijgt de werkloosheid met 6%, maar bij de 50+ met bijna 18%.
Als er de volgende maanden in deze cijfers géén kentering komt, vrezen we dat begeleiden snel zal omslaan in ambeteren ! Dat is voor het ACV on-aanvaardbaar !!

Tenslotte

Een oproep aan VDAB om correcter om te gaan met wat zij noemen ‘het labelen’ van een 50+. Ik doe nu al enkele jaren info’s voor 50+, welke door VDAB daartoe worden uitgenodigd.

Minstens 20 %  van de aanwezigen hadden die uitnodiging niet hoeven te krijgen.

Het is ook niet prettig als je een uitnodiging ontvangt voor een ‘verplichte info’ en dat bij afwezigheid dit zal worden gemeld aan RVA, terwijl je niet eens werkloos bent maar nog een verbreking krijgt tot ergens in 2013.

Of wanneer je net hebt voldaan aan je plicht inzake ‘verplicht gesprek na outplacement’, thuis komt en meteen een nieuwe brief van VDAB in je bus treft voor (nogmaals) een ‘verplichte info 50+’.

Of een 62-jarige die dezelfde verplichte uitnodiging heeft gekregen maar vrijgesteld is wegens +58 jaar, iets wat de computer van VDAB toch ook wel merkt, denk ik dan

Dré Wolput

 

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!