Nele Aelbrecht

Geweldloos burgerverzet Congo klaagt repressie aan

Op 16 februari 2016 riep de burgerbeweging Front Citoyen 2016 en de politieke oppositie G7 op tot een 'Journée de Ville Morte' in de Congolese steden. Het was een geweldloze stem voor democratische verkiezingen eind 2016 èn een wake voor de vele slachtoffers van repressie en geweld in het land. Het antwoord van de bevolking was verbluffend, de aders van de grote steden waren letterlijk leeggelopen.

woensdag 24 februari 2016 20:17

Ook al toont de reikwijdte van de actie de breed gedragen honger naar verandering op een ingenieuze manier aan, toch moesten hiervoor alweer enkele individuen aan de schandpaal.

Op bevel van de gouverneur van Noord-Kivu Julien Paluku en provinciaal politie- commissaris Vital Awashango werden op de vroege ochtend van de actie op 16 februari 2016 zes leden van een burgerbeweging gearresteerd, gemarteld en opgesloten. John Anipenda, Serge Sivya, Melka Kamundu, Ghislain Muhiwa, Justin Kambale en Rebecca Kavugho hielden een wake ter voorbereiding van de actie ‘Journée de Ville Morte’.

Ze bevinden zich nu in een gevangenis van Goma en werden – in allerijl zonder raadpleging van een advocaat – de volgende dag 17 februari 2016 voorgeleid voor het parket van Goma. De procureur besliste daar de zes “preventief” aan te houden. Hun proces is nog steeds lopende.

Ook in Kinshasa werden diezelfde morgen burgerrechtenactivisten Bienvenu Matumo en He?ritier Capitaine meegenomen en opgesloten in het centrale bureau van de inlichtingendiensten (Agence National des Renseignements – ANR). Hoewel alle veiligheidsdiensten beweerden dat op 16 februari 2016 geen aanhoudingen werden verricht in Kinshasa, werden beide activisten vrijdag 18 februari 2016 voorgeleid voor het parket. Ze worden beschuldigd van “bedreiging van de staatsveiligheid” en “aansporing tot burgerlijke ongehoorzaamheid”.

Deze aanhoudingen betreffen toevallig allemaal leden van een groepering die de algemene malaise reeds enkele jaren een geweldloze stem durft te geven: de LUCHA (Lutte pour le Changement), een studentencollectief dat sinds 2011 actief is rond basisrechten als water, vrede in Oost-Congo, respect voor de grondwet en een democratische machtswissel. LUCHA is een beweging die zich duidelijk niet laat afschrikken door de eerder arbitraire acties van het Kabila-regime.

Arbitraire repressie ter onderdrukking van geweldloos verzet?

De blokkering van het electorale proces sinds 2014 werd door zowel politieke oppositie verenigd in de G7 als het collectief van alle Congolese burgerbewegingen (het Front Citoyen) algemeen veroordeeld, ook door LUCHA. Over het electorale proces werd in maart 2015 een workshop georganiseerd samen met activisten van Filimbi, Y’en a Marre (uit Senegal) et Ballein Citoyen (uit Burkina Faso).

Onder het mom van ‘bedreiging van de staatsveiligheid’ werden de buitenlandse deelnemers aan deze workshop het land uitgezet. Organisatoren Fred Baume (LUCHA) en Yves Makwambala (Filimbi) zitten in de gevangenis van Makala – Kinshasa. Bijna e?e?n jaar later zitten zij daar nog steeds zonder officie?le veroordeling.

“Symbolisch”, zo blijkt, “want de onderzoeksrechter wacht nog steeds op hun veroordeling om deze vervolgens teniet te doen, wil men beide mannen kunnen vrijlaten” aldus Bienvenue Matumo. Bienvenue – die zijn mede-activisten dagelijks ondersteund(e) tijdens hun gevangenschap – werd meerdere malen bedreigd, in augustus 2015 een aantal dagen opgesloten en dinsdag 15 februari opnieuw opgepakt.

In november 2015 werd een andere bijeenkomst van 500 mensen te Goma bij een dodenwake ter ere van de doden van Beni opgeschrikt door traangas en kogels in de massa. Hoewel de manifestatie ondersteund werd door het gehele Front Citoyen, werden LUCHA-activistenJuvin Kombi en Pascal Byumanina gearresteerd. Zij zitten tot op heden eveneens vast in de P2-gevangenis van Goma en worden vervolgd voor “verstoren van de publieke orde” en “deelname aan een politieke manifestatie”. Hun proces maakt geen vooruitgang.

Elke vorm van solidariteit met de gevangenen wordt beantwoord door nog meer arbitraire arrestaties. Bij een solidariteitsactie aan de gevangenis van Goma van een honderdtal studenten werden op woensdag 23 februari 2015 nogmaals twintig studenten gearresteerd. Hoewel die laatsten onder druk van nog meer manifestanten kort daarop werden vrijgelaten, blijven een aantal centrale, symbolische individuen arbitrair, exemplarisch en inhumaan gevangen gehouden.

Dit is andermaal een wanhopige poging om een gedecideerde beweging die oproept tot verandering het zwijgen op te leggen. Gebukt onder de repressie blijft LUCHA echter haar aanhangers oproepen om zich vredevol te verzetten en niet te grijpen naar geweld, waar het centrale regime zo tuk op is.

Een stabiele machtswissel heeft nood aan een mondige burgerbeweging

 In januari 2016 werd op het Ile de Gore?e (Senegal) een seminarie gehouden over democratie met de organisaties van het seminarie van maart  2015 en diverse leden van de politieke oppositie.

Deze werd door het ANR bestempeld als een coalitie ter destabilisatie van de staat. Van destabilisatie gesproken: zo worden in Noord-Kivu (Beni & Lubero) nog steeds mensen systematisch afgeslacht. Blijkbaar is dat geen prioriteit voor het regime om hier onderzoek naar te doen, het vervolgen van een mondige vredevolle burgerbeweging duidelijk wel. Wanneer worden de verantwoordelijken van deze slachtpartijen ‘preventief’ aangehouden?

Zowel nationaal (door het Front Citoyen 2016) als internationaal worden de aanhoudingen van dinsdag 23 februari 2016 veroordeeld. De Afrikaanse Unie (AU), de VN, de EU en de Internationale Organisatie van Franstalige landen (OIF) veroordelen de recente repressie sterk en roepen op tot een machtswissel binnen de door de grondwet voorziene termijn. “Het beperken van de politieke ruimte en de herhaaldelijke mensenrechtenschendingen bedreigen eveneens het electorale proces”, zo klinkt het.

Om het electorale proces in Congo ten volle te ondersteunen moeten de internationale gemeenschap, de EU en de Belgische overheid dan ook al hun middelen inzetten opdat alle slachtoffers van de afgelopen repressie worden vrijgelaten. Daarnaast moet een halt worden toegeroepen aan verdere arbitraire arrestaties en intimidaties. 

Een politieke inclusieve dialoog kan enkel worden gerealiseerd als alle opposanten van zowel de politieke partijen als de burgerbewegingen de vrijheid hebben hun opinie te laten gelden, een opinie die nu meer dan ooit van belang is.

Meer info: www.luchacongo.org 

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!