Een van de vele protesten aan de Angel de la Independencia op de Paseo de la Reforma in de hoofdstad Mexico City (Emilio Godoy/IPS)

Mexicaans protest tegen schrappen subsidies basisproducten

De Mexicaanse bevolking protesteer fel tegen de afschaffing van de subsidie voor benzine. Bij protesten vielen al verschillende doden. Zij vrezen dat dit het begin is van het afschaffen van subsidies voor andere basisproducten, wat tot prijsstijgingen met 40 procent zal lijden.

vrijdag 13 januari 2017 16:47

“We zijn de diefstal en de willekeur van de regering beu. We verdienen dit niet”, zegt Marisela Campos over de recente verhoging van de benzineprijs met 14 tot 20 procent. Zij is moeder van twee kinderen en is van het stadje Yautepec naar de hoofdstad gekomen, een reis van 100 kilometer, om deel te nemen aan een van de vele manifestaties tegen de ‘gasolinazo’, zoals de Mexicanen de recente maatregel noemen van de overheid om de benzineprijs drastisch te verhogen. “Alles zal duurder worden door de gasolinazo”, vreest ze. Niet alleen de benzineprijs is duurder geworden. Ook de prijs voor elektriciteit en gas ging omhoog.

De combinatie van deze prijsverhogingen doet de woede tegen de regering van president Enrique Peña Nieto hoog oplopen. Tientallen manifestaties vonden al plaats, winkels werden geplunderd, wegen en grensovergangen geblokkeerd. Er vielen al minstens zes doden. Zeker duizend vijfhonderd mensen werden aangehouden. Het sociale ongenoegen was al groot omdat bij veel Mexicanen de perceptie leeft dat straffeloosheid, corruptie en sociale ongelijkheid blijven toenemen.

“We verwerpen de manier waarop Peña Nieto regeert”, zegt Claudia Escobar, een moeder van drie kinderen, die eveneens op straat komt betogen. “Deze prijsverhogingen en besparingen hangen al in de lucht sinds 2014. Nu worden basisvoeding en vervoer duurder.” Volgens de regering zijn de prijsstijgingen het gevolg van de verhoging van de internationale olieprijs in het laatste kwartaal van 2016. Anders had ze moeten besparen, en dan waren de gevolgen voor de bevolking nog veel groter geweest, beweert ze. De overheid heft ongeveer 30 procent belastingen op benzine.

Deze prijsstijging vindt zijn oorsprong in de afschaffing van de Mexicaanse brandstofsubsidie, die tot 2014 minstens 10 miljard euro per jaar bedroeg. Bovendien is de productiecapaciteit van staatsoliebedrijf Pemex voor het ogenblik laag: de voorbije vijf jaar haalde Pemex per jaar telkens 5 procent minder olie boven. In november 2016 zat de Mexicaanse winning van ruwe olie op zijn laagste peil in dertig jaar. Door een gebrek aan middelen heeft Pemex te weinig in de modernisering van zijn installaties geïnvesteerd.

Ook de benzine- en dieselproductie viel de laatste twee jaar fors terug. Vorig jaar lag ze 15 procent lager dan in 2015. Daardoor moest de regering brandstof invoeren, vooral uit de VS. Traditioneel was Pemex goed voor een derde van het nationale budget. Doordat de internationale prijzen sinds 2014 in elkaar klapten en Pemex zijn activiteiten terugschroefde, daalde zijn bijdrage tot 20 procent van het totale overheidsbudget. Dus moest de regering andere inkomstenbronnen gaan zoeken.

In 2014 voerde de regering een grote energiehervorming door. De olie- en elektriciteitssector werden geliberaliseerd. Peña Nieto, president sinds december 2012, beloofde de Mexicanen nochtans dat deze energiehervorming een garantie zou zijn voor goedkope benzineprijzen. Volgens Nicolás Domínguez, expert van de Autonome Metropolitane Universiteit, legt de regering de complexe situatie echter “simplistisch en onvolledig” uit.

“De prijsverhoging is te groot. Het is een zeer zware slag, die de mensen rechtstreeks in hun portemonnee raakt. Dat voelen ze. Wat ze wel begrijpen, is dat ze in de winkel niet meer kunnen kopen wat ze willen. En wanneer ze uitleg vragen, krijgen ze te horen dat de prijzen in de VS gestegen zijn en dat iedereen de benzine duurder maakt.”

El Barzón, een werkgeversorganisatie van landbouwproducenten, waarschuwt voor de mogelijkheid dat de prijzen van basisproducten de komende maanden tot 40 procent duurder zullen worden.

“Het valt te verwachten dat er zware gevolgen zullen zijn voor de Mexicaanse landbouwproductie en voor de gezinnen”, zegt woordvoeder Uriel Vargas. “Het zal de ongelijkheid, die zo al groot is, nog doen toenemen.” Volgens overheidscijfers leeft 46 procent van de Mexicanen in armoede en de laatste twee jaar is de armoede nog toegenomen, zeggen verscheidene sociale wetenschappers.

Bron: Looting and Unrest Spread in Mexico Over Gas Price Hike

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!