Dit jonge gezin tuiniert na de dagtaak aan de oever van de NIger in hoofdstad Niamey van de gelijknamige republiek Niger (Lode Vanoost)

Voedseltekort en lage lonen stuwen stadstuinbouw in Afrika

De snelle evolutie van stadstuinbouw in Afrika leidt tot een ware stormloop op braakliggende grond in de steden. Door zelf te tuinieren willen stadsbewoners zich beschermen tegen toenemende voedseltekorten. Ook de lage lonen maken dat veel stadsbewoners tuinieren om te besparen op de aankoop van voeding

donderdag 3 september 2015 16:56

Agness Samwenje is iemand die de voordelen van stadslandbouw recent heeft ontdekt. Ze leeft in Mufakose, een dichtbevolkte voorstad van Harare, de hoofdstad van Zimbabwe. Haar loon als kleuterleerkracht is onvoldoende om haar gezin te onderhouden.

“Ik verdien 200 dollar per maand”, zegt Samwenje. “Sinds de dood van mijn man vier jaar geleden, ben ik enig kostwinner. Mijn loon is niet voldoende om onze drie schoolgaande kinderen te voeden. Mijn mini-boerderij in de stad zorgt voor extra’s en bespaart me geld.”

Voor anderen, zoals de werkloze Silveira Sinorita die geboren werd in Mozambique maar nu in Mutare in Zimbabwe woont, werd stadstuinbouw zelfs een dagtaak. “Zonder baan heb ik de tijd om me bezig te houden met mijn stadstuin”, zegt Sinorita. “Ik kweek aardappelen, bonen en andere groenten waarmee ik mijn gezin kan voeden. Wat ik over heb, verkoop ik op de markt.”

Strijd tegen voedselonzekerheid

Groeiende voedseltekorten hebben in verschillende Afrikaanse landen de stadstuinbouw doen toenemen. In steden zoals Kampala in Oeganda en Yaoundé in Kameroen hebben veel stadsbewoners ook eigen melkkoeien, varkens en kippen.

Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) zijn er wereldwijd meer dan 800 miljoen mensen die op eigen initiatief aan stadstuinbouw zijn gaan doen als antwoord op stijgende voedselprijzen en voedselonzekerheid. Tegelijk waarschuwt de FAO ook dat het aantal mensen met honger in de wereld gestegen is tot een miljard. Met name arme stedelingen zijn “erg kwetsbaar”, zegt de FAO.

Stadstuinbouw wordt door experts omschreven als een prima alternatief in de strijd tegen de voedselonzekerheid. Toch stuiten stadslandbouwers ook op weerstand van lokale overheden die vaak grondeigenaar zijn.

Trend

In Zimbabwe is het momenteel nog bij wet verboden om te tuinieren op braakliggende grond als die eigendom is van de overheid. “Hoewel stadstuinbouw in de meeste steden in Zimbabwe verboden is, is het een trend die niet meer tegen te houden is”, zegt ambtenaar Norman Hwengwere. “Armoede spaart niemand, ook de stedelingen niet die steeds vaker te maken krijgen met een tekort aan banen.”

Anderzijds komen ook steeds meer mensen van het Zimbabwaanse platteland afgezakt naar de steden, wat extra druk zet op de voedselvoorraden. “Er is in heel Afrika een toename van de plattelandsvlucht richting de steden”, zegt ontwikkelingsexpert Mulubwa Nakalonga. “Mensen zoeken betere banen, die ze zelden vinden. Om in tussentijd te overleven richten ze zich op hun vaste waarden: de landbouwkennis die ze meenemen uit hun vroegere woonplaatsen.”

35 miljoen in 2020

Ook in Dar es Salaam, het economische centrum van Tanzania rijzen de stadstuinen als paddenstoelen uit de grond. In tegenstelling tot de tegenstand van veel overheden, zijn er ook Afrikaanse steden die de trend van de stadstuinbouw toejuichen. In Kaapstad, Zuid-Afrika wordt bijvoorbeeld al sinds 2007 gewerkt aan een stadstuinbouwbeleid. Daarbij wordt het belang in de strijd tegen de armoede en voor het creëren van werk erkend.

Volgens de FAO zullen in Afrika 35 miljoen stadstuinbouwers actief zijn tegen 2020. De organisatie ontwikkelt programma’s die de voordelen van deze praktijk benadrukken. In de Democratische Republiek Congo speelt onder meer het Urban Horticulture Programme in op de plattelandsvlucht die sinds het aanhoudende geweld aan de gang is. Met behulp van dit programma produceren lokale stadstuinbouwers momenteel 330.000 ton groenten per jaar. Ze creëren zo werk voor 16.000 stedelingen.

In de Keniaanse stad Nairobi werken verschillende groepen aan de popularisering van “verticale tuinbouw in een zak”, een concept waarbij stedelingen groenten kweken in een grote zak met aarde.

Bron: Urban Farming Mushrooms in Africa Amid Food Deficits

 

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!