Li Keqiang in Afrika

Premier Li Keqiang is terug in China na een reis door Afrika van een week, waarbij hij Ethiopië, Nigeria, Angola en Kenia bezocht heeft. Zoals verwacht werden er 60 contracten ondertekend. Die hadden niet enkel betrekking op financiën, handel en investeringen in de sectoren van energie, productie, landbouw en infrastructuur, maar ook op allerlei sociale programma’s.

dinsdag 13 mei 2014 22:42

Op het eind van zijn reis,
in Kenia, heeft Li nog een akkoord afgesloten over hoe China zal
bijdragen aan de aanleg van een vernieuwde en deels nieuwe spoorweg in
Oost-Afrika, van Mombasa naar Nairobi, 610 km. De lijn zal wellicht
doorgetrokken worden naar Oeganda, Rwanda, Burundi en Zuid-Soedan.

Passagierstreinen zullen er tegen een maximale snelheid van 120km/h
rijden, vrachttreinen tegen 80km. China heeft toegezegd het eerste
segment voor 90% te zullen financieren, een aanzienlijk deel dus van een
project dat begroot is op bijna vier miljard dollar.

Hoge
vertegenwoordigers van de betrokken landen en van de Afrikaanse
Ontwikkelingsbank waren aanwezig bij de ondertekening. De Keniaanse
president Uhuru Kenyatta verwacht dat transportkosten, zowel voor mensen
als goederen, sterk zullen dalen in dat deel van Afrika.

Eerder werd er
in Nigeria een contract vastgelegd voor een andere spoorweg. China
Civil Engineering Construction Corporation, een afdeling van China
Railway Construction Corporation (CRCC), zal samen met het ministerie
van Transport  van Nigeria een spoorlijn van 1385 km langs de kust aanleggen.

Infrastructuur en productie

Voor
Li Keqiang geeft China in Afrika het voorbeeld van de samenwerking op
voet van gelijkheid, die aan alle partijen ten goede komt. Hij heeft
uitgelegd waarom China blijft hechten aan het bevorderen en het leveren
van goede infrastructuurwerken. Samen met de ontwikkeling van een
productiesector zijn die volgens China de basis voor groei op alle
fronten. De goede betrekkingen tussen Afrikaanse landen en China kunnen
daar alleen maar baat bij hebben. Dat sommige Afrikaanse leiders zich
laten inspireren door de Chinese aanpak blijkt misschien ook uit een
plan dat de voorzitter van de commissie van de Afrikaanse Unie
ontvouwde.

Hij noemde het een Afrikaanse ‘droom van de eeuw’: de
verbinding van alle Afrikaanse hoofdsteden door middel van
hogesnelheidslijnen. Datzelfde is immers bezig in China: de verbinding
van de hoofdsteden van de provincies (die in China de omvang en de
bevolking van landen hebben). Li had daarop dan ook gereageerd met de
belofte dat China zijn kennis en zijn industrie voor de ontwikkeling van
zo’n netwerk van hogesnelheidslijnen ter beschikking zou stellen.

De
Chinese premier feliciteerde Afrika ook met de positieve wending die
zijn ontwikkeling had genomen, o.a. met een groei van meer dan 5 % en in
sommige afzonderlijke landen 6 tot 7 %. Hij was ervoor om
arbeidsintensieve Chinese bedrijven te verplaatsen naar Afrika en de
regering in Beijing zou dat ook aanmoedigen. Bovenop de 20 miljard
dollar leningen door president Xi in 2013 beloofd, komen kredieten van
10 miljard en extra steun van 2 miljard dollar voor het
Chinees-Afrikaanse Ontwikkelingsfonds.  

Sociale dimensie

CCTV-150x150Het lijkt het bekende werk: infrastructuur en miljardenleningen,
toch Li heeft de afgelopen week vooral signalen willen geven dat de
betrekkingen tussen China en de Afrikaanse landen niet alleen gaan over
grondstoffen en handel, maar een duidelijke sociale dimensie hebben.
Verder wilde hij laten merken dat het de bedoeling is ernstige, eerlijke
en veelomvattende betrekkingen voor de lange termijn op te bouwen.
Daarom is de premier erg actief geweest op niet direct economische
terreinen: media, veiligheid, werkgelegenheid, gezondheidszorg e.d.

Li
heeft in Nairobi de studio’s van het Afrikaanse kantoor van CCTV, de
Chinese staatstelevisie, een bezoek gebracht. De berichtgeving van CCTV
over Afrika bouwt in het continent en daarbuiten aan een sterke
reputatie. De zender heeft ook programma’s over China voor de Afrikaanse
kijkers.

Li Keqiang riep op tot een nauwe samenwerking tussen de media
van beide partners en hield de Chinese mediawerkers voor dat ze bij hun
berichtgeving over Afrika de Afrikaanse gezichtspunten moesten
weergeven. Li beloofde miljoenensubsidies  voor
projecten ter bescherming van de fauna en om de gevolgen voor de
olifantenpopulatie te verzachten van de Chinese vraag naar ivoor. Ook
bij vredesoperaties, antiterrorisme en de strijd tegen de piraterij
wilde China Afrika bijstaan.

In Zuid-Soedan gaat China voor 8 miljoen
dollar humanitaire hulp geven om de nood te lenigen die daar is ontstaan
door het binnenlandse geweld van de afgelopen maanden.

In Angola was
geklaagd over de toevloed van 300.000 Chinese arbeiders, onder andere
nodig om het tekort aan arbeidskrachten op te vangen, één de naweeën van
de jarenlange burgeroorlog. In dat land heeft Li met nadruk gevraag aan
de Chinezen die er actief zijn om nu zoveel mogelijk Angolezen aan te
werven. In Ethiopië stond een bezoek op het programma aan een ziekenhuis
dat met Chinese hulp aan 2.000 patiënten een gratis cataractoperatie
heeft kunnen bieden.  

china in ziekenhuis Afrika

Wat is eigenlijk de bedoeling?

Bij
zijn toespraak voor het World Economic Forum over Afrika in Nigeria,
heeft Li nog eens gewezen op het reusachtige budget dat China voorziet
voor programma’s in Afrika die gericht zijn op strijd tegen de armoede,
op landbouwontwikkeling en projecten voor drinkwatervoorziening en
hulpverlening bij natuurrampen. Hij voegde er nadrukkelijk aan toe
‘zonder politieke voorwaarden, zonder inmenging in de interne
aangelegenheden en zonder dat we moeilijk te vervullen eisen stellen’.
Bepaalde waarnemers blijven sceptisch bij dit alles.

Zo zou er bij de projecten voor gezondheidszorg  reclame
worden gemaakt voor Chinese medicijnen en zouden veel Afrikanen blijven
vinden dat het vooral de bedoeling is China toegang te geven tot de
markt en de grondstoffen van Afrika. De meest Chinese media wijzen er
daarentegen op dat de VS en Europa (Frankrijk bijvoorbeeld) met China
concurreren voor invloed en goodwill in Afrika, maar dat het Westen nog
steeds spreekt van morele steun en hulp, daar waar China de nadruk legt
op samenwerking en wederzijds voordeel.

In China gaan ook kritische
stemmen op die erop wijzen dat Chinese bedrijven in Afrika betere
kwaliteit moeten leveren en moeten denken aan het image van hun land.
Ook de Chinese werknemers moeten dat voor ogen houden als zij in
verschillende landen aan het werk zijn en zich tegenover de plaatselijke
bevolking als ambassadeurs voor China gedragen.

De artikelen in de
Chinese pers getuigen vooral van trots over de lange traditie van
solidariteit met het continent. Ze ondersteunden de uitspraken van Li
toen hij de hoop uitsprak dat de beloofde leningen zouden worden
gebruikt ter ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf in Afrika:
‘de geschiedenis en de realiteit van vandaag leren het: de ontwikkeling
van China biedt kansen voor Afrika; Afrika doet het goed en China heeft daar op zijn beurt baat bij.’

Bronnen: Xinhua, BBC, SCMP, FT, Global Times, Centre for Chinese studies (Z.Afrika)

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!