Atheïsme, een religie?

Atheïsme, een religie?

maandag 24 september 2012 10:10

“Ik ben een atheïst.” Deze uitspraak krijgt vele verschillende reacties. Een daarvan is dat atheïsme hypocriet is omdat het zelf een religie zou zijn. Atheïsme zou de wetenschap vereren, Darwin’s lectuur als onze heilige geschriften en samen met heren als Dawkins, Hitchens en Harris onze profeten en godheden. Misschien gaan we toch eens wat dieper nuanceren over deze onderwerpen.

Atheïsme en religie zijn twee concepten waarvan je een duidelijke omschrijving kunt vinden. Van Dale beschrijft atheïsme als ‘ontkenning van het bestaan van   een god’  . Tal van militante atheïsten zouden bemerken dat het niet gaat om ontkenning omdat er niets te ontkennen valt. Wikipedia: ‘de afwezigheid van geloof in een god of meerdere goden’ en ‘de aanname dat er geen god(en) bestaan of kunnen bestaan’. Dat is al een neutralere beschrijving.

Religie dan. Van Dale: ‘geloofsleer, godsdienst’. Wikipedia op zijn beurt zegt uitgebreider: Onder religie wordt gewoonlijk een van de vele vormen van zingeving, of het zoeken naar betekenisvolle verbindingen, verstaan, waarbij meestal een hogere macht, opperwezen of god centraal staat.

In bredere zin duidt het woord ‘religie’ op een algemenere vorm van spiritualiteit, gevoelens, gedachten met betrekking tot de zin van het leven. Deze religiositeit kan al dan niet beschouwd worden in relatie tot een macht, of manifestaties van een macht, of een (bewust) niet nader gedefinieerd beginsel, essentie of entiteit. Het gaat daarom dus niet per se om een identiteit, een persoon.

Afgaand op deze betekenissen kunnen we eigenlijk best stellen dat atheïsme en deel kan uitmaken van een religie. Atheïsme en religie staan absoluut niet haaks. Religie draait meestal, dus niet altijd, om een hogere macht, opperwezen of god. Atheïsme betekent ook niet meer of minder dan de afwezigheid van theïsme of het geloof in god(en). Dus religieus atheïsme kan best. Zo vind je genoeg Oosterse religies waar geen goden bij gemoeid zijn. Een autoband is een deel van een auto maar dat maakt een autoband nog geen auto. Atheïsme kan een deel zijn van een religie maar dat maakt het nog geen religie.

Dus laten we concluderen dat atheïsme geen religie is maar zeker veel breder kan worden opgevat dan gewoon niet in god geloven.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!